dyrygent i pedagog; ur. 11 grudnia 1950, Kłomnice (koło Częstochowy). W latach 1969-74 odbył studia dyrygenckie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie pod kierunkiem Stanisława Wisłockiego. Jednocześnie, w latach 1969-72, studiował muzykologię na Uniwersytecie Warszawskim.

Jest laureatem międzynarodowych konkursów: w 1976 otrzymał nagrodę specjalną na Konkursie Dyrygenckim im. Marinuzziego w San Remo, a w 1978 – I nagrodę na Konkursie Dyrygenckim w Bristolu w Wielkiej Brytanii. W 1994 roku wyróżniony został nagrodą Premio de la Critica za serię koncertów, które gościnnie prowadził z Orquesta Clasica de Santiago (Chile).

W latach 1974-88 współpracował z Warszawską Operą Kameralną, gdzie przeszedł wszystkie etapy zawodowe (od asystenta – m.in. Kazimierza Korda, Jerzego Maksymiuka, Jurgena Jurgensa, do pierwszego dyrygenta i dyrektora muzycznego). Zetknął się tu z niezwykle rozległym repertuarem – od średniowiecza po współczesność, dyrygując operami Josepha Haydna, Giovanniego Battisty Pergolesiego, Domenica Cimarosy, Giovanniego Paisiella, Georga Philippa Telemanna, Georga Friedricha Haendla, Gioachina Rossiniego, Gaetana Donizettiego, specjalizował się w muzyce Wolfganga Amadeusa Mozarta. Z zespołem WOK odbył liczne tournées po Europie i Stanach Zjednoczonych. 

Równocześnie pełnił funkcję dyrektora artystycznego Filharmonii Pomorskiej w Bydgoszczy (1980-84). Był dyrektorem artystycznym Filharmonii im. Artura Rubinsteina w Łodzi (1987-90), dyrektorem artystycznym Filharmonii Krakowskiej (1998-2005), dyrektorem muzycznym Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie (2006-8).

Tomasz Bugaj dyrygował orkiestrami w Polsce (m.in. Orkiestrą Filharmonii Narodowej, Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia, Sinfonią Varsovią, Orkiestrą Filharmonii Krakowskiej, Orkiestrą Polskiego Radia w Krakowie), we Włoszech (Orchestra Sinfonica Siciliana w Palermo), na Słowacji (Filharmonią Słowacką, Orkiestrą Bratysławską), w Rosji (Rosyjską Narodową Orkiestrą Symfoniczną w Moskwie), Niemczech (Nordwestdeutche Philharmonic w Herford, Münchener Rundfunk Orchester, orkiestrami w: Aachen, Berlinie, Bochum, Duisburgu, Essen, Hagen, Flennsburgu, Gelsenkirchen, Mannheim, Stuttgarcie, Saarbrücken, Weimarze i Wiesbaden), Wielkiej Brytanii (Bournemouth Symphony Orchestra, Bournemouth Sinfonietta, London Philharmonic, Royal Scottish National, Royal Liverpool Philharmonic, BBC Philharmonic, BBC Scottish Symphony, BBC Welsh, Scottish Chamber), Irlandii (RTE w Dublinie), Austrii (orkiestrą Mozarteum), Luksemburgu, Finlandii, Norwegii, Hiszpanii (Orquesta Nacional de España, Orquesta Simfonica de Gran Canaria, Orquesta Simfonica de Bilbao), Stanach Zjednoczonych (National Chamber Orchestra w Waszyngtonie), Chile (Orchesta Sinfonica de Chile). Prowadził też spektakle w teatrach operowych w Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Gdańsku, Aachen, Bilbao, Pamplonie i Leeds (Opera North).

Uczestniczył w takich festiwalach, jak "Wratislavia Cantans”, Festiwal de Asturias, Bath International Festival of Music and Arts, Berliner Festwochen, Karintischer Sommer, Cheltenham International Festival of Music, Istambul International Festival, oraz w festiwalach w Bergen, Lucca, Mediolanie, Ravello, Taorminie, Montreux i Newport. Gościł w wielkich salach koncertowych, m.in. Alte Oper we Frankfurcie, Filharmonii Berlińskiej, Schauspielhaus w Berlinie, Herkulessaal w Monachium, Liederhalle w Stuttgarcie, Barbican Hall w Londynie, Auditorio Nacional w Madrycie, Grieghallen w Bergen, Royal Festival Hall i Barbican Hall w Londynie, Teatro la Fenice w Wenecji, Grosses Fewstspielhaus w Salzburgu, Wielkiej Sali Konserwatorium Moskiewskiego.

Maestro dokonał wielu nagrań radiowych i telewizyjnych w kraju oraz za granicą (Polskie Radio, Telewizja Polska, Westdeutscher Rundfunk, Bayerischer Rundfunk, BBC) oraz dla wytwórni fonograficznych, m.in. Orpheo (pierwsze nagranie płytowe z zespołem Warszawskiej Opery Kameralnej – jednoaktowej opery Christopha Willibalda Glucka La corona oraz La danza), Polskie Nagrania, Yedang (Korea Południowa), Musiques Suisses.

Zapraszany jest do udziału w konkursach wokalnych, m.in. w Pamplonie, Bilbao i Warszawie, gdzie uczestniczył w pracach jury oraz dyrygował podczas końcowych przesłuchań i koncertów.

Tomasz Bugaj od 1997 prowadził klasę dyrygentury w Akademii Muzycznej w Krakowie, gdzie w latach 2000-2005 pełnił również funkcję kierownika Katedry Dyrygentury.

Pełnił funkcję profesora w Akademii Muzycznej w Warszawie / Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina (2002-2021), od 2006 kierował też Katedrą Dyrygentury warszawskiej uczelni muzycznej.

aktualizacja: 2003, 2009, 2011 (Małgorzata Kosińska), 2025 (Wiktoria Antonczyk)

Neuer Adam, Bugaj Tomasz, w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „ab – suplement”, PWM, Kraków 1998

Następca Korda, Z Tomaszem Bugajem, dyrektorem muzycznym Opery Narodowej, rozmawia Eugeniusz Ratajczyk, "Twoja Muza" 2007 nr 1, s. 52-55