pianista, kompozytor, pedagog i wynalazca; ur. 20 stycznia 1876, Kraków; zm. 16 lutego 1957, Los Angeles. Pochodził w rodziny o tradycjach muzycznych: ojciec Kazimierz Hofmann był kompozytorem, dyrygentem i pianistą, a matka, Matylda Pindelska, śpiewaczką. Ojciec był pierwszym nauczycielem Józefa. W 1881 zadebiutował jako "cudowne dziecko” w Ciechocinku, grając własne kompozycje. W 1884 wystąpił w Warszawie i wykonał Koncert fortepianowy d-moll Wolfganga Amadeusa Mozarta z orkiestrą prowadzoną przez ojca. 16 kwietnia 1885, na wspólnym koncercie z udziałem skrzypka Stanisława Bacewicza i śpiewaczki Józefy Szlezygierówny, grał własne Wariacje fortepianowe op. 14. 14 maja tego roku wystąpił w Teatrze Wielkim w Warszawie – wykonał wówczas Koncert fortepianowy d-moll Antona Rubinsteina, Koncert fortepianowy e-moll Fryderyka Chopina i kilka utworów solowych.

W 1886 odbył tournée po Europie – koncertował w Czechach, Niemczech, Danii (przed królem duńskim), Szwecji, Holandii, Francji (przed Camillem Saint-Saënsem) oraz w Anglii. W listopadzie 1887 wraz z rodziną wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Tu 29 listopada, w Metropolitan Opera House w Nowym Jorku, rozpoczął swoje tournée, które miało objąć 80 koncertów. Jednak po pięćdziesiątym drugim zostało przerwane przez Society for the Prevention of Cruelty to Children, które stwierdziło nadmierne obciążenie i możliwość utraty zdrowia u 11-letniego chłopca. Występy w Stanach przyniosły mu jednak stypendium Alfreda Corninga Clarka, obwarowane wszakże zakazem publicznych występów przed 18 rokiem życia. Dzięki otrzymanemu stypendium w latach 1888-94 Józef Hofmann mógł studiować w Singakademie w Berlinie, gdzie uczył się kompozycji u Heinricha Urbana oraz gry na fortepianie pod kierunkiem Maurycego Moszkowskiego i Eugena d’Alberta.

Od 1892 do 1894 jeździł do Drezna na prywatne lekcje fortepianu do Antona Rubinsteina. W marcu 1894, po 6-letniej przerwie, powrócił na estrady koncertowe i zagrał w Hamburgu Koncert fortepianowy d-moll Antona Rubinsteina, z kompozytorem jako dyrygentem. Za ten występ otrzymał ufundowaną przez Rubinsteina nagrodę. Koncertował następnie w Europie – Anglii, krajach skandynawskich, w 1895 w Polsce (Warszawa, Kraków, Poznań, Łódź) oraz w Rosji, stając się ulubieńcem petersburskiej publiczności.

W 1898 wyjechał po raz drugi do Stanów Zjednoczonych. W 1901 podjął współpracę z magazynem „Ladies Home Journal”, w którym przez 13 lat pisał artykuły o grze fortepianowej (m.in. Jak osiągnąć pianistyczny sukces, Co pianista powinien i nie powinien robić), redagował, na prośbę czytelników, comiesięczne lekcje fortepianu oraz odpowiadał na pytania uczących się pianistów-czytelników. W 1907 wydana została książka Piano Playing, zawierająca artykuły Hofmanna, a w 1909 książka Piano Questions Answered, zawierająca 245 pytań i odpowiedzi o grze na fortepianie.

W sezonie 1912/13 odbył wielką podróż koncertową po Rosji. W samym Petersburgu w ciągu kilku tygodni dał 21 recitali, podczas których wykonał 255 utworów.

W październiku 1924 w nowo powstałym Curtis Institute of Music w Filadelfii, elitarnym konserwatorium dla utalentowanej młodzieży (ufundowanym i założonym przez Mary Curtis Bok), objął stanowisko dyrektora wydziału pianistycznego, zaś w maju 1927 został dyrektorem szkoły. Prowadził też klasę fortepianu, która liczyła 12 studentów. W pierwszych latach pracy w Curtis Institute artysta znacznie ograniczył działalność koncertową, dbając przede wszystkim o sprawy uczelni. Do grona jego uczniów należeli m.in.: Ellen Ballon, Abram Chasins, Shura Cherkassky, Ruth Slenczynska, Walter Susskind, Teresita Tagliapietra, Aleksander Wielhorski i Leopold Zieliński.

Dopiero w 1934 i 1935 odbył długie tournée po Europie. Koncertował również w Polsce, gdzie w 1934 został honorowym profesorem Konserwatorium Warszawskiego, a w 1935 otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Z okazji 50-lecia debiutu amerykańskiego odbyła się w całych Stanach Zjednoczonych seria jego koncertów, którą rozpoczął 28 listopada 1937 uroczystym koncertem w Metropolitan Opera House. We wrześniu 1938, po 12 latach pracy, złożył rezygnację z kierowania Curtis Institute of Music. Po opuszczeniu Filadelfii zamieszkał w Kalifornii. Koncertował jeszcze przez 8 lat – ostatni jego występ odbył się 19 stycznia 1946 w Carnegie Hall.

Kompozytorski dorobek Hofmanna (komponował również pod pseudonimem Michel Dvorsky) stanowi około 130 utworów: głównie na fortepian solo (miniatury, sonata, wariacje, suita, etiuda, preludia, mazurki), koncerty fortepianowe i poemat symfoniczny. 

Był uważany za jednego z największych pianistów XX wieku i wykonawców dzieł Fryderyka Chopina. w Cornegie Hall w Nowym Jorku wystąpił 156 razy; jego repertuar obejmował 340 utworów 65 kompozytorów, w tym 102 utwory Chopina.

Zachowały się również nagrania Józefa Hofmanna. Zaczął nagrywać w studiach już w latach 80-tych XIX wieku (na wałkach Edisona, rolkach do pianoli). W latach 1912–1923 Hofmann nagrywał płyty akustyczne dla wytwórni Columbia i Brunswick. Od 1923 roku rejestrował jedynie nagrania próbne, w tym dla wytwórni His Master’s Voice, RCA Victor, ponieważ uważał, że ówczesne nagrania nie były wiernym odzwierciedleniem jego gry. Kilka jego recitali z lat 30-tych zostały utrwalone na żywo. W latach 40-tych XX wieku nagrywał dla programów radiowych Bell Telephone Hour, ale w tym czasie jego technika pianistyczna uległa już znacznemu pogorszeniu. W 1937 roku firma RCA Victor prywatnie zarejestrowała koncert z okazji Złotego Jubileuszu w Metropolitan Opera House. Nagrania Hofmanna zostały wydane na płytach kompaktowych producenta Gregora Benko i specjalisty od renowacji dźwięku, Warda Marstona.

W 1994 roku American Council for Polish Culture oraz University of South Carolina Aiken zorganizowali The Josef Hofmann Piano Competition.

Józef Hofmann miał niezwykłe, niespotykane u artystów zainteresowania techniczne. Obdarzony analitycznym umysłem i pasją wynalazczą opatentował ponad 70 wynalazków. Są wśród nich wycieraczki do szyb samochodowych, amortyzatory, maszynki na spiralę do gotowania, piecyki olejowe, spinacze biurowe i regulowane stołki do fortepianów.

• Wariacje i fuga op. 14 na fortepian (1892)
• 2 morceaux op. 15 na fortepian (1892)
• Mazurki op. 16 na fortepian (1892)
• Andante i Presto op. 17 na fortepian (1892)
• Durch die Wolken op. 18 na fortepian (1893)
• 5 morceaux op. 20 na fortepian (1893)
• Sonata fortepianowa F-dur op. 21 (1893)
• 3 morceaux op. 22 na fortepian (1894)
• 2 compositions op. 23 na fortepian (1896)
• Sonata fortepianowa op. 24 (1897)
• Novelette Fis-dur op. 27 na fortepian (1897)
• Novelette A-dur op. 28 na fortepian (1897)
• Valse caprice op. 53 na fortepian (1902)
• 8 préludes op. 30 na fortepian (1903)
• Scènes de ballet op. 33 na fortepian (1903)
• Charakterskizzen op. 40 na fortepian (1908)
• 3 impressions na fortepian (1915)
• Symfonia E-dur (1916)
• Chromaticon na fortepian i orkiestrę (1916)
• The Haunted Castle, poemat symfoniczny na orkiestrę (1918)
• Polonaise na fortepian (ok. 1888)

Popis Jan, Hofman Józef, w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. „hij”, PWM, Kraków 1993

Konarkowska-Juszyńska Krystyna, Działalność pedagogiczna Józefa Hofmana, w: Muzyka fortepianowa X (pod red. Janusza Krassowskiego), Akademia Muzyczna w Gdańsku, Gdańsk 1995

Dybowski Stanisław, Hofman Józef, w: Słownik pianistów polskich, Selene, Warszawa 2003

Jan Żdżarski, Józef Hofmann - geniusz zapomniany: dzieciństwo i młodość, Bielsko-Biała, "Sto", 2003

Krystyna Juszyńska, Józef Hofmann - Pianista - Kompozytor - Wynalazca, Warszawa, Chopin University Press, 2023