2006-03-30

W dniach 30 marca – 2 kwietnia 2006 roku Kraków obchodzić będzie I rocznicę śmierci Papieża Jana Pawła II. Podczas koncertów w trzech różnych miejscach, będących swoistym „krakowskim tryptykiem”, poświęconym pamięci Papieża Polaka, zostaną wykonane trzy różne utwory, skomponowane do tekstu Tryptyku Rzymskiego autorstwa Jana Pawła II. Szczególnie warty polecenia jest koncert w dniu 31 marca o godz. 20.00 w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie Łagiewnikach, podczas którego wykonane zostanie jedno z najnowszych dzieł Juliusza Łuciuka Strumień Boży w interpretacji solistów: Ewy Marciniec – mezzosopran i Dariusza Siedlika – baryton oraz Chóru Akademii Muzycznej, Chóru i Orkiestry Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Stanisława Krawczyńskiego.

PROGRAM:

• czwartek, 30 marca 2006, godz. 20.00 - Kościół NMP Królowej Polski Kraków – Bieńczyce „Arka Pana” ul. Obrońców Krzyża 1
  Tryptyk Rzymski - tekst: Jan Paweł II, muzyka: Piotr Pałka
  Elżbieta Towarnicka – sopran, Piotr Piecha – recytacje, Voce Angeli, Sinfonietta Cracovia, Piotr Pałka – dyrygent
• piątek, 31 marca 2006, godz. 20.00 - Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie Łagiewnikach
  Strumień Boży - tekst: Jan Paweł II (Tryptyk Rzymski), muzyka: Juliusz Łuciuk
  Ewa Marciniec – mezzosopran, Dariusz Siedlik – baryton, Chór i Orkiestra Filharmonii Krakowskiej, Chór Akademii Muzycznej, Stanisław Krawczyński – dyrygent
• niedziela, 2 kwietnia 2006, godz. 17.00 - Rynek Główny w Krakowie
  Tryptyk Rzymski - tekst: Jan Paweł II, muzyka: Stanisław Sojka
  Stanisław Sojka – wokal, elektryczny fortepian, zespół wokalny Affabre Concinui, Janusz Yanina Iwański – gitara akustyczna, Przemek Greger – gitara elektryczna, Jakub Sojka – perkusja, Zbyszek Uhuru Brysiak – instrumenty perkusyjne, Mariusz Matysek – kontrabas elektryczny, Marek Wierzchucki – skrzypce, Leszek Sojka – skrzypce Jacek Dzwonowski – skrzypce, Jerzy Sojka – flet altowy

Strumień Boży Juliusza Łuciuka to ponadgodzinne, 5-częściowe oratorium na mezzosopran, baryton, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną. Kolejne jego części to: Prolog, Motto, Zdumienie, Źródło i Epilog. Architektoniczna strona utworu jest dość niejednoznaczna. Jej pierwszą właściwością, którą można usłyszeć jeszcze przed otwarciem partytury, jest formalna monolityczność. Poszczególne części płynnie przechodzą jedna w drugą.
Dzieło, inspirowane Tryptykiem Rzymskim Jana Pawła II oraz wykorzystujące jako libretto jedną z jego części – Strumień, zostało ukończone w grudniu 2004 roku. Jest to kolejne z oratoriów Łuciuka, w których – począwszy od Świętego Franciszka z Asyżu (1975), poprzez Gesang am Brunnen (1990) czy Świętego Wojciecha (1997) – wyraźnie uwidacznia się proces ewolucji stylu i muzycznego języka kompozytora. Ewolucja ta z dużą konsekwencją zmierza w kierunku redukcji zarówno fakturalnej, jak i motywicznej. W efekcie jest Strumień Boży dziełem kontemplacyjnym w swej poetyce oraz – powiedzmy – sonoryzującym, a momentami sonorystycznym, w warstwie dźwiękowej.
Strumień Boży to osobista medytacja Juliusza Łuciuka nad poezją Karola Wojtyły i jej przesłaniem. Dlatego w warstwie muzycznej praca motywiczna została ograniczona do minimum, a sam czołowy motyw – do trzech wysokości. Niezliczone są za to odcienie kolorystyczne, jakimi mieni się brzmienie całości. Wszystkie środki kompozytorskie, zastosowane w Strumieniu Bożym, postawił Juliusz Łuciuk w służbie skupionej refleksyjności. Jest to przy tym refleksyjność podwójna; nad pięknem dźwięku samego w sobie, jak i nad poetycką wymową tekstu. Kompozytor skorzystał z dużego aparatu orkiestrowego oraz rozbudowanego chóru. Zasoby te nie posłużyły jednak za tworzywo monumentalnej faktury, lecz dały możliwość nasycenia dźwięku; uczynienia go głębokim, intensywnym i interesującym.
Podobnie jak libretto, tak i muzyka Strumienia Bożego ma charakter kontemplacyjny. Na próżno można w niej szukać elementów wirtuozowskich czy szczególnie efektownych zabiegów kompozytorskich. Także sposób wykorzystania poszczególnych instrumentów daleki jest od granicy ich technicznych możliwości. Również głosy – zarówno solowe, jak i chóralne – operują wysokościami i środkami ekspresji osiągalnymi dla przeciętnego wykonawcy. Mówiąc krótko – nie jest to muzyka technicznie błyskotliwa. Fakt ten nie stoi jednak w sprzeczności z zamysłem kompozytora, gdyż rolę nadrzędną zarezerwował on dla kolorystyki.
Bogatą dramaturgię oratorium przeprowadził kompozytor posługując się kilkoma zróżnicowanymi, wzajemnie przeplatającymi się i uzupełniającymi kategoriami brzmieniowo-emocjonalnymi. Należą do nich: podhalański witalizm, sonorystyczna statyczność, kontemplacyjna chorałowość, dramatyczna recytacja oraz modlitewna kantylena.
Cała warstwa dźwiękowa oratorium jest artystycznym symbolem. Brak w niej nachalnych odniesień, trywialnej gry emocjami czy niepotrzebnej egzaltacji. Muzyka współgra tu znakomicie z tekstem, tworząc niepowtarzalną poetykę utworu.

Pełny program koncertu w dniu 31 marca z biogramem kompozytora i opisem utworu - plik pdf (1MB)