polmic logo 2009 250

newsletter
FB 50
III Festiwal Kwadrofonik
14–15 grudnia 2017, Warszawa
III Międzynarodowy Festiwal Chóralny Muzyki Adwentowej i Świątecznej „Mundus Cantat Sopot”
15–17 grudnia 2017 roku, Sopot
I Międzynarodowy Konkurs Duetów Organowych „Per organo a quattro mani”
15–20 kwietnia 2018, Nowy Sącz

indeks osób (A)

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Y Z Ł

Jan Adamowski,
językoznawca, kulturoznawca, folklorysta; ur. 1948. W 1972 roku obronił pracę magisterską na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, w 1982 roku uzyskał doktorat, a w 2000 roku - habilitację. W latach 1972-74 pracował jako nauczyciel w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Puławach oraz w charakterze asystenta w Muzeum Wsi Lubelskiej. Od 1974 roku pracuje jako nauczyciel akademicki w UMCS, początkowo w Zakładzie Języka Polskiego, następnie w Zakładzie Tekstologii i Gramatyki Współczesnego Języka Polskiego. W 2000 roku został mianowany kierownikiem Pracowni, a kolejno Zakładu Kulturoznawstwa UMCS. Od 2004 roku pełni funkcję dyrektora Instytutu Kulturoznawstwa i kierownika Zakładu Kultury Polskiej UMCS. W 2003 roku otrzymał stopień profesora nadzwyczajnego UMCS.
Jego główne zainteresowania naukowe obejmują zagadnienia tekstologii i gatunkowej systematyzacji tekstów, języka i poetyki folkloru, problemy etnolingwistyki, obrzędowość doroczną i rodzinną, folklor współczesny i przemiany tradycji, problemy kultury regionalnej, kwestie idei regionalizmu, wschodnich pograniczy kulturowych, komunikacji niewerbalnej (w szczególności małej architektury sakralnej i semiotyki cmentarza), religijności tradycyjnej, wierzeń oraz problematykę tradycji i wartości. Członek licznych komitetów i stowarzyszeń naukowych m.in.: Polskiego Towarzystwo Ludoznawczego, Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, Komisji Etnolingwistycznej PAN, Rady Naukowej Instytutu Oskara Kolberga. Od 2012 roku przewodniczy powołanemu dwa lata wcześniej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zespołowi ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jest organizatorem licznych konferencji naukowych oraz autorem ponad 400 publikacji, w tym książek, redakcji, współredakcji, artykułów i materiałów naukowych, sylwetek i biogramów, artykułów popularnych.
Otrzymał szereg nagród i odznaczeń – m.in. nagrody II stopnia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (1978), Złotą Honorową Odznakę Zasłużony Działacz Kultury (1985), Srebrny Krzyż Zasługi (1985), Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1997), Złoty Krzyż Zasługi (1998), Medal Komisji Edukacji Narodowej (2002), "Ludowego Oskara" za wydarzenie folklorystyczne w roku 2003, odznakę honorowa "Zasłużony dla Kultury Polski" (2003), Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2009), Medal Prezydenta Lublina (2009), nagrodę II stopnia Rektora UMCS (2010, 2011).

 
aktualizacja: luty 2015 (mkk)

dyskografia

Agata Zubel i Joonas Ahonen, Dream Lake (CD Accord) (2015)

publikacje

książki

Baśń o siwym wilczku: bajka ludowa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1988
Kategoria przestrzeni w folklorze: studium etnolingwistyczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curii-Skłodowskiej, Lublin 1999
Śpiewanejki moje… Najwybitniejsi śpiewacy ludowi Lubelszczyzny i ich repertuar cz. 1-2, transkrypcje muz.: A. Michalec, Wojewódzki Ośrodek Kultury, Lublin 2003-05
Złote ziarna: antologia współczesnej poezji ludowej ziemi zamojskiej, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1995
artykuły

"Dół" w ludowym obrazie świata (pochodzenie i lokatywność) w: Językowy obraz świata, red. J. Bartmiński, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1990
"Wesele krakowskie" jako widowisko bożonarodzeniowe w: Kolędowanie na Lubelszczyźnie, red. J. Bartmiński, Cz. Hernas, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1986
Archaiczne formy folkloru z obszaru wschodniego pogranicza – zalimany, chachułki, taratona w: Język i kultura na pograniczu polsko-ukraińsko-bialoruskim, red. F. Czyżewski, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 2001
Archaizmy leksykalne pieśni ludowych a problematyka formuły, "Literatura Ludowa" 1977 nr 4-5
Archaizmy leksykalne w polskim folklorze wierszowanym, "Annales UMCS" 1990 vol.5
Chełmskie opowieści o strachach, "Region Lubelski" 1987 t. 2/4
Chłopski poeta – Jan Rak w: Literatura ludowa i literatura chłopska, red. A. Aleksandrowicz, Cz. Hernas, J. Bartmiński, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1977
Czy istnieje folklor współczesny?, "Twórczość Ludowa" 2000 nr 1
Diabeł w przekazach ludowych z Lubelszczyzny, "Twórczość Ludowa" 2008 nr 3-4
Dolina jako przestrzeń miłości w: Folklorystyczne i antropologiczne opisanie świata. Księga ofiarowana Profesor Dorocie Simonides, red. T. Smolińska, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1999
Działalność i spuścizna naukowa Romana Reinfussa jako profesora UMCS w Lublinie (współautor: M. Wójcicka), "Twórczość Ludowa" 2011 nr 1-4
Echa powstań narodowych we współczesnym folklorze (współautor: G. Żuraw), "Akcent" 1981 nr 2
Etnolingwistyka jako metoda badań folklorystycznych (współautor: K. Smyk) w: Między kulturą ludową a masową. Historia, teraźniejszość i perspektywy badań, red. naukowa T. Smolińska, Kraków-Opole 2009
Folklor a współczesność. Co pozostaje z tradycji?, "Twórczość Ludowa" 1988 nr 4
Folklor a współczesność. Nowe teksty, nowe sytuacje, "Twórczość Ludowa" 1990 nr 2
Folklor polsko-ruskiego pogranicza – studium indywidualnego przypadku, "Twórczość Ludowa" 1992 nr 3-4
Folklorysta z Podlasia (O A. Oleszczuku), "Zielony Sztandar" 1975 nr 94
Folklorystyczne pieśni bohaterskie okresu drugiej wojny światowej w: Między literaturą a historią. Z tradycji idei niepodległościowych w literaturze polskiej XIX i XX wieku, red. E. Łoch, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1986
Formy uobecniania i organizowania przestrzeni w tekście (na materiale folkloru polskiego) w: Tekst. Problemy teoretyczne, red. J. Bartmiński, B. Boniecka, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1998
Gwara i jej miejsce w literackiej twórczości ludowej (współautor: L. Zioło), "Językoznawca" 1972 nr 25
Językowo-kulturowy obraz miast polskich zawarty w przysłowiach, "Twórczość Ludowa" 2006 nr 1-4
Językowy portret "lądu" w polskiej kulturze ludowej, "Etnolingwistyka" 1992 nr 5
Kolędy aktualizowane (współautor: M. Wójcicka) w: Polska pieśń i muzyka ludowa. Źródła i materiały, t. 4 "Lubelskie", cz. 1 Pieśni i obrzędy doroczne, red. J. Bartmiński, Polihymnia, Lublin 2011
Kolędy okresu II wojny światowej, "Twórczość Ludowa" 1997 nr 1
Kolędy okupacyjne w: Kolędowanie na Lubelszczyźnie, red. J. Bartmiński, Cz. Hernas, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1986
Kolędy z okolic Janowa Lubelskiego, "Twórczość Ludowa" 1998 nr 4
Korespondencja Juliana Fontany z Wincentym Polem, "Muzyka" 1975 nr 1
Lubelskie przekazy o zachowaniach magicznych, "Etnolingwistyka" 2001 nr 13
Ludowa pamięć o wojnie – pieśni o pacyfikacjach i rozstrzeliwaniach w: Świadectwa i powroty nieludzkiego czasu. Materiały konferencji naukowej poświęconej martyrologii lat II wojny światowej w literaturze (Majdanek 18-19 IV 1989 r.), red. J. Święch, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Państwowe Muzeum w Majdanku, Lublin 1990
Ludowe sposoby składania życzeń (słowo w kontekście kultury) w: Język a kultura, t. 6 "Polska etykieta językowa", red. J. Anusiewicz, M. Marcjanik, Wiedza o Kulturze, Wrocław 1992
Ludowi instrumentaliści – soliści i kapele w: Współczesna twórczość ludowa między Wisłą i Bugiem, red. A. Gauda, Zarząd Główny Stowarzyszenia Twórców Ludowych, Krajowy Dom Twórczości Ludowej, Lublin 1999
Na rozstaju dróg, czyli o semantyce skrzyżowania w polskiej kulturze tradycyjnej w: Droga w języku i kulturze, red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011
Nadbużańskie bajki i opowieści, "Region Lubelski" 1988 t. 3/5
Najwybitniejsi ludowi soliści śpiewacy w: Współczesna twórczość ludowa między Wisłą i Bugiem, red. A. Gauda, Zarząd Główny Stowarzyszenia Twórców Ludowych, Krajowy Dom Twórczości Ludowej, Lublin 1999
Neologizmy w literaturze fantastyczno-naukowej (rozmowa ze Stanisławem Lemem), "Językoznawca" 1971 nr 23-24
O kolędowaniu na Zamojszczyźnie, "Zamojski Kwartalnik Kulturalny" 1986 nr 4
O nowszym słownictwie w języku polskiego folkloru wierszowanego, "Annales UMCS" 1990 vol.6
O uogólnianiu znaczeń wyrazów w pieśni ludowej w: Literatura popularna, język, folklor, t. 2, red. W. Nawrocki, M. Waliński, Uniwersytet Śląski, Katowice 1981
O zbieraniu i wydawaniu tekstów folkloru (współopr.: J. Bartmiński), "Literatura Ludowa" 1979 nr 1/3
Obrzędy i zwyczaje doroczne z obszaru województwa lubelskiego (współautor: M. Tymochowicz) w: Dziedzictwo kulturowe Lubelszczyzny. Kultura ludowa, red. A. Gauda, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Lublin 2001
Obrzędy kolędnicze południowego Podlasia – formy, typy, funkcje w: Tam Na Podlasiu, t. 2 "Tradycje podlaskiej obrzędowości", red. J. Adamowskiego, M. Wójcicki, Lublin 2009
Obrzędy, zwyczaje i wierzenia okresu Wielkanocy z południowo-wschodniego Podlasia, "Twórczość Ludowa" 1996 nr 2
Opowieść o "sztuce Heroda" z Janówki w: Kolędowanie na Lubelszczyźnie, red. J. Bartmiński, Cz. Hernas, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1986
Partyzancki pieśniarz (O Michale Basie), "Zielony Sztandar" 1974 nr 98
Pieśni o papieżu (współautor: S. Niebrzegowska-Bartmińska) w: Polska pieśń i muzyka ludowa. Źródła i materiały, t. 4 "Lubelskie", cz. 3 Pieśni i teksty sytuacyjne, red. J. Bartmiński, Polihymnia, Lublin 2011
Pieśni o polskim papieżu Janie Pawle II, "Twórczość Ludowa" 1991 nr 2
Pieśni pogrzebowe z okolic Biłgoraja, "Twórczość Ludowa" 1994 nr 3/4
Pieśni Powstania Listopadowego, "Akcent" 1981 nr 2
Pieśni z repertuaru XXV Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu, "Twórczość Ludowa" 1991 nr 3-4
Pisarstwo ludowe Zamojszczyzny, "Zamojski Kwartalnik Kulturalny" 1985 nr 1
Podlaski folklorysta – Aleksander Oleszczuk (1900-1983), "Literatura Ludowa" 1984 nr 2
Podlaskie pieśni weselne z Wólki Polinowskiej, "Etnolingwistyka" 1988 nr 1
Polskie pieśni pogrzebowe, "Twórczość Ludowa" 1994 nr 3/4
Postać obcego w polskiej obrzędowości dorocznej. Od obcości do wspólnoty, "Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury" 2008 t. 20
Problemy tożsamości kulturowej subregionu chełmskiego, "W kręgu kultury" 2005 nr 3
Przeszłość i teraźniejszość pisarstwa ludowego na Zamojszczyźnie, "Zamojski Kwartalnik Kulturalny" 1993 nr 4
Przypominanie pieśni (o zspole śpiewaczym z Rudy Solskiej i jego repertuarze), "Tygodnik Zamojski" 1987 nr 13
Religijność jako wartość w polskiej kulturze tradycyjnej w: Aksjologia współczesności. Problemy i kontrowersje, red. B. Truchlińska, Lublin 2012
Repertuar Ludowego Zespołu Śpiewaczego z Niedrzwicy Kościelnej w: Zwołała nas pieśń. Monografia zespołu śpiewaczego z Niedrzwicy Kościelnej, Zarząd i Rada Gminy Niedrzwica Duża, Lublin-Niedrzwica 1995
Rola Kościoła w utrwalaniu i przekazywaniu kultury ludowej (współautor: L. Adamowska), "Twórczość Ludowa" 1991 nr 3-4
Sakralizacja przestrzeni w polskiej kulturze ludowej w: Folklor – sacrum – religia, red. J. Bartmiński, M. Jasińska-Wojtkowska, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1995
Semantyka drogi w obrzędzie weselnym, "Twórczość Ludowa" 1998 nr 2-3
Śmierć i pogrzeb w relacjach Polaków mieszkających na Białorusi (współautor: J. Doda, H. Mickiewicz), "Etnolingwistyka. Problemy języka i kultury" 1998 nr 9/10
Sosnowickie historie, "Region Lubelski" 1986 t. 1/3
Tradycyjne nazewnictwo gatunkowe folkloru wierszowanego (współautor: G. Żuraw), "Literatura Ludowa" 1979 nr 4-6
Wiejskie zespoły śpiewacze, obrzędowe i teatralne w: Na ludową nutę – ginące piękno: informator o ludowych kapelach, zespołach śpiewaczych, obrzędowych i teatralnych oraz pieśni i tańca, red. A. Gauda, Zarząd Główny Stowarzyszenia Twóców Ludowych, Krajowy Dom Twórczości Ludowej, Lublin 2003
Wierzenia i zwyczaje polsko-ruskiego pogranicza, "Twórczość Ludowa" 1992 nr 3-4
Wigilia polska na obszarze północno-zachodniej Lubelszczyzny, "Twórczość Ludowa" 1996 nr 4
Wincenty Pol – człowiek nieznany, "Kurier Lubelski" 1974 nr 290
Współczesne opowieści i pieśni Maryjne z Mazowsza i Podlasia, "Etnolingwistyka" 1996 nr 8
Współczesny teatr ludowy a obrzęd w: Krystyna Hoduń Dajżesz nam Boże szczęśliwy ranek. Scenariusze widowisk obrzędowych z Rozkopaczewa, Wojewódzki Dom Kultury, Lublin 2004
Wywiad o herodach z Woli Krasienińskiej w: Kolędowanie na Lubelszczyźnie, red. J. Bartmiński, Cz. Hernas, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1986
Z badań nad segmentacją tekstu pieśni ludowej w: Tekst ustny – Texte oral, red. M. Abramowicz, J. Bartmiński, Wiedza o Kulturze, Wrocław 1989
Z polskich pieśni ludowych, "Akcent" 1986 nr 4
Z problemów systematyki polskiej pieśni ludowej (współautor: J. Bartmiński) w: Z problemów badania kultury ludowej, red. T. Kłak, Uniwersytet Śląski, Katowice 1988
Zespoły ludowe – śpiewacze, obrzędowe i teatralne w: Współczesna twórczość ludowa między Wisłą i Bugiem, red. A. Gauda, Zarząd Główny Stowarzyszenia Twórców Ludowych, Krajowy Dom Twórczości Ludowej, Lublin 1999
Zestawienia typu srebro złoto, ojciec matka w polskiej pieśni ludowej w: Z polskich studiów slawistycznych, t. 2, seria V, PWN, Warszawa 1978
Żniwa i dożynki (współautor: B. Maksymiuk-Pacek, A. Michalec) w: Polska pieśń i muzyka ludowa. Źródła i materiały, t. 4 "Lubelskie", cz. 1 Pieśni i obrzędy doroczne, red. J. Bartmiński, Polihymnia, Lublin 2011
Zwyczaje, obrzędy i wierzenia okresu Bożego Narodzenia z południowego Podlasia (współautor: L. Adamowska), "Twórczość Ludowa" 1995 nr 4
Złote ziarna na nadzieje w: Złote ziarna. Antologia współczesnej poezji ludowej ziemi zamojskiej, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1985
redakcje naukowe

Droga w języku i kulturze red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011
Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym 1967-1987 (wybór i redakcja pieśni do wydawnictwa), zredagował zespół pod kierunkiem E. Sendejewicz, Krajowa Agencja Wydawnicza, Lublin 1989
Krzyże i kapliczki przydrożne jako znaki społecznej, kulturowej i religijnej pamięci red. J. Adamowski, M. Wójcicka, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011
Niematerialne dziedzictwo kulturowe: źródła – wartości – ochrona red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin-Warszawa 2013
O Tobie Ziemio nasza. Opowieść o Zespole Ludowym z Wólki Kątnej z wyborem pieśni wybór: J. Adamowski, A. Michalec, Wojewódzki Dom Kultury, Lublin 2001
Obrazy drogi w literaturze i sztuce red. J. Adamowski, K. Smyk, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2012
Przestrzeń w języku i kulturze. Problemy teoretyczne. Interpretacje tekstów religijnych red. J. Adamowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005
Przestrzeń w języku i w kulturze. Analizy tekstów literackich i wybranych dziedzin sztuki red. J. Adamowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2005
Szczęśliwa dla Polski godzina wybiła: wybór pieśni o Polskim Papieżu wstęp i red. J.Adamowski (współpraca: J. Biegalska), Wojewódzki Dom Kultury, Lublin 2002
Tam na Podlasiu t. 2 "Tradycje podlaskiej obrzędowości", t. 3 "Wierzenia i religijność", t. 4 "Pożywienie - czyli coś dla ciała i coś dla ducha", t. 5 "Codzienny i świąteczny ubiór ludności południowego Podlasia", red. J. Adamowski, M. Wójcicka, Lublin 2009-11, Wola Osowińska 2014
Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana t. 2 "Tradycja w tekstach kultury", red. J. Adamowski, J. Styk, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2009
Tradycja dla współczesności. Ciągłość i zmiana t. 4 "Tradycja w kontekstach kulturowych", t. 6 "Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej", red. J. Adamowski, M. Wójcicka, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2011-12
W zwierciadle języka i kultury tom dedykowany Profesorowi J. Bartmińskiemu w 40-lecie pracy naukowej, red. J. Adamowski, S. Niebrzegowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 1999
edycje krytyczne vel redakcje naukowe wydawnictw nutowych

Kazimierskie nuty. Z repertuaru od XXXII do XXXIX Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych. Kazimierz 1998 – 2005 wybór, red. i opr. J. Adamowski, transkr. muz. A. Michalec, A. Kusto, A. Gmoch, M. Pucia, A. Sar, Lublin-Kazimierz 2008
Kazimierskie nuty. Z repertuaru XXVII Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych Kazimierz 1993 zebrał i oprac. J. Adamowski, transkr. muz. M. Chyżyński, P. Dahlig, A. Michalec, A. Zoła, Wojewódzki Dom Kultury, Lublin-Kazimierz 1994
Kazimierskie nuty. Z repertuaru XXVIII Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych, Kazimierz 1994 zebrał i opr. J. Adamowski, transkr. muz. M. Chyżyński, A. Michalec, A. Zoła, Wojewódzki Dom Kultury, Lublin-Kazimierz 1995
Uśnij, mój ty aniołeczku. Kołysanki zebrał i opracował J. Adamowski, Stowarzyszenie Twórców Ludowych, Lublin 1991
hasła encyklopedyczne

Folklor (współautor: K. Smyk), w: Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku. Suplement, red. T. Pilch, Wydawnictwo Akademickie "Żak", Warszawa 2009