dyrygent i kompozytor; ur. 2 czerwca 1986, Olsztyn. Ukończył z wyróżnieniem studia kompozytorskie pod kierunkiem prof. Stanisława Moryty (2010), a także studia dyrygenckie (również z wyróżnieniem) w klasie prof. Antoniego Wita (2011) na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. W 2016 roku na podstawie obronionej rozprawy pt. Problemy dyrygenckie związane z nowymi komplikacjami metrorytmicznymi w muzyce XXI w. na przykładzie wybranych partytur B. Furrera, P. Szymańskiego,T. Adesa oraz własnej kompozycji, wykonanej pod kierunkiem promotora prof. Antoniego Wita, otrzymał tytuł doktora. W 2020 nadano mu stopień doktora habilitowanego.

Zdobył nagrody w konkursach muzycznych ogólnopolskich i międzynarodowych, wśród nich I nagrodę I Konkursu Kompozytorskiego im. Jana Pawła II w Warszawie (2007, za Kantatę o Miejscach Świętych), III nagrodę IV Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego „Musica Sacra” w Częstochowie (2008, za Et in templo omnis lognetur gloriam), a także wyróżnienie na 51. Ogólnopolskim Konkursie Młodych Kompozytorów im. Tadeusza Bairda w Warszawie (2010, za utwór Da soli per tutti na dwie perkusje i dwa fortepiany). Podczas konkursu na napisanie opery, organizowanego przez Teatr Wielki w Łodzi, jury pod przewodnictwem Krzysztofa Pendereckiego przyznało jego utworowi Człowiek z Manufaktury grand prix; otrzymał ponadto nagrodę publiczności (2018).

Dwukrotnie był laureatem „Studenckiego Nobla” (2009, 2010), a także stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2007, 2012), Keimyung University Foundation (Korea Południowa 2009), Prezydenta Miasta Gdańska (2005, 2009), programu stypendialnego „Młoda Polska”. Został również laureatem stypendium dla wybitnego młodego naukowca przyznanego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Twórczość Rafała Janiaka obejmuje utwory na różnorodną obsadę wykonawczą – od solowej, przez kameralną, symfoniczną, po wokalno-instrumentalną i z użyciem mediów elektronicznych. Jego utwory prezentowane były zarówno w kraju, jak i zagranicą, m.in. w Filharmonii Narodowej i Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie, Konserwatorium im. M. Rimskiego-Korsakowa w St. Petersburgu, podczas prestiżowych festiwali muzycznych: „Musica Polonica Nova” (Wrocław), Legnickiego Conversatorium Organowego, „Gwiazdy Promują” (Jelenia Góra), „Gaude Mater” (Częstochowa), Laboratorium Muzyki Współczesnej (Białystok), WDR – Musikfest (Münster, Niemcy). Wykonywały je takie zespoły, jak Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Narodowej, Polska Orkiestra Radiowa, Orkiestra Symfoniczna UMFC, Filharmonia Dolnośląska, Sudecka, Polski Chór Kameralny oraz Chór Filharmonii i Opery Podlaskiej.

W 2011 roku został głównym dyrygentem Bemowskiej Orkiestry Symfonicznej Camerata Viva, z którą wykonuje dzieła od XVII do XXI wieku. Koncertuje z orkiestrami m.in. Filharmonii Narodowej, Narodową Orkiestrą Polskiego Radia w Katowicach, Sinfonii Juventus, Polską Filharmonią Kameralną Sopot oraz Filharmonii Śląskiej, Krakowskiej, Bałtyckiej, Gorzowskiej, Zielonogórskiej, Podkarpackiej i Opolskiej. We 2012 roku zadebiutował na festiwalu „Warszawska Jesień”, prowadząc koncert z udziałem Orkiestry Filharmonii Narodowej, dyrygując dziełami m.in. K. Saariaho i B. Furrera. W lutym 2013 roku poprowadził koncert finałowy IX Międzynarodowego Konkursu Wiolonczelowego im. Witolda Lutosławskiego z udziałem Orkiestry Filharmonii Narodowej.

Jako dyrygent operowy zadebiutował w 2011 roku, prowadząc wykonanie Mozartowskiej opery Cosi fan tutte w ramach współpracy z UMFC. W sezonie 2012/13 był asystentem-dyrygentem Antoniego Wita, a w sezonie 2013/14 Jacka Kaspszyka w Filharmonii Narodowej. W 2014 w Warszawskiej Operze Kameralnej sprawował kierownictwo muzyczne nad nową inscenizacją Don Giovanniego W.A.Mozarta. Od 2016 roku artysta współpracuje z Teatrem Wielkim w Łodzi. Od 2023 roku pełni funkcję zastępcy dyrektora ds. artystycznych tego Teatru. Jako kierownik muzyczny przygotował dla łódzkiego Teatru premiery oper Faust Gounoda, Traviata Verdiego, Jaś i Małgosia Humperdincka, Cyganeria Giacomo Pucciniego, a także symfonii dramatycznej Romeo i Julia Berlioza. Ważnym osiągnięciem dla Teatru było przygotowanie w 2023 roku premiery Raju utraconego Krzysztofa Pendereckiego w reżyserii Michała Znanieckiego pod batutą Rafała Janiaka – spektakl współorganizowany był przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca w ramach programu „Dyrygent-rezydent", nagrodzony został Teatralnymi Nagrodami Muzycznymi im. Jana Kiepury za najlepszy spektakl, scenografię i kostiumy. Również w łódzkim Teatrze Wielkim Rafał Janiak zainicjował Festiwal Pucciniowski oraz cykl koncertów z gwiazdami operowymi, podczas których orkiestra teatralna pod jego batutą towarzyszyła artystom takim, jak Pretty Yende, Francesco Demuro czy Aleksandra Kurzak.

Ma w swoim dorobku kilkanaście płyt CD i DVD, zawierających nagrania ze znaczącymi polskimi zespołami artystycznymi pod jego batutą.

Jest również wykładowcą akademickim. Pełni funkcję profesora na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina. Był kierownikiem artystycznym Chopin University Chamber Orchestra (2017-24), z którą nagrał kilka płyt i koncertował na całym świecie, w tym podczas tournée po Chinach w 2019. Był dziekanem wydziału Dyrygentury Symfoniczno-Operowej (2019-2024). Od 2024 pełni funkcje kierownika katedry Dyrygentury Symfoniczno-Operowej i prorektora ds. artystycznych UMFC w kadencji 2024–2028.

W 2023 roku uhonorowany został brązowym medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

aktualizacja: 2017, 2021, 2026 (Wiktoria Antonczyk)

Oficjalna strona artysty: https://www.rafaljaniak.com/

• Suita Parodiowana na mała orkiestrę symfoniczną (2004)
• Miniatura taneczna na wielką orkiestrę symfoniczną (2004)
• Etiuda w stylu Czernego na fortepian (2005)
• 4 Sonety do poezji Jana Kasprowicza (2005)
• Ewolucje na klarnet (2005)
• Introduzione e cantilena na skrzypce (2006)
• 3 Pieśni do poezji Zuzanny Tobis na mezzosopran i wiolonczelę (2006)
• Sanctus na 3 chóry mieszane (2006)
• Con passione na saksofon i fortepian (2006)
• 5 Aforyzmów na trio stroikowe (2006)
• Syntagma I na wiolonczelę solo (2007)
• Dziewczyna zraniona w uczuciach scena misteryjna na chór, orkiestrę i solistów (2007)
• Con vigore na fortepian (2007)
• Das letzte Lied aus Salome na altówkę (2007)
• Symfonia nr 1 (2007)
• Syntagma II na flet i fortepian (2008)
• Kantata o Miejscach Świętych na solistów i orkiestrę (2008)
• Quartetto per archi na kwartet smyczkowy (2009)
• Nox na sopran, baryton i zespół kameralny (2009)
• Sourrounded Music na akordeon, wiolonczelę i live electronics (2009)
• Da soli per tutti na 2 perkusje i 2 fortepiany (2009)
• Nokturn na skrzypce i fortepian (2009)
• I Koncert skrzypcowy (2010)
• After hours of muteness (2010)
• Trio na klarnet, skrzypce i fortepian (2010)
• Sonata na skrzypce i fortepian (2010)
• Ap 4,1 (2011)
• After-images na gitarę solo (2011)
• Divertimento na orkiestrę smyczkową (2011)
• Awekening – Movement –Cogitation sonata na akordeon (2012)
• Canti lunari na sopran i fortepian (2012)
• All shades of darkness na wielką orkiestrę symfoniczną (2012)
• String Quartet No. 2 "Four attitudes" na kwartet smyczkowy (2013)
• Sinfonietta per archi na orkiestrę smyczkową (2014)
• Konzertstück na skrzypce i wielką orkiestrę symfoniczną (2015)
• Wspomnienia z przeszłości, koncert na bandoneon i orkiestrę kameralną (2015)
• 5 Pieśni zdradzonej do poezji Mariusza Jagiełło na sopran, skrzypce, wiolonczelę, harfę i perkusję (2015)
• Pięć odcieni w kolorach kwartetu (2015)
• After hours of deepest darkness na saksofon altowy i akordeon (2015)
• Agnus Dei na chór mieszany a cappella (2015)
• In search of harmony na akordeon i kwartet smyczkowy (2016)
• The Sound of Space na perkusję i warstwę elektroniczną (2017)
• Człowiek z Manufaktury, opera (2019)
• Sonata na skrzypce i fortepian (2019)
• Concerto per violoncello e orchestra na wiolonczelę i orkiestrę (2020)
• Sinfonia fabrilis na orkiestrę symfoniczną (2021)