teoretyk muzyki; ur. 31 maja 1944, Kraków. Ukończyła krakowską Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną (1969), gdzie studiowała teorię muzyki u Bogusława Schaeffera i Mieczysława Tomaszewskiego. Odbyła staż w ramach programu Tempus w Royal Academy of Music (Londyn, 1989). Pracę doktorska napisała pod kierunkiem Zofii Helman i otrzymała stopień doktora na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy Dramat muzyczny w twórczości Rimskiego-Korsakowa (1983). W 2011 roku nadano jej tytuł profesora sztuki.
Od 1969 roku prowadzi zajęcia dydaktyczne w krakowskiej Akademii Muzycznej. W latach 1985–1990 pełniła funkcję prodziekana Wydziału Kompozycji, Dyrygentury i Teorii Muzyki, następnie dziekana (1990–1992), a w latach 1992–2003 oraz 2005–2008 – funkcję prorektora, kierując jednocześnie (od 1980 roku) Zakładem Analizy i Interpretacji Muzyki. Była inicjatorką Środowiskowych Studiów Doktoranckich w Akademii Muzycznej w Krakowie (2006). Pełni funkcję kierownika Centrum Dokumentacji Twórczości Kompozytorów Krakowskich Akademii Muzycznej w Krakowie, które powstało z jej inicjatywy w 2006 roku, redaktor naczelną czasopisma naukowego „Teoria muzyki. Studia, interpretacje, dokumentacje”, które również powołano z jej inicjatywy w 2012. W latach 70-tych XX wieku wraz z Krzysztofem Drobą zainicjowała powstanie Zespołu ds. Analizy i Interpretacji Muzyki, który działał pod merytoryczną pieczą wybitnego polskiego muzykologa i teoretyka Mieczysława Tomaszewskiego. Odtąd formacja ta określana jest też mianem „krakowskiej szkoły teoretycznej”.
Teresa Malecka jest promotorem 10 prac doktorskich, które zdobyły wyróżnienia w różnych konkursach, m.in. w Nagrodę im. Ks. Hieronima Feichta ZKP, Nagrodę Prezydenta Miasta Krakowa, a dwie prace otrzymały nagrody Premiera.
Wraz ze współpracownikami Teresa Malecka zorganizowała liczne sympozja, seminaria, konferencje naukowe krajowe i międzynarodowe, w tym XI Kongres Semiotyki Muzycznej „Muzyka. Funkcja i wartość” (11th Congress of Musical Significations „Music Function and Value”). Wykazuje też dużą aktywność na polu wydawniczym. Zainicjowała m. in. powstanie czasopisma naukowego „Teoria Muzyki. Studia, interpretacje, dokumentacje”.
Była członkiem i vice-przewodniczącą Środowiskowej Komisji Akredytacyjnej uczelni artystycznych AKUA oraz ekspertem dla kierunku studiów: kompozycja i teoria muzyki tejże Komisji (2002 – 2008). Była ponadto członkiem Rady Naukowej Muzeum Narodowego w Krakowie (2012-2016).
Do obszaru jej zainteresowań naukowych należy muzyka rosyjska (twórczość przedstawicieli Nowej Rosyjskiej Szkoły Muzycznej) i polska muzyka współczesna (twórczość Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Zbigniewa Bujarskiego). Centralne miejsce wśród podejmowanych przez nią zagadnień teoretycznych zajmuje relacja „Wort – Ton” oraz związki między sztukami w perspektywie semiotycznej.
Jest autorem książek Słowo, obraz i dźwięk w twórczości Modesta Musorgskiego (1996) i Zbigniew Bujarski. Twórczość i osobowość (2006) oraz redaktorem wielu zbiorów artykułów naukowych. Artykuły jej autorstwa publikowane są w kraju i za granicą. Jest zapraszana do udziału w międzynarodowych kongresach i sympozjach w Europie i Stanach Zjednoczonych. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Redakcyjnego Musica Galiciana.
Teresa Malecka należy do Związku Kompozytorów Polskich; w latach 1988–1992 pełniła funkcję wiceprzewodniczącej zarządu Sekcji Muzykologów ZKP, a w latach 1998 – 2002 (dwie kadencje) - członkiem Zarządu ZKP. W latach 2014–2025 była członkiem kapituły Nagrody im. Ks. Hieronima Feichta ZKP.
W latach 1995 – 2000 należała do International Musicilogical Society. Jest też członkiem Societe Internationale d’Histoire Comparee du Theatre, de l’Opera et du Ballet (Paryż). Od wielu lat związana jest ze Stowarzyszeniem Beethovenowskim, wchodzi w skład Rady Programowej Festiwali Beethovenowskich, jest kierownikiem naukowym Międzynarodowych Sympozjów Beethovenowskich (od 2018). Była też członkiem Rady Programowej Festiwali Muzyki Krzysztofa Pendereckiego oraz Festiwalu „Kraków 2000”, wiceprzewodniczącą Rady Programowej Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego. Wchodziła w skład Rady Naukowej Muzeum Narodowego w Krakowie (w latach 2012–2016) i Rady Narodowego Centrum Nauki (w kadencji 2016–2018).
Została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi (1988), w latach 1978, 1987 i 1999 otrzymała nagrody Ministra Kultury i Sztuki. "Za wybitne zasługi dla rozwoju kultury i sztuki, za osiągnięcia w pracy naukowej i dydaktycznej” nagrodzona została Orderem Odrodzenia Polski (2018). "Za całokształt dorobku naukowego w zakresie muzykologii i teorii muzyki oraz działalność na rzecz środowiska akademickiego w tej dziedzinie, ze szczególnym uwzględnieniem udziału w stworzeniu Krakowskiej Szkoły Teoretycznej" otrzymała Doroczną Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (2019). Została laureatką Nagrody Miasta Krakowa w kategorii "Kultura i sztuka” (2022). W 2025 roku nadano jej honorowe członkostwo ZKP.
Jest Damą Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie.
aktualizacja: 2019, 2025 (Wiktoria Antonczyk)
WYKAZ PUBLIKACJI: na stronie https://www.amuz.krakow.pl/wydzialy/wydzial-i-tworczosci-interpretacji-i-edukacji-muzycznej/katedra-teorii-i-interpretacji-dziela-muzycznego/wspolpracownicy/prof-dr-hab-teresa-malecka/