Rychlik Józef
-
kompozytor
kompozytor, teoretyk muzyki i pedagog; ur. 12 maja 1946, Kraków. W latach 1965-70 studiował kompozycję i teorię muzyki w klasie Bogusława Schaeffera w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie. W 1978 przebywał na 2-miesięcznym stypendium Rządu Francuskiego w Paryżu, gdzie uczestniczył w kursach kompozycji elektroakustycznej Groupe de Recherche Musicales (GRM) w Institut de Recherche et Coordination Acoustique / Musique przy Radio France.
Za swoją twórczość kompozytorską otrzymał szereg nagród i wyróżnień, m.in. w 1971 – II nagrodę (I nie przyznano) na Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich za Sekwencje przestrzenne na orkiestrę kameralną (1971), w 1973 – III nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Szczecinie na utwór organowy za Grave-ap na organy (1973), w 1979 – wyróżnienie na VII Concours International de Musique Electroacoustique de Bourges za utwór Podtytuł – Sen Eurydyki na taśmę (1978), a w 1989 – nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie za muzykę do filmu Metamorfozy (w reżyserii Łucji Mróz-Raynoch).
Otrzymał stypendia twórcze: Stypendium twórcze rządu francuskiego (Paryż 1978) oraz Stypendium Ministerstwa Kultury na napisanie utworu orkiestrowego (Warszawa 2003).
W latach 1972-2019 prowadził klasę kompozycji w Akademii Muzycznej w Krakowie; od 2002 pełnił funkcję profesora. Nauczał również na kursach kompozycji w Letniej Akademii Muzycznej. Był członkiem Międzykatedralnego Zespołu do spraw Analizy i Interpretacji Muzycznej tejże uczelni. W latach 1976 i 1977 prowadził warsztaty muzyki elektronicznej z młodzieżą w ramach Festiwalu Młodzi Muzycy Młodemu Miastu w Stalowej Woli.
Do grona jego uczniów należą kompozytorzy Michał Jakub Papara, Çınar Timur (Turcja), Wassim Ibrahim, (Syria), Dawid Kusz, Mateusz Bień, Emil Bernard Wojtacki i Renāte Stivriņa (Łotwa).
Przez szereg lat współpracował ze Studiem Filmów Animowanych w Krakowie. Jest współzałożycielem Studia Muzyki Przestrzennej Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.
Jego działalności poświęcony został film dokumentalny Józef Rychlik – kompozytor w reż. J. Ridana (1993).
Utwory Józefa Rychlika wykonywane były na wielu festiwalach nowej muzyki, w tym na "Warszawskiej Jesieni”, "Poznańskiej Wiośnie Muzycznej”, na festiwalu Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej.
Zasiadał w jury konkursów kompozytorskich, m.in. Konkursu Kompozytorskiego organizowanego przez Tarnowskie Centrum Kultury w roku 1993, II Konkursu Kompozytorskiego organizowanego przez Tarnowskie Centrum Kultury w 1994, Konkursu na Film i Muzykę w ramach Festiwalu Filmów Animowanych OFAFA (Kraków 1995).
Jest członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich; w latach 80-tych XX wieku, przez kilka kadencji, był Sekretarzem Krakowskiego Oddziału ZKP.
Za swoją działalność został uhonorowany Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2005), Medalem Złotym za Długoletnią Służbę (2008), Brązowym Medalem "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis" (2016).
aktualizacja: 2003 (Małgorzata Kosińska), 2017 (Izabela Zymer), 2025 (Wiktoria Antonczyk)
Kompozycje
- Nokturn na sopran, flet, fortepian i 3 talerze (1966)
- Kwartet smyczkowy (1968)
- Utwór na flet, klarnet, skrzypce i wiolonczelę (1968)
- Muzyka symfoniczna I na 2 fortepiany i 2 kwartety smyczkowe (1969)
- Muzyka symfoniczna II na orkiestrę (1969)
- á 2 na perkusję (1970)
- Musica per gliss na 2 soprany, skrzypce, wibrafon i fortepian (1970)
- Utwór na flet solo (1970)
- Ametrio na flet, skrzypce i wiolonczelę (1971)
- Le Miroir na sopran (lub mezzosopran) i fortepian (1971)
- Sekwencje przestrzenne na orkiestrę kameralną (1971)
- Le cercle na perkusję (1971)
- Wielokropek na fortepian, instrument dęty i 4 dowolne instrumenty (1972)
- Szkice na organy i orkiestrę (1972)
- Grave-ap na organy (1973)
- VO-TO na chór mieszany a cappella (1973)
- Peut-être, kompozycja graficzna na dowolny instrument solowy lub głos lub zespół kameralny lub tancerza lub grupę baletową i taśmę ad libitum (1974)
- Plenitudo temporis na wielką orkiestrę symfoniczną (1974)
- Musinelle na taśmę (1975)
- Accialto na altówkę solo i orkiestrę kameralną (1975)
- Muzyka ścienna, fotografia na taśmę (1975-77)
- La Comparsita na taśmę (1976)
- To na taśmę (1976)
- Podtytuł – Sen Eurydyki na taśmę (1978)
- C’est-à-dire na zespół kameralny i taśmę (1978)
- Tuż za horyzontem na taśmę (1980)
- 2M80 (Fugi wokół bieli) na taśmę (1981)
- Podtytuł – Sen Eurydyki II na sopran i taśmę (1982)
- 2M91 na taśmę (1991)
- Aura I na taśmę (1992)
- Logo na taśmę (1994)
- Logo III, miniatura elektroakustyczna na taśmę (1996)
- Między nocą a dniem, pantomima (1996)
- Invocazioni intorno, koncert na waltornię i perkusję (1997)
- In principio erat Verbum na chór i taśmę (2000)
- January Fantasy for piano (2000)
- Ave Crux na chór (2001)
- Brama słońca II na taśmę (2001)
- Fantazja na skrzypce barokowe i warstwę elektroakustyczną (2002)
- Ich und Du na orkiestrę symfoniczną, dedykowany Amalie Osmann i jej Rodzinie (2004)
- Zirkus (współautorstwo) - cykl 12 utworów na skrzypce - Antoni Cofalik i fortepian - Józef Rychlik (2006)
- Fantazja grudniowa na saksofony (2009)
- Oktet na flet, klarnet, waltornię, trąbkę, skrzypce, altówkę, wiolonczelę i fortepian (2017)
MUZYKA DO FILMÓW
film pełnometrażowy:
Sonata marymoncka (na motywach powieści M. Hłaski), reż. Jerzy Ridan, Wytwórnia Filmów Fabularnych w Łodzi, 1986.
filmy dokumentalne (wybór):
- Józef Rychlik kompozytor, reż. Jerzy Ridan, 1993;
- Na rogu Marksa i Majakowskiego (W obronie krzyża), reż. Jerzy Ridan, prod. Agencja CRACKFILM, 1995;
- Słoneczna, reż. Bogusław Dąbrowa-Kostka, 1995;
- Ze światłem, reż. Jadwiga Żukowska, Łódź 1996;
- Władysław Bartoszewski, reż. Jerzy Ridan i Jerzy Kowynia, prod. „Kalejdoskop” dla TV II P Warszawa, 1996/97;
- Jestem polskim Żydem, reż. Jerzy Ridan, 1997;
- Biologia przetrwania, reż. Andrzej Jeziorek, TV II P, Warszawa 1997;
- Moje imię Kinga, reż. Jerzy Ridan, 1999;
- Pielgrzym, reż. Jerzy Ridan, 2001.
filmy animowane (wybór):
- Parada, reż. i opracowanie graficzne Jerzy Kucia, Studio Filmów Animowanych, Kraków 1986;
- Kresy, reż. Sławomir Zalewski, 1986;
- Metamorfozy, reż. i opracowanie graficzne Łucja Mróz--Raynoch, Studio Filmów Animowanych, Kraków 1987;
- Automobil, reż. Łucja Mróz-Raynoch, 1987;
- Ciąg dalszy nastąpi, reż. Krzysztof Raynoch, 1988;
- Norma, reż. Łucja Mróz-Raynoch, 1988;
- Kule i Koła (dla dzieci), reż. i opracowanie graficzne Łucja Mróz-Raynoch, Studio Filmów Animowanych, Kraków 1989;
- Twierdza, reż. Krzysztof Raynoch, 1989;
- Grunt to zdrowie, reż. Krzysztof Raynoch, 1989;
- Trzeba robić, reż. Paweł Kamykowski, 2013.
film muzyczno-choreograficzny:
Cinéma–Théâtre, reż. Adolf Weltschek i Jerzy Ridan, prod. Crackfilm, Kraków 1996.
MUZYKA DO SPEKTAKLI TEATRALNYCH (wybór):
- Henryk Rzewuski Pamiątki Soplicy, adaptacja i reż. Mikołaj Grabowski, prapremiera polska, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, 1980;
- Witold Gombrowicz Trans-Atlantyk, adaptacja i reż. Mikołaj Grabowski, prapremiera polska, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, 1981;
- Henryk Rzewuski Listopad, adaptacja i reż. Mikołaj Grabowski;
- Stanisław Wyspiański Wesele, reż .Mikołaj Grabowski;
- Antoine Saint-Exupery Mały Książę, reż. Wojciech Wieczorkiewicz, Teatr Lalki i Aktora "Baj Pomorski" w Toruniu, 1984;
- Carlo Gozzi Miłość do trzech pomarańczy, reż. Andrzej Jamróz, Teatr im. C. K. Norwida w Jeleniej Górze, 1989;
- Henryk Ibsen Dzika kaczka, reż. Julia Vernio, Teatr "Miniatura" w Krakowie, 1991;
- Antoni Czechow Wiśniowy sad, reż. Mikołaj Grabowski’ Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie, 1994;
- Tadeusz Słobodzianek Prorok Ilja, reż. Mikołaj Grabowski Teatr Nowy w Łodzi, 1999;
- William Shakespeare Król Lear, reż. Mikołaj Grabowski Teatr Nowy w Łodzi, 2000;
- Esther Vilar Królowa i Szekspir, reż. Mikołaj Grabowski, Teatr Scena STU w Krakowie, 2001
Publikacje
artykuły
cykl artykułów dotyczących utworów K. Pendereckiego: Psalmus, Strofy, Psalmy Dawida, Fonogrammi, Kanon, Ekecheiria, w: Twórczość Krzysztofa Pendereckiego Od genezy do rezonansu, pod red. Mieczysława Tomaszewskiego
Punktualizm we wczesnej twórczości Krzysztofa Pendereckiego (w Zeszytach Naukowych AM w Krakowie, 1975)
Pierre Schaeffer - autorefleksja kompozytorska (w Zeszytach Naukowych AM w Krakowie, 1977)
Muzyka w muzyce u Bartoka, w: „Zeszytach Baranowskich” (1977),
Eugeniusza Knapika poemat symfoniczny 'Tak jak na brzegu morza" (w Zeszytach Naukowych AM w Krakowie, 1978)
Adam Walaciński. Wybrane zagadnienia z twórczości na przykładzie „Liryki sprzed zaśnięcia”, w: Krakowska Szkoła Kompozytorska 1988-1988, red. Teresa Malecka, Kraków 1993,
Krzysztof Penderecki’s „Psalmus”, w: Studies in Penderecki, red. Ray Robinson, 2003,
Duchowość a technologia (w Zeszytach Naukowych AM w Krakowie, 2004)
hasła encyklopedyczne
Pierre Henry, w: Encyklopedia Muzyczna PWM, red. Elżbieta Dziębowska, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1993.
Literatura
- Siemdaj Ewa, Józef Henryk Rychlik, w: Encyklopedia Muzyczna PWM (red. Elżbieta Dziębowska), PWM, Kraków 1993
- Bakszi Ludmila, Józef Rychlik, w: "Muzykalnaja Akademija", 1993 nr 4
- Piątek Katarzyna, Ingerencje sztuk wizualnych w świat kompozytorski Józefa Rychlika,w: Muzyka, słowo, sens w 70 rocznicę urodzin Mieczysława Tomaszewskiego (pod red. Anny Oberc), Akademia Muzyczna w Krakowie, 1994
- Jabłoński Maciej, Józef Rychlik, w: Kompozytorzy Polscy 1918-2000, tom II (red. Marek Podhajski), Akademia Muzyczna w Gdańsku - Akademia Muzyczna w Warszawie, 2005
- Draus Agnieszka, Sen Eurydyki – sen o wolności? Wokół wartości w twórczości Józefa Rychlika w świetle kompozytorskiej autorefleksji, w: Interpretacje dzieła muzycznego. Narodowość a wartości uniwersalne, red. A. Nowak, Bydgoszcz, 2019
- Draus Agnieszka, "W reakcji na obraz…” Wokół muzyki filmowej Józefa Rychlika, "Teoria Muzyki. Studia interpretacje dokumentacje”, r. VIII, 2019 nr 15
- Draus Agnieszka, Józef Rychlik – homo hubris? Kompozytor jako osobowość transgresywna, w: Transgresja w muzyce, red. A. Nowak, Bydgoszcz, 2022


