[Richard Michael Klisowski]

kompozytor, poeta, skrzypek, dyrygent, teoretyk muzyki, redaktor, pedagog; ur. 29 października 1937, Łuck; zm. 30 marca 2024, Wrocław. Studiował cztery kierunki w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu: grę na skrzypcach w klasie Edwarda Statkiewicza (dyplom mgr nr 251, 1965), prowadzenie zespołów wokalnych i instrumentalnych w klasie Radomira Reszkego (dyplom magisterski nr 477, 1970), teorię muzyki (dyplom mgr nr 591 na podstawie pracy Koncerty skrzypcowe Grażyny Bacewicz, 1973) i kompozycję pod kierunkiem Tadeusza Natansona (dyplom mgr 1973). Studia kompozytorskie uzupełniał w Hochschule für Musik und darstellende Kunst (ob.: Universität für Musik. und darstellende Kunst) w Wiedniu w latach 1973–1977. Pod kierunkiem Dietera Kaufmanna ukończył z wynikiem bardzo dobrym studia eksperymentalnej muzyki elektroakustycznej (dyplom 1975). Studia kompozycji specjalnej odbyte najpierw pod kierunkiem Ericha Urbannera (1973/74), a następnie w klasie Romana Haubenstocka-Ramatiego (1974–1977), zakończył otrzymaniem dyplomu z wyróżnieniem w 1977.

Został laureatem wielu nagród kompozytorskich w kraju i za granicą, m.in. w 1969 otrzymał wyróżnienie za Pieśń o żołnierzach z Westerplatte na chór mieszany a cappella (1969) na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim im. Stanisława Wiechowicza w Międzyzdrojach, w 1970 – III nagrodę za ten sam utwór na Konkursie Kompozytorskim z okazji 50-lecia Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu, w 1975 – II nagrodę za Lineamenti per chitarra solo (1975) na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim na utwór na gitarę klasyczną w Łodzi oraz II nagrodę za Quartetto per archi (1975) na Konkursie Młodych Kompozytorów Związku Kompozytorów Polskich, w 1976 – III nagrodę we wszystkich kategoriach (I nie przyznano nikomu) za utwór Polichronia per percussione (1974) na konkursie „Neue Musik für die Musikschule” zorganizowanym z okazji 750-lecia miasta Hamm w RFN; III nagrodę i nagrodę Agfa Gevaert za Cadenza per violino, pianoforte e synthesizer (1975), IV nagrodę i nagrodę Universal Edition za Memento na taśmę (1976) i V nagrodę za La nature morte na taśmę (1975-76) na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Eksperymentalnej SIMC w Wiedniu, nagrodę promocyjną radia austriackiego za Anantas-Emanation (1977).

W latach 80-tych XX wieku otrzymał dwie najwyższe nagrody: I nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Pantomimy w Sofii (13-17.05.1986) jako kompozytor współautor spektaklu Teatru Mimu GEST p.t. „Próby” z muzyką elektroakustyczną oraz Grand Prix za Łuck-Holocaust na organy i perkusję na konkursie towarzyszącym XXII Legnickim Dniom Muzyki Kameralnej i Organowej (1989).

Zdobył również II nagrodę (I nagrody nie przyznano nikomu) na konkursie kompozytorskim im. K. Szymanowskiego w Warszawie (1992) za Sonate – Fantaisie pour violon seul. Hommage à Karol Szymanowski i I nagrodę za Baceviciana. Druid Story na konkursie kompozytorskim im. G. Bacewicz w Warszawie (1999). Nagrodę promocyjną otrzymał za Mantra-Tantra na głos, Yamaha’ę SPX 1000, taśmę skrzypce i fortepian na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Komputerowej w Seulu (2000). Utwór ten, jako jedyny polski, był prezentowany na międzynarodowym festiwalu muzyki komputerowej w Seulu oraz w internetowym WebRadio w Korei. W 2006 roku po otrzymaniu nagrody na międzynarodowym konkursie zorganizowanym przez DEGEM (niemieckie stowarzyszenie muzyki elektroakustycznej), utwór Triptyque pour 3 jazzmans et tape prezentowany był w ramach Światowego Festiwalu Nowej Muzyki w Elektroakustycznej Nocy Muzycznej i w programie WebRadio w Stuttgarcie w Niemczech.

W 2008 utwór In Memory of John Cage został wyłoniony w drodze konkursu i jako jedyny reprezentował PSEME na międzynarodowym festiwalu federacji stowarzyszeń elektroakustycznych CIME: Electroacoustic Music Days 2008 – Rethymno na Krecie.

Jego muzykę wykonywano w Polsce (m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Katowicach), a także w Bourges, Stockholmie, Grazu, Zagrzebiu, Eindhoven, Enschede, w ramach serii Gaudeamus-Konzerten (Holandia), Musik und Technik w Wiedniu, Geist und Form, Acustica, Elektronischer Frühling (Austria), Łucku i Równem na Ukrainie oraz w ramach portretów kompozytorskich w radiu polskim i austriackim.

Kompozycje Klisowskiego zostały nagrane dla Polskiego Radia, Telewizji Polskiej, Radia Austriackiego, Radia Francuskiego, Radia Niemieckiego i Radia Szwajcarskiego.

W latach 1973–1992 współpracował z wydawnictwami Universal Edition i Ariadne Verlag w Wiedniu. W okresie pobytu w Austrii występował jako skrzypek solista, kameralista i muzyk orkiestrowy (koncertmistrz).

Po powrocie do kraju (1978) był zatrudniony w Akademii Muzycznej we Wrocławiu najpierw jako wykładowca, potem starszy wykładowca, a po przewodzie II stopnia w AMFC w Warszawie jako docent i profesor (od 1990). Wykładał także w Hochschule für Musik und darstellende Kunst w Wiedniu oraz Hogeschool Enschede w Holandii.

W 1978 po otrzymaniu angażu na stanowisko wykładowcy kompozycji w PWSM we Wrocławiu utworzył studio muzyki eksperymentalnej i powołał do życia Wydawnictwo Autorskie oraz Grupę Muzyki Eksperymentalnej GEMEL (1979). Stały skład grupy poszerzany był w miarę potrzeb o grono współpracowników, twórców i wykonawców polskich i zagranicznych. Przy realizacji spektakli audiowizualnych Grupa GEMEL współpracowała między innymi z Ośrodkiem Teatralno-Plastycznym „Centrum Światła”, Teatrem Mimu „Gest”, aktorami Wrocławskiego Teatru Pantomimy, plastykami Teatru Polskiego we Wrocławiu, Teatrem Instrumentalnym „K&K” z Wiednia, z artystą plastykiem Andrzejem Bieniem, artystą fotografikiem Jerzym Olkiem, realizatorem efektów świetlnych Zbigniewem Suzem z Teatru Współczesnego we Wrocławiu i wieloma innymi. Grupa GEMEL dokonała licznych prawykonań światowych, polskich i wrocławskich utworów muzyki eksperymentalnej z udziałem znanych polskich i zagranicznych solistów i zespołów, między innymi na koncertach abonamentowych Filharmonii Wrocławskiej, na festiwalach Polskiej Muzyki Współczesnej, Dniach Muzyki Współczesnej, Festiwalach Oratoryjno – Kantatowych „Wratislavia Cantans” oraz na festiwalach międzynarodowych w Austrii. Na koncertach z Grupą GEMEL jako soliści wystąpili, między innymi: fleciści René Clemencic (flety proste) i Grzegorz Olkiewicz (flety poprzeczne), klarnecista Jan Tatarczyk, saksofonista Alan Pituch, oboista Igor Trella, puzonista Janusz Daniel, tubista Zdzisław Piernik, perkusista Jacek Wota i in., pianiści Andrzej Dutkiewicz, Mirosław Gąsieniec, Urszula Krysta i Grzegorz Kurzyński, śpiewaczka Barbara Krahel, aktorka Gunda König, skrzypkowie Krzysztof Bruczkowski, Romuald Gwardak, Ryszard M. Klisowski i Juliusz Michalski, wiolonczelistka Lidia Grzanka. Ponadto na syntezatorach grali: Włodzimierz Kotoński, Ryszard M. Klisowski, Ryszard Matusewicz i Ryszard Tomczyk. Reżyserię dżwięku sprawowali: Stanisław Janik, Ryszard M. Klisowski i Ryszard Matusewicz. Wśród zespołów znalazły się między innymi: Wrocławska Grupa Perkusyjna i zespoły instrumentalne Filharmonii Wrocławskiej.

Ryszard Klisowski był organizatorem i dyrektorem artystycznym IV międzynarodowej edycji festiwalu „Dni Muzyki XX wieku” (1–16 kwietnia 1989) we Wrocławiu oraz organizatorem sesji naukowych poświęconych problematyce muzyki współczesnej. Przy współpracy z Polskim Radio i inżynierami: Stanisławem Rybarczykiem, Ryszardem Matusewiczem i Ryszardem Tomczykiem oraz elektrotechnikiem Stanisławem Janikiem uruchomił dwuletnie Studium Muzyki Eksperymentalnej dla studentów kompozycji Akademii Muzycznej we Wrocławiu (1978/79 – 1992/93). Zajęcia warsztatowe prowadzone były częściowo w Studiu Kwadrofonicznym Polskiego Radia i w Studio Audiowizualnym Akademii Muzycznej, natomiast przeważająca większość realizacji końcowych utworów elektroakustycznych miała miejsce w Studio Grupy GEMEL. Dzięki współpracy z Audiowizualnym Studio AM we Wrocławiu Grupa GEMEL zrealizowała kilkanaście płyt kompaktowych z utworami Ryszarda M. Klisowskiego, w tym jedną (CD 010) z utworami religijnymi z serii wydawniczej Silesian Chant. Obejmuje ona utwory oryginalne i autorskie opracowania muzyki od XIII–XXI wieku.

Opublikowano kilka tomików wierszy sonorystycznych Ryszarda Klisowskiego, dwie jego większe prace teoretyczne (Słowniczek określeń artykulacyjnych i dynamicznych, Koncerty skrzypcowe Grażyny Bacewicz) oraz liczne artykuły poświęcone problematyce muzyki współczesnej.

Wraz z żoną Walentyną Węgrzyn-Klisowską stworzył liczne opracowania unikatowych zabytków śląskiej muzyki średniowiecznej, renesansowej i barokowej oraz odnalezionych polskich utworów fortepianowych z XVIII i XIX wieku.

Był członkiem Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej (SIMC), GEM, Österreichischer Komponistenbund, Stowarzyszenia Autorów, Kompozytorów i Wydawców (AKM) i AustroMechana w Wiedniu oraz Związku Kompozytorów Polskich (od 1988 roku), Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków SPAM, Polskiego Stowarzyszenia Muzyki Elektroakustycznej PSEME.

W 1988 został odznaczony przez Ministra Kultury i Sztuki tytułem: „Zasłużony Działacz Kultury” i przez Radę Państwa Srebrnym Krzyżem Zasługi. Wojewódzka Rada Narodowa we Wrocławiu przyznała mu Złotą Odznakę: „Zasłużony dla Województwa Wrocławskiego i Miasta Wrocławia”. W 1993 otrzymał Medal Festiwalu Wratislavia Cantans.

Ryszard Klisowski jest jednym z prekursorów muzyki elektroakustycznej w Polsce. Jego zainteresowanie użyciem taśmy, syntezatora, komputera i innych mediów elektronicznych wiąże się z poszukiwaniami sonorystycznymi – służy wynajdywaniu niekonwencjonalnych brzmień, wygenerowanych przez media elektroniczne bądź naturalne źródła dźwięku i instrumenty. Brzmienia te spajał kompozytor ze sobą w mobilne formy, których podstawą są modele strukturalne traktowane wariabilnie, zaprojektowane do łączenia w większe całości. Eksperymentalne poszukiwania Klisowski uwieńczył wprowadzeniem całego szeregu pomysłów służących uzyskiwaniu oryginalnych kształtów brzmieniowych, także w odniesieniu do form instrumentalnych i wokalnych nawiązujących w sposób swobodny do tradycji.

Technologia klasycznego studia muzyki elektroakustycznej ulegała w twórczości Klisowskiego procesowemu wzbogacaniu dochodząc w latach 1990-tych do cyfrowego zapisu. Nowe programy komputerowe umożliwiły także dokonanie cyfrowego „masteringu” wszystkich wcześniej skomponowanych utworów: konkretnych, elektronicznych i mieszanych (tape music).

Od początku pracy w studio kompozytor interesował się tworzeniem live electronic music (Cadenza...). Wypływało to bezpośrednio z eksperymentalnych poszukiwań nowych brzmień i tworzonych intuicyjnie improwizowanych form. Indywidualną cechą sonoryzmu Klisowskiego jest swobodne nawiązanie do tradycji kolorystycznych szkoły francuskiej i wiedeńskiej – proponujących subtelne strukturowanie „mikrobarw” w tzw. Klangfarbenmelodien.

W latach 1980-tych Klisowski zainteresował się szerzej twórczością multimedialną, tworząc dzieła zaciekawiające efektami świetlnymi, przestrzennymi itp. W ostatnich dekadach zeszłego stulecia jego twórczość poszerzyła się w swym wymiarze o nawiązanie w poszczególnych utworach do bardziej odległych tradycji, nie tracąc jednak swego współczesnego oblicza i indywidualnego charakteru. Nie polega to na zarzuceniu nowatorskiego języka muzycznego nawet w utworach o tematyce religijnej, humanistycznej czy filozoficznej (Gloria, Stabat Mater, Łuck-Holocaust, Anantas – Emanation) zaczerpniętej z tradycji Zachodu (średniowiecze) i Wschodu (hinduizm). Pośrednio łączy się z tym nurtem medytatywny charakter muzyki opartej na pierwszoplanowym, formotwórczym potraktowaniu barwy dźwięku, szczególnie w takich utworach, jak Musica Mundana i The Rays of K2.

Zainteresowanie brzmieniem słów i możliwościami ich przekształceń w różnych językach doprowadziły do powstania poezji sonorystycznej o walorach muzycznych. Wiersze sonorystyczne autora należy jako utwory czytać głosem w sposób melorecytatywny. Wiele z nich stało się tworzywem większych autonomicznych utworów muzycznych (Mantra-Tantra, Quadrature, Vers-Alya), lub posłużyło jako warstwa dźwiękowa obrazów filmowych (KUB, OUTSIDE/PoZa).

Obok stabilnych form „zamkniętych” kompozytor tworzy formy wariabilne i „otwarte” o zmiennym kształcie formalnym przy współudziale kreacyjnych zdolności wykonawców. Specyficzny charakter mają utwory poliwersyjne przeznaczone na zmienne składy wykonawcze. Pomimo eksperymentatorskich poszukiwań kompozytor wykazuje wielką dbałość o formalny kształt utworów. Wypływa ona z logicznych związków użytych środków warsztatowych. Krzysztof Bilica określił to lapidarnie jako germańską dbałość o formę, francuską wrażliwość na kolorystykę i słowiańską [ułańską?] fantazję.

• Nocturne na skrzypce i fortepian (1967-68)
• Krąg życia, 3 pieśni na głos i fortepian (1968)
• Musica da camera. Omaggio a J.S. Bach na klarnet, fagot, skrzypce, altówkę, wiolonczelę i 3 zestawy perkusyjne (1968)
• Allegro concertante na fagot i orkiestrę (1969)
• Pieśń o żołnierzach z Westerplatte na chór mieszany a cappella (1969,1993)
• Allegro concertante na fagot i fortepian (1969,1997)
• Trzy groteski na puzon i fortepian (1970)
• Evoluzioni na orkiestrę (1970)
• Drei Indische Kantaten (Trzy Kantaty Hinduskie) na mezzosopran, bas, chór mieszany i orkiestrę (1971)
• Polskie drzewa, 3 pieśni na chór mieszany (1972)
• Róża [wersja I], pieśń na chór mieszany (1972)
• Zwyrtała, opera w 3 aktach nie tylko dla dzieci (1973)
• Monolog na gitarę solo (1973-74)
• Alkor, muzyka elektroniczna na taśmę (1974)
• Polichronia per percussione (1974)
• Sonant na taśmę (1974)
• Lineamenti per chitarra solo (1975)
• Cadenza per violino, pianoforte e synthesizer (1975)
• Quartetto per archi. La Primavera  (1975)
• La nature morte [wersja I] na taśmę (1975-76)
• La nature morte [wersja II] na tubę i taśmę (1975-76)
• Memento na taśmę (1976)
• Anantas-Emanation, misterium na mezzosopran i orkiestrę kameralną (1976)
• La nature morte [wersja III] na środki audiowizualne (1976)
• La nature morte [wersja IV] na środki audiowizualne z udziałem aktorki-mima (1976)
• Musica da camera II na klarnet, fagot,  6 skrzypiec, 4 altówki, 3 wiolonczele, kontrabas i 3 zestawy perkusyjne (1976)
• Versetti. Omaggio a Henryk Szeryng na skrzypce solo (1976)
• Conversazione [wersja I] na orkiestrę (1977-79)
• Clash-Play, muzyczny teatr instrumentalny (1978)
• Les Sons de couleurs na fortepian (1980-81)
• Energy’s Play na obój, klarnet i fagot (1981-82)
• Sculpture Dance na taśmę (1982)
• Audiovisuelles Tryptychon na taśmę i środki audiowizualne (1982-83)
• Kwartet smyczkowy nr 1 „The Mountains Landscape” (1983)
• Tryptyk Pantomimiczny na mimów, światło i taśmę (1983)
• Multi Dimensional Sounds for 6 na perkusję i media elektroniczne (1983-85)
• Couleurs de l’amour na aktora, syntezator, mikroprocesory elektroniczne, światło i taśmę (1983-85)
• Kwartet smyczkowy nr 2 „Christmas-Quartet” (1984)
• Kwartet smyczkowy nr 3 „The Spring Games” (1984)
• Impression solaire I na taśmę (1984)
• Musica Mundana I na taśmę, obiekty i światło (1984)
• Symphonia Humana (Alkor II, Impression solaire II, Lamentoso, Vision, Jazz-Sonate mit Epilog) na taśmę (1985)
• Symphonia Humana na taśmę dla teatru pantomimy (1985)
• Movement probability na trąbkę, puzon, tubę, 2 syntezatory, urządzenia elektroniczne, obiekty i światło (1985)
• The Rays of Light, 3 kwintety dęte na flet, obój, klarnet, róg i fagot (1985-86)
• Impression solaire III na taśmę (1986)
• Sounds Meadows from Child’s Memory [wersja I] na saksofon i taśmę (1986)
• Sounds Meadows from Child's Memory [wersja II] na taśmę (1986)
• Sounds Meadows from Child's Memory [wersja III], wersja skrócona na taśmę (1986)
• René Sonosphären [wersja I] na kwartet fletów prostych i taśmę (1987-88)
• René Sonosphären [wersja II] na 1 wykonawcę, 4-5 fletów i taśmę (1987-88)
• Anantas-Emanation II na mezzosopran, chór mieszany i orkiestrę kameralną (1988)
• Versetti II na skrzypce solo i taśmę (1989)
• Les sons de couleurs synthétiques [wersja I] na fortepian bez improwizacji (1989)
• Les sons de couleurs synthétiques [wersja II] na fortepian z improwizacją (1989)
• Les sons de couleurs synthétiques [wersja III] na fortepian i syntezator (1989)
• Les sons de couleurs synthétiques [wersja IV] na instrument klawiszowy i syntezator (1989)
• Les sons de couleurs synthétiques [wersja V] na śpiew, recytację, środki elektroniczne, komputer, światło i teatr instrumentalny (1989)
• Łuck Holocaust – muzyka katedralna z grodu Lubarta [wersja I] na organy i perkusję (1989)
• Łuck Holocaust – muzyka katedralna z grodu Lubarta [wersja II] na organy, perkusję, elektroniczne efekty przestrzenne, światło i akcję aktorską lub film (1989)
• Dyptychon na różnorodną obsadę multimedialną (2 fortepiany lub inne instrumenty klawiszowe, aktora, inne dowolne instrumenty, komputer, inne urządzenia elektroniczne i światło) (1989-90)
• Koncert podwójny na dwoje skrzypiec i orkiestrę (1990-93)
• Piano-Ray na fortepian solo (1991)
• Ray II, transformacje dźwiękowe na obój solo (1991)
• Ray IIA, transformacje dźwiękowe na obój i syntezator (1991)
• Ray III, transformacje dźwiękowe na klarnet i syntezator (lub klarnet solo) (1991)
• Spherical Reflection dla jednego wykonawcy na głos i 3 flety (1991)
• Spherical Reflection for 1 performer (1991)
• Druid Story [wersja I] na skrzypce i fortepian (lub syntezator) (1992)
• Sonata-Fantazja. Hommage à Karol Szymanowski na skrzypce solo (1992)
• Trzy pieśni na fortepian (1992)
• Augustins-Variationen na fortepian solo (1992)
• Baceviciana. Druid Story na skrzypce i fortepian (1992)
• Gloria na chór mieszany lub 8 (12, 16 itd.) głosów wokalnych (1992-93)
• Rosalia-Magical Quadrat na organy (1992-94)
• Róża [wersja II], pieśń na chór mieszany a cappella (1993)
• Augustins-Spiel na flet i fortepian (1993)
• Oriental Dance na flet i fortepian (1993)
• La valse romantiques na flet solo (1993)
• Multi-Rays na fortepian i orkiestrę (1993-94)
• Sonata Illiriaca na skrzypce solo (1994)
• Conversazione [wersja II] na orkiestrę (1994)
• Evoluzioni II na orkiestrę (1994)
• Trzy groteski na tubę i fortepian (1994)
• Koncert na skrzypce solo i orkiestrę (1994)
• Spherical Ramification and Infiltration – Sinfonia del Mondo [wersja I] na taśmę (1994)
• Spherical Ramification and Infiltration – Sinfonia del Mondo [wersja II] na taśmę i światło (1994)
• Spherical Ramification and Infiltration – Sinfonia del Mondo [wersja III] na taśmę i różne media wizualne (1994)
• Oriental Dance IA na skrzypce i fortepian (1994)
• Oriental Dance IB na obój i fortepian (1994)
• Oriental Dance IC na klarnet i fortepian (1994)
• Oriental Dance ID na saksofon sopranowy i fortepian (1994)
• Augustins-Spiel IA na skrzypce i fortepian (1994)
• Augustins-Spiel IB na obój i fortepian (1994)
• Augustins-Spiel IC na klarnet i fortepian (1994)
• Augustins-Spiel ID na saksofon sopranowy i fortepian (1994)
• John Cage in memoriam – Projekt I na taśmę i światło (1994)
• John Cage in memoriam – Projekt II na taśmę, fortepian solo (lub dwa fortepiany), jeden lub dwa syntezatory i 3 zakomponowane przestrzenie (1994)
• John Cage in memoriam – Projekt III na taśmę, obiekty, wieloprzestrzenne dowolne źródła dźwięku i światło (1994)
• John Cage in memoriam – Projekt IV. Synteza  na taśmę, 2 fortepiany, 2 syntezatory, wieloprzestrzenne dowolne źródła dźwięku, światło i obiekty oraz 5-6 zakomponowanych przestrzeni (1994)
• Canzonetta e Appassionata per violino solo (1994)
• Le calice Sacré pour orchestra (1994,2009)
• Druid Story [wersja II] na skrzypce i orkiestrę (1996)
• Vau-Cluse de Mont Ventoux, misterium na obój i rożek angielski (lub obój miłosny) (1996-97)
• Landscapes Colours for tape (1998)
• Y’AR’L na kwintet dęty (1998)
• Vau-Cluse de Mont Ventoux II, wersja na flet solo (1998)
• Tantra-Mantra na głosy i instrumenty (1998)
• Wiersze sonorystyczne na 1 lub więcej głosów (1998)
• Ray-Rad na róg solo (1999)
• Mantra-Tantra na głos, Yamaha SPX 1000, taśmę, skrzypce i fortepian (2000)
• Ray-Rad II na trąbkę (2001)
• Bach-Allya na fortepian (2001)
• Earthly-Holocaust na orkiestrę (2001-2004)
• Stabat Mater per soprano, violoncello e organo (2002)
• Paesaggio na taśmę (2002)
• Kwadratura na taśmę (2002)
• Vers-Alya na kontrabas solo (2002)
• Vers-Alya na kontrabas solo i taśmę: Paesaggio (2002)
• Vers-Alya na głos, perkusję, kontrabas i taśmę: Paesaggio (2002-2005)
• Vers-Alya na głos, perkusję i kontrabas (2002-2005)
• Pentapétale, 5 pièces pour flûte seul (2003)
• Bach-Allya na fortepian i taśmę: Musica Mundana III (2004)
• Echoes from Musica Mundana III na taśmę (2004)
• Musica Mundana III na taśmę (2004)
• Bach-Allya na klawesyn i taśmę (2004)
• Tre Ironiae na wiolonczelę i fortepian lub klawesyn (2005)
• The Rainbow na kontrabas solo (2005)
• Oriental Dance na wiolonczelę i fortepian lub klawesyn (2005)
• Triptyque pour 3 jazzmans avec „tape” (2005)
• Na strunach wiatru, II Wiersze sonorystyczne na 1 lub więcej głosów (2005-2006)
• The Rays of K2 na taśmę (2006)
• Tat-Ra Play for string orchestra (2006-2007)
• Regenbogenfarben für Cello Solo (2007)
• Happy – Happening. Homage to Karlheinz Stockhausen for voices, violin, double bass and electronic media (2008)
• Parables of Prophet na głosy, chór mieszany i orkiestrę (2008-2009)
• Wybrane Wiersze Wołyńskie na 1 lub więcej melorecytatywnych głosów (2009-2012)
• The Lights of the Night for harp (2014)
• Landscape of Mountains for 2 flutes and piano (2018)
• Wołyńskie Sennoty na 1 lub więcej melorecytatywnych głosów (2018)
• Muzyka filmowa
• Muzyka do filmu KUB (2002)
• Muzyka do filmu Outside (PoZa) (2002)
• Muzyka do filmu KUB ist KUB ist KUB (2003)
• Muzyka teatralna
• Muzyka do spektaklu BezDramatu (1983)

książki

Wybrane wiersze wołyńskie, Wołanie z Wołynia, Wrocław 2013

artykuły

Pojęcie i problem formy otwartej w muzyce współczesnej,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 25, AM we Wrocławiu, Wrocław 1981

Mikrotonowość,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 33: Muzyka XX wieku, red. Ryszard Mieczysław Klisowski, AM we Wrocławiu, Wrocław 1983

Estetyka wyrazu w utworze Łuck-Holocaust w świetle kryteriów wartości, AM we Wrocławiu, Wrocław 1991

Kolorystyka fortepianowa w moich utworach,, w: Muzyka fortepianowa X, Prace Specjalne nr 53, red. Janusz Krasowski, PWSM w Gdańsku, Gdańsk 1995

Sposoby wykorzystania głosu ludzkiego w muzyce współczesnej,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 68, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner , AM we Wrocławiu, Wrocław 1996

Rola głosu ludzkiego w eksperymentalnej muzyce elektronicznej,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 70, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 1997

Rola improwizacji wokalnej w utworze „Stimmung” Karlheinza Stochhausena,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 74, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 1999

Rola ezoterycznej symboliki w konstrukcji i realizacji utworu na solowy głos żeński „Sequenza III” Luciano Berio,, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 77, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner , AM we Wrocławiu, Wrocław 2000

Wokalne i instrumentalne akcje wyrazowe w utworze „Circles” Luciano Berio, w: Wokalistyka w Polsce i na świecie, t. 2, red. Eugeniusz Sąsiadek, Polskie Stowarzyszenie Pedagogów Śpiewu / AM we Wrocławiu, Wrocław 2003

„Łuck-Holocaust” – od przeżyć wojennych do kształtu brzmieniowego, w: Ekspresja formy - ekspresja treści. Marianowi Borkowskiemu w siedemdziesięciolecie urodzin, red. Alicja Gronau-Osińska, AMFC, Warszawa 2004

Rola nowej gestyki muzycznej w tworzeniu metaznaczeń (I), w: Liturgia w świecie widowisk, Opolska Biblioteka Teologiczna (82), red. ks. Helmut Jan Sobeczko, Zbigniew Solski , Uniwersytet Opolski. Wydział Teologiczny, Opole 2005

Rola nowej gestyki muzycznej w tworzeniu metaznaczeń (II), w: Wokalistyka i pedagogika wokalna, t. 5, red. Eugeniusz Sąsiadek, AM we Wrocławiu / Polskie Stowarzyszenie Pedagogów Śpiewu, Wrocław 2007

Franciszek Liszt na Śląsku, [wspólnie z Walentyną Węgrzyn-Klisowską] w: Zeszyty Lisztowskie, vol. III, Towarzystwo im. Ferenca Liszta, Wrocław 2011

edycje krytyczne, redakcje naukowe

Zeszyt Naukowy AM we Wrocławiu nr 33: Muzyka XX wieku, AM we Wrocławiu, Wrocław 1983