Polmic - FB

indeks osób (B)

A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W Y Z Ł

Krzysztof Bilica, muzykolog, także aforysta, eseista i prozaik; ur. 5 czerwca 1946, Wrocław. W latach 1964–66 studiował prawo na Uniwersytecie Wrocławskim, a w latach 1966–71 muzykologię na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1972 obronił pracę magisterską napisaną pod kierunkiem Zofii Lissy. W ramach otrzymanego grantu KBN na wykonanie projektu promotorskiego przygotował pod kierunkiem prof. dra hab. Mieczysława Tomaszewskiego i w 2008 obronił w Akademii Muzycznej w Krakowie rozprawę doktorską pt.: Kadencja polska w utworach Fryderyka Chopina jako wyraz oddziaływania systemu akcentuacyjnego XIX-wiecznej polszczyzny na muzykę narodową.
W 1972 współpracował ze Studiem Eksperymentalnym Polskiego Radia w Warszawie, pod koniec zaś tego roku podjął pracę w Polskim Wydawnictwie Muzycznym w Krakowie i jednocześnie studia w Wyższym Zawodowym Studium Edytorstwa Muzycznego przy krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie (w 1978 uzyskał tam dyplom). W latach 1974–2002 był zatrudniony w Wydawnictwie Naukowym PWN w Warszawie, gdzie prowadził — początkowo jako redaktor, potem jako tzw. redaktor samodzielny — dział muzyki w encyklopediach uniwersalnych (od 2002 współpracuje z tym wydawnictwem). Działał też jako organista w stołecznych kościołach. Od lipca 2008 jest redaktorem dwutygodnika Ruch Muzyczny", w którym prowadzi m.in. dział recenzji książkowych.
W 1979 został członkiem Związku Kompozytorów Polskich; pełnił tam funkcje: członka Sądu Koleżeńskiego (od 2005), oraz w Zarządzie Sekcji Muzykologów: zastępcy członka (1991–93), wiceprzewodniczącego (1995–97) i skarbnika (2001–03). Był także (od 1975) członkiem Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek oraz oddziału NSZZ „Solidarność” przy PWN (od początku jego powstania). W 1998 założył z poetami: Markiem Czuku, Tadeuszem Lirą-Śliwą i Januszem Mrzigodem grupę Kwartet Literacki.
Uczestniczył w kilkudziesięciu ogólnopolskich i międzynarodowych konferencjach muzykologicznych, a kilka z nich współorganizował (m.in. konferencje: Muzyka polska w okresie zaborów Warszawa 1997, Wokół kategorii narodowości, wielokulturowości i uniwersalizmu w muzyce polskiej Warszawa–Podkowa Leśna 2002); ogłasza rozprawy i artykuły, m.in. w kwartalniku „Muzyka”, wydawnictwach Instytutu Sztuki PAN, zeszytach naukowych akademii muzycznych: w Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu i Warszawie; napisał lub zredagował około 10 tysięcy haseł muzycznych i artykułów dla encyklopedii uniwersalnych i multimedialnych PWN (w tym biogramy większości członków ZKP); publikuje eseje, korespondencje, felietony i recenzje muzyczne w pismach: Dysonanse”, „Nowe Państwo” „Opcje”, „Ruch Muzyczny”, „Solidarność”, „Sycyna”, „Twórczość”, „Tygiel Kultury” i in.; w latach 1991–92 wygłaszał felietony w Programie II Polskiego Radia. Jednocześnie zamieszczał własne aforyzmy w czasopismach („Politechnik”, tamże debiut literacki w 1968, „Pomorze”, „Arcana”, „Obrzeża”, w latach 1998–99 rubryka Trzy po trzy w „Tysolu”, dodatku do „Tygodnika Solidarność”), w antologiach: 1001 aforyzmów polskich II (1997), Aforyzmy polskie (2001), Kuchnia polityczna (2001), Księga aforystyki polskiej XXI wieku (2002), Prawdziwki aforystyczne (2004), Księga aforyzmów (2005) i in.; prowadzi własne rubryki z aforyzmami: Z głowy... Krzysztofa Bilicy w „Przekroju” (od 2002), Powiem wprost i kulturalnie we „Wprost i Kultura” (tzw. WIK), dodatku do tygodnika „Wprost” (od 2005); publikuje także inne małe formy literackie, m.in. w „Magazynie Literackim”, „Tyglu Kultury”, „Przekroju”.

literatura wybrana

K. Bilica, M. Czuku, T. Lira-Śliwa, J. Mrzigod Kwartet Literacki, Wydawnictwo Apis, Wrocław 1999
M. Chmielewska, Leksykon polskich pisarzy muzycznych, Wydawnictwo Polskie w Wołominie, Wołomin 2008

publikacje

A.G. Jusfin Niektóre przejawy pozaskalowego myślenia dźwiękowego w muzyce ludowej [przekład], «Res Facta», Teksty o Muzyce Współczesnej, 5 (1971)
książki

Wokół Chopina i Polski. Siedem szkiców, Wydawnictwo Polskie w Wołominie, Wołomin 2005
Słownik wyrazów własnych. 1001 aforyzmów, gnom, kalamburów, maksym, minibajek, neologizmów, paradoksów, sentencji i innych małych form literackich, Wydawnictwo Gutenberg-Print, Warszawa 1995
Wieszczy ptak Gamajun. Szkice wokół Musorgskiego i Szostakowicza, (w przygotowaniu)
rozprawy

ACH,BACH? BA,CHopin! w: Muzyka w kontekście kultury. Studia dedykowane Profesorowi Mieczysławowi Tomaszewskiemu w osiemdziesięciolecie urodzin (red. Małgorzata Janicka-Słysz, Teresa Malecka, Krzysztof Szwajgier), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 2001, także w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
„Boże, coś Polskę” Felińskiego-Kaszewskiego. Inspiracje i echa w: Pieśń polska. Rekonesans. Odrębności i pokrewieństwa. Inspiracje i echa. Studia pod red. Mieczysława Tomaszewskiego, «Muzyka i liryka» 10., Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 2002; także w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
CD-ROM z Chopinem [o leksykonie multimedialnym M. Tomaszewskiego Fryderyk Chopin. Życie twórcy], „Ruch Muzyczny” 1997 nr 2, [przedruk w: Wychowanie muzyczne i nauka o muzyce wobec przemian kulturowych i cywilizacyjnych, red. J. Zathey, Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 2003]
Domniemane źródło Chopinowskiej „Etiudy a-moll” op. 25 nr 11 w: Źródła muzyczne. Krytyka, analiza, interpretacja (red. L. Bielawski, J.K. Dadak-Kozicka), ZKP, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1999
Figury migotliwe. Zarys teorii w: Wokół kategorii narodowości, wielokulturowości i uniwersalizmu w muzyce polskiej. Materiały XXXI Ogólnopolskiej Konferencji Muzykologicznej... (red. Alicja Matracka-Kościelny), ZKP, Stowarzyszenie Ogród Sztuk i Nauk, Warszawa–Podkowa Leśna 2002
Flimmernfiguren bei Johann Sebastian Bach (einige Beispiele) w: Musica Baltica. Im Umkreis des Wandels — von den cori spezzati zum konzertierenden Stil / In the Course of Change — from cori spezzati to the Concerto Style (red. Danuta Szlagowska), Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk 2004
Leci liście z drzewa, albo Pożegnanie Chopina na Woli „Tygiel Kultury” nr 1–3 (49–51); także rozszerzona wersja w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
Melos polski u Chopina „Muzyka” 1997 nr 4, także w: Muzyka polska w okresie zaborów (red. K. Bilica), Sekcja Muzykologów ZKP, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1997, oraz w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
Muzyka i samobójstwo „Tygiel Kultury” 2001 nr 7–7 (67–69); także w: Duchowość Europy Środkowej i Wschodniej w muzyce końca XX wieku (red. Krzysztof Droba, Teresa Malecka, Krzysztof Szwajgier), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 2004;, oraz w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
Muzyka w encyklopediach i innych publikacjach PWN w: Muzykologia u progu trzeciego tysiąclecia. Teoria i praktyka (red. Ludwik Bielawski, Józefina Katarzyna Dadak-Kozicka, Agnieszka Leszczyńska), Akademia Muzyczna im. F. Chopina w Warszawie, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2000
Muzyka w obozie — według Szymona Laksa i innych w: Muzyka źle obecna. Materiały sympozjum poświęconego twórczości R. Bergera, R. Haubenstocka-Ramatiego, T.Z. Kasserna, Sz. Laksa, F.R. Łabuńskiego, R. Maciejewskiego, R. Palestra, A. Panufnika, S. Skrowaczewskiego, M. Spisaka, (red. K. Tarnawska-Kaczorowska) T. 1–2. Sekcja Muzykologów ZKP, Warszawa 1989
Nad kołyską. O kołysance, kołysankach Niekrasowa i „Kołysance Jeriomuszki” Musorgskiego w: Forma i ekspresja w liryce wokalnej 1808–1909. Interpretacje pod red. M. Tomaszewskiego, «Muzyka i liryka» 2, Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1989
O „mieczu” i „sławie” w muzyce, czyli próba psychoanalizy dzieła poetycko-muzycznego na przykładzie „Króla Rogera” i „Stabat Mater” Szymanowskiego z okazji jubileuszu 60-lecia M. Tomaszewskiego poczyniona i w: Księga Jubileuszowa Mieczysława Tomaszewskiego Kompozycje i teksty wręczone Mieczysławowi Tomaszewskiemu w 60-lecie urodzin 9 grudnia 1981 roku (red. Teresa Malecka), „Zeszyt Naukowy” nr 7, Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1984
Pozaekspresyjne porządki w Kwartecie smyczkowym nr 1 [Krzysztofa Pendereckiego] w: Współczesność i tradycja w muzyce Krzysztofa Pendereckiego. II Seminarium poświęcone twórczości Pendereckiego, Kraków 19–20 grudnia 1980 (wybór materiałów), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1983
Przy fortepianie czy przy biurku? Kompozytorzy wobec fortepianu jako narzędzia komponowania w: Muzyka fortepianowa, VIII (red. J. Krassowski i inni) «Prace Specjalne» 46, Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk 1986
„Quartetto per archi” (nr 1) Krzysztofa Pendereckiego. Szkicowy projekt analizy muzykologicznej. w: Warsztat polskich kompozytorów: Kwartet smyczkowy w polskiej muzyce współczesnej (red. Józef Rychlik), PWSM, Kraków 1975
Sylwetka Romana Maciejewskiego w: Muzyka polska 1945–1995. Materiały Sesji Naukowej. 6-10 grudnia 1995. W 20-lecie Zakładu Analizy i Interpretacji Muzyki (red. Krzysztof Droba, Teresa Malecka, Krzysztof Szwajgier), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1996
Tractatus musico-logicus. Prolegomena w: Dzieło muzyczne między inspiracją a refleksją. Księga pamiątkowa na 60-lecie urodzin Marka Podhajskiego (red. J. Krassowski i in), Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk 1998
Treści „Ofiarom Hiroszimy — Trenu” K. Pendereckiego w: Współczesność i tradycja w muzyce Krzysztofa Pendereckiego. II Seminarium poświęcone twórczości Pendereckiego Kraków 19–20 grudnia 1980 (wybór materiałów), Akademia Muzyczna w Krakowie, Kraków 1983
Twórczość kameralna Ryszarda Klisowskiego (w latach 1973–1982) w: Twórczość kompozytorów wrocławskich 1945–1985 „Zeszyt Naukowy” 46, Akademia Muzyczna we Wrocławiu, Wrocław 1990
artykuły

Roman Maciejewski — twórca wyzwolony i zniewalający, „Ruch Muzyczny” 1995 nr 7
Ktokolwiek by wiedział..., „Ruch muzyczny” 2008 nr 17-18
Grywanie Chopina w okupowanej Warszawie „Tygiel Kultury” 2000 nr 1–3 (49–51); także w książce autora: Wokół Chopina i Polski, Wołomin 2005
O rzeczywistości muzycznej, „Ruch Muzyczny” 1975 nr 16
Obrazki z wyprawy do Wielkich Łuków, „Ruch Muzyczny” 1989 nr 18
„Ofiarom Hiroszimy — Tren” Krzysztofa Pendereckiego. Próba analizy jednego z aspektów utworu, „Muzyka” 1974 nr 2
Pieśń o śmierci. XIV Symfonia Dymitra Szostakowicza. W piątą rocznicę zgonu, „Ruch Muzyczny” 1980 nr 16
Polszczyzna i Chopin, „Opcje” 1999 nr 5
Rękopis znaleziony w wiatrownicy, „Ruch Muzyczny” 1993 nr 4
W labiryncie muzyki, w labiryncie życia, „Dysonanse” 1998 nr 4
W odczarowanym kręgu muzyki litewskiej, „Ruch Muzyczny” 1998 nr 5
Wieszczy ptak Gamajun. Obraz Wasniecowa, wiersz Błoka, pieśń Szostakowicza, „Ruch Muzyczny” 1988 nr 3, s. 14-18; wersja rozszerzona, z płytą CD DUX, zawierającą utwory D. Szostakowicza:, „Twórczość” 2002 nr 9 (wrzesień)
redakcje naukowe

Muzyka polska w okresie zaborów, Sekcja Muzykologów ZKP, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1997