Dobrzański Tadeusz

dyrygent i kompozytor, ur. 6 września 1916, Sambor; zm. 18 czerwca 1996, Kraków. W latach 1924-33 uczył się w szkole muzycznej w Samborze. W 1938 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Od 1951 do 1954 studiował prywatnie kompozycję u Artura Malawskiego.

W latach 1933-38 był dyrygentem zespołów instrumentalnych kolejarzy oraz Chóru Akademickiego we Lwowie. Od 1939 do 1941 pełnił funkcję kierownika muzycznego Domu Armii Czerwonej w Samborze, później pracował jako prywatny nauczyciel muzyki.

W latach 1947-48 kierował Towarzystwem Śpiewaczym „Arion”. W latach 1948-89 współpracował z Chórem i Orkiestrą Polskiego Radia w Krakowie, od 1962 do 1982 będąc jednocześnie kierownikiem Chóru. Z zespołem tym dokonał wielu nagrań archiwalnych (zwłaszcza muzyki polskiej) oraz wziął udział w nagraniach płytowych, m.in. Halki Stanisława Moniuszki (1972), Magnificatu Krzysztofa Pendereckiego (1975), Borysa Gonunowa Modesta Musorgskiego (1977), Trois Poèmes d’Henri Michaux Witolda Lutosławskiego (1978). Odbywał też podróże artystyczne za granicę – do Niemczech, Szwajcarii, Austrii, Włoszech i Francji (uczestniczył w wystawieniu Diabłów z Loudun Pendereckiego w Marsylii w 1972). W 1954 został dyrygentem sceny operetkowej Miejskiego Teatru Muzycznego w Krakowie i funkcję tę piastował do 1962. W roku akademickim 1970/71 prowadził chór Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie.

W twórczości kompozytorskiej Tadeusza Dobrzańskiego, która obejmuje ponad 2500 utworów, dominuje muzyka popularna – ok. 1000 aranżacji i opracowań, m.in. przygotowanych dla Orkiestry Polskiego Radia i Telewizji w Krakowie.

Był członkiem Związku Kompozytorów Polskich (od 1956), Związku Polskich Autorów i Kompozytorów ZAKR oraz Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.

Za swoją działalność otrzymał m.in. Złoty Krzyż Zasługi (1954), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964), Złotą Odznakę „Za Pracę Społeczną dla miasta Krakowa” (1965), Nagrodę miasta Krakowa (1969) i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1973).

• Rapsodia rosyjska [wersja I] na orkiestrę (1948)
• Rapsodia rosyjska [wersja II] na orkiestrę dętą (1948)
• Pierwsza fantazja polska [wersja I] na orkiestrę (1949)
• Druga fantazja polska [wersja I] na orkiestrę (1949)
• Hej, od Sącza jadę, kantata na sopran, tenor, baryton, chór mieszany i orkiestrę (1949)
• Trzecia fantazja polska na orkiestrę (1951)
• Parafraza walca z „Hrabiny Maricy” Kalmana na orkiestrę (1954)
• Wicher stycznia na chór męski i fortepian (1954)
• Rapsodia na dwie orkiestry i chór żeński (1955)
• Parafraza walca „Destiny” na orkiestrę (1955)
• Wariacje na temat piosenki Warsa na orkiestrę (1957)
• Impresje taneczne na skrzypce, saksofon altowy, saksofon tenorowy i orkiestrę (1958)
• Tańcząca palma na saksofon altowy i orkiestrę (1959)
• Wariacje na temat piosenki Youmansa „Ja chcę być szczęśliwa” na orkiestrę (1959)
• Trzy pieśni na chór mieszany (1960)
• Gąski, fuga-scherzo na chór żeński a cappella (1962)
• Trzy tańce na skrzypce i orkiestrę (1964)
• Loża królewska, operetka (1964)
• Mój brat niepoprawny, komedia muzyczna (1965)
• Perpetuum na orkiestrę symfoniczną (1967)
• Relaks, suita na orkiestrę symfoniczną (1967)
• Mój ojciec, suita na solistów, chór męski i orkiestrę (1968)
• Pierwsza fantazja polska [wersja II] na orkiestrę dętą (1968)
• Druga fantazja polska [wersja II] na orkiestrę dętą (1968)
• Dwie pieśni do słów Aleksandra Puszkina na chór mieszany a cappella (1968)
• Introdukcja na orkiestrę dętą (1968)
• Na start do gwiazd, suita na solistów, chór męski i orkiestrę (1968)
• Nim przyjdzie wiosna pieśń na chór mieszany a cappella (1969)
• Obsesja na saksofon tenorowy, chór mieszany i orkiestrę (1970)
• Suita kwiatów na chór mieszany i orkiestrę (1970)
• Louis Armstrong in memoriam na orkiestrę (1971)
• Mały Orfeusz na flet i orkiestrę (1971)
• Wariacje na temat starej pieśni żołnierskiej na wielką orkiestrę dętą (1971)
• Kawaler księżycowy, widowisko (1971)
• Dwie pieśni do słów Władysława Broniewskiego na chór mieszany a cappella (1972)
• Tryptyk na bas solo, recytatora, chór mieszany i wielką orkiestrę symfoniczną (1973)
• Fantazja na temat Warszawianki na wielką orkiestrę dętą (1974)
• Fantazja na temat „Poluszko” Knippera na orkiestrę dętą (1976)
• Dwie liryki do słów Wandy Bacewicz na chór mieszany (1977)
• Wojsko Polskie, uwertura na wielką orkiestrę dętą (1978)
• Trzy erotyki do słów poetów hiszpańskich na chór mieszany a cappella (1979)
• Tryptyk morski na chór mieszany a cappella (1979)
• Pochwalone bądź boskie morze na chór mieszany a cappella (1979)
• Trzy pieśni o morzu na chór mieszany a cappella (1979)
• Wodzicka, woda, pieśń ludowa z nowotarskiego na chór mieszany a cappella (1979)
• Sonet na chór mieszany a cappella (1979)
• Dzban nie ugasi na chór mieszany a cappella (1979)
• Powrócą znowu czarne jaskółki na chór mieszany a cappella (1979)
• Preludium i fuga na nonet smyczkowy (1979)
• Marsz góralski na orkiestrę dętą (1979)
• Temat z wariacjami na kwartet smyczkowy (1979)
• Sześć miniatur na oktet dęty drewniany (1979)
• Trzeci maj, fantazja na wielką orkiestrę dętą (1981)
• Ruchoma przystań, 3 pieśni na chór mieszany a cappella (1984)

Danuta Jasińska, Dobrzański Tadeusz, w: Encyklopedia muzyczna PWM, t. 1: cd, red. Elżbieta Dziębowska, Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 419.

Anna Woźniakowska, Dobrzański Tadeusz, w: Encyklopedia muzyczna PWM, t. cd, suplement, Kraków, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2001, s. 87.