polmic logo 2009 250

newsletter
FB 50
XXVII Międzynarodowy Festiwal Młodych Laureatów Konkursów Muzycznych
8–25 października 2017 roku, Katowice
„Mózg Festival”
XIII Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej i Sztuk Wizualnych
Recital wokalny w Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina
25 października 2017 roku, Warszawa

omówienia utworów (W)

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T V W X Z Ł


Baird Tadeusz

Wariacje bez tematu



na orkiestrę symfoniczną

(1962)

10'13"


POSŁUCHAJ


wydanie drukiem: Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, Kraków

Utwór powstał na zlecenie Komisji Zamówień, Zakupów Dzieł Sztuki oraz Stypendiów Twórczych przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Kompozytor potwierdził teatralny rodowód tego utworu, jednak nie wskazał tytułu konkretnej sztuki. Wariacje są przeznaczone na wielką orkiestrę symfoniczną.

Zasygnalizowana w tytule forma utworu łączy myślenie sonorystyczne z tradycyjnymi kategoriami syntaktycznymi (motywami, frazami). Konstrukcję całości można wyrazić schematem: ABA1B1, w którym A jest wstępem, A1 – bruistyczną kulminacją całości, B i B1 – chwilami wyrazowego złagodzenia budowanymi przez skameralizowane wystąpienia orkiestry. Ogólną zasadą konstrukcyjną jest prezentacja quasi-improwizowanego tematu w partii solowej na tle „plamy" barwowej realizowanej przez mniejszą lub większą grupę instrumentów.

Kompozycja ta wskazuje na zainteresowanie Bairda techniką wariacyjną oraz techniką sonorystyczną. Jest to utwór istotny w jego dorobku, co nie zostało zauważone przez krytyków tuż po prawykonaniu w ramach VI „Warszawskiej Jesieni” w 1962 roku, lecz potwierdzone w roku następnym za sprawą pierwszego miejsca na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu. Wyrazem szczególnej popularności tego utworu jest jego wersja baletowa pt. Hagaromo w choreografii Hyo Takahashi (Tokio 1967).

źródło: www.baird.polmic.pl