kompozytor i pedagog; ur. 17 czerwca 1930, Wilno; zm. 13 stycznia 2024, Warszawa. W latach 1952-57 studiował fortepian i kompozycję w klasie Juliusa Juzeliunasa w Państwowym Konserwatorium Litewskiej SRR w Wilnie. Studia kompozytorskie kontynuował w latach 1957-60 w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie u Bolesława Woytowicza. W 1963 i 1966 studiował chorał gregoriański i polifonię średniowiecza pod kierunkiem Nadii Boulanger w Paryżu.

Został laureatem wielu nagród i wyróżnień. Pierwsze nagrody były mu przyznane podczas konkursu kompozytorskiego Polskiego Związku Chórów i Orkiestr w 1959: II nagroda za Pieśni o wiośnie, III nagroda za Pieśń o Białym Domu. Na konkursie z okazji 550-lecia bitwy pod Grunwaldem otrzymał I nagrodę za Suitę Warmińską (1960). W 1961 roku I nagroda została mu przyznana podczas konkursu Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach, Polskiego Radia i Związku Kompozytorów Polskich za Nokturny i Jaworowe pieśńi. Utwór Antifone per tre gruppi d’orchestra (1961) zdobył w 1961 I nagrodę Konkursu Młodych Związku Kompozytorów Polskich, a w kolejnym roku - II nagrodę na Konkursie Zrzeszenia Studentów Polskich za Bukoliki. W 1963 zajął II miejsce na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów UNESCO w Paryżu; w 1966 za Sonetti di Petrarca trzymał I nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim w Pradze oraz II nagrodę na Konkursie im. A. Malawskiego w Krakowie za Tre studi secondo Giotto. W kolejnym roku jego utwór Impressioni fiorentini zdobył II nagrodę na Konkursie im. G. Fitelberga w Katowicach. Drugie nagrody przyznano Twardowskiemu na konkursie kompozytorskim w Skopje za Odę do młodości (1969), na Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim w Gnieźnie za Pieśni żartobliwe (1972), na konkursie kompozytorskim im. K. Szymanowskiego za Studium in a (1974), na konkursie międzynarodowym Florilege Vocal de Tours za Lamentationes (1981) i Alleluja (1990), na konkursie kompozytorskim Festiwalu Pianistyki Polskiej w Słupsku za Koncert fortepianowy (1985). Również w 1972 kompozytor otrzymał Grand Prix na międzynarodowym festiwalu filmów baletowych w Sztokholmie za wersję TV baletu Rzeźby Mistrza Piotra. Kilkakrotnie uczestniczył w Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim im. księcia Rainiera III w Monako: w 1965 otrzymał I nagrodę za balet-pantomimę Posągi czarnoksiężnika oraz wyróżnienie za Cantus antiqui, w 1968 nagrodę specjalną za Małą liturgię prawosławną, w 1973 I nagrodę za dramat muzyczny Lord Jim (1970-73). W 1990 I nagrodę na Konkurskie Kompozytorskim Polskiego Związku Chórów i Orkiestr zdobył znowu wspomniany już utwór Alleluja. Nagrodę AGEC - Europejskiej Unii Związków Śpiewaczych - przyznano Twardowskiemu za Mały Koncert na chór mieszany (1994). W latach 2010-2011 za kompozycje Osanna II i O Tiebie radujetsia otrzymał pierwsze nagrody III i IV konkursu "Muzyka rosyjska XXI wieku dla dzieci i młodzieży".

Romuald Twardowski w latach 1972-2008 pełnił funkcję profesora Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie (obecnie Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina).

Kompozytor zasiadał w jury wielu konkursów muzycznych, w tym Varsovia Cantat, Cracovia Cantans. Od 1983 roku pełnił funkcję przewodniczącego jury prestiżowego międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej "Hajnówka”.

W 2012 roku R. Twardowski został patronem Państwowej Szkoły Muzycznej w Puławach.

Wspomnienia legendarnego artysty zawierają książki: Było, nie minęło (Wydawnictwo Pani Twardowska 2000) i Wilno, moje miasto (Wydawnictwo Pani Twardowska 2016). W 2017 roku powstał film dokumentalny o kompozytorze w reżyserii Grzegorza Czerniaka i Alicji Twardowskiej Romuald Twardowski. Kompozytor w zwierciadle muzyki.

Wybitny kompozytor został uhonorowany wieloma orderami i odznaczeniami, wśród nich: Krzyż Kawalerski (1974), Krzyż Oficerski (1985) oraz Krzyż Komandorski (2020) Orderu Odrodzenia Polski, Nagroda Ministerstwa Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej (1980), Nagroda im. Włodzimierza Pietrzaka (1983), Nagroda im. Księcia Konstantego Ostrogskiego (1990), Order św. Marii Magdaleny I stopnia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (1996), Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (1995), Nagroda Fundacji im. Ignacego Jana Paderewskiego w Baltimore dla wybitnego polskiego kompozytora (2006), Złota Odznaka z Brylantem Polskiego Związku Chórów i Orkiestr (2007), Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2010), Odznaka Honorowa Województwa Podlaskiego (2010), Nagroda im. Jerzego Kurczewskiego w Poznaniu za wybitne zasługi w dziedzinie twórczości chóralnej (2015), Odznaka Honorowa Ukraińskiej Narodowej Akademii Muzycznej (2015), Nagroda Specjalna Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2015).

Strona kompozytora: https://twardowski.org.pl/  

 aktualizacja: 2002 (Małgorzata Kosińska), 2016, 2018, 2024 (Wiktoria Antonczyk)

Romuald Twardowski nie był nigdy wyznawcą awangardy, wykorzystywał jednak elementy nowych technik kompozytorskich do tworzenia własnego języka muzycznego, w którym znaczną rolę odgrywają reminiscencje muzyki dawnych epok. Taka postawa wiąże się zapewne ze studiami nad chorałem gregoriańskim i polifonią średniowiecza, które kompozytor odbył w latach 1963 i 1966 w Paryżu pod kierunkiem Nadii Boulanger. W twórczości Romualda Twardowskiego charakterystyczny jest nurt muzyki religijnej, reprezentowany przez takie utwory, jak Psalmus 149 per coro misto (1962), Mała liturgia prawosławna na zespół wokalny i 3 grupy instrumentów (1968), Laudate Dominum, dialog na 2 chóry mieszane (1976), Sequentiae de ss. Patronis Polonis na baryton, chór i zespół instrumentalny (1977), Chwalitie Imia Gospodina na chór mieszany (1990), Tu es Petrus na baryton, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1991), Hosanna I na chór mieszany (1992), Pieśni Maryjne na sopran i małą orkiestrę symfoniczną (1993), Canticum Canticorum na sopran, flet, klarnet i smyczki (1994), Regina coeli na chór mieszany (1996) i Hosanna II na chór mieszany (1997). Szczególną uwagę wśród tych kompozycji zwraca Mała liturgia prawosławna nawiązująca do muzyki cerkiewnej. Twórczość Romualda Twardowskiego jest wszakże bardzo różnorodna pod względem gatunków, a sam kompozytor w swoich wspomnieniach Było, nie minęło, wydanych w roku 2000 w Warszawie, tak ją charakteryzował:
„W odróżnieniu od zwariowanych apologetów nowości za wszelką cenę, doceniałem rolę i znaczenie tradycji, znajdując w niej inspirację do mojej muzyki. Wychodząc z założenia, że skrajności się stykają, w głębokim średniowieczu, w chorale gregoriańskim szukałem wątków, które w połączeniu ze zdobyczami XX-wiecznej techniki kompozytorskiej (aleatoryzm, klaster) dałyby upragnioną syntezę Nowego i Starego. Ta idea przyświecała mi w tworzeniu muzyki w latach sześćdziesiątych, do momentu, kiedy to u progu lat siedemdziesiątych pogrążyłem się w pracy nad Lordem Jimem, wymagającym innej muzyki, innego rodzaju wyrazu i ekspresji. Muzyka moja wyzwoliła się wtedy z gorsetu różnych ograniczeń, jakie narzucał „neoarchaizm” i przybrała charakter wypowiedzi bardziej osobistej, pełnej gwałtownych wyładowań i dramatycznych spięć. Ciekawe, że te dwa nurty nie dzieliła wyraźna cezura czasu - w latach sześćdziesiątych powstał przecież bardzo ekspresyjny i mocno dodekafoniczny Cantus antiqui, jak też nader „warszawsko-jesienna” Nomopedia. Bardzo zaś hieratyczne i bizantyjskie Trzy freski pojawiły się w latach osiemdziesiątych. Oba te kierunki czy style od początku, jak widać, współżyły ze sobą...”

• Oberek [wersja I] na skrzypce i fortepian (1955)
• Oberek [wersja II] na orkiestrę smyczkową (1955)
• Koncert na fortepian i orkiestrę nr 1 (1956)
• Suita w dawnym stylu na orkiestrę (1957)
• Dwie ballady (Przede wroty, Pani pana zabiła) na chór mieszany (1957)
• Miniatury (Burleska, Intermezzo, Mazurek) na fortepian (1957)
• Aria w dawnym stylu na orkiestrę smyczkową (1957, 2005)
• Dwie pieśni ludowe (Na Brzuśniku, Pasem konie) na chór żeński lub chłopięcy (1957, 2005)
• Aria w dawnym stylu na wiolonczelę i orkiestrę smyczkową (1957, 2015)
• Siedem pieśni ludowych (Żebyś ty chmielu, Z tamtej strony jeziora, Oj służbo moja! Oj szynkarko, A za lasem, Rozlecieli się ptaszki, Moja matuleńko) na głos i fortepian (1957,1983)
• Mała sonata na fortepian (1958)
• Burleska na kwintet dęty (1958, 2021)
• Mała symfonia na fortepian, smyczki i perkusję (1959)
• Pieśń o Białym domu, kantata na chór mieszany, 2 fortepiany i perkusję (1959)
• Pieśni o wiośnie (Świt, Brzózka kwietniowa, Ptak) [wersja I] na chór żeński lub chłopięcy (1959)
• Pieśni o wiośnie [wersja II] na chór męski (1959)
• Jaworowe pieśni (Z tej ta strony jeziora, Ażeby ja miała, Leć, głosie, po rosie) na chór mieszany (1960)
• Nokturny (W jasnym świetle latarni, Noc) na chór mieszany (1960)
• Kołysanki na chór mieszany (Kołysanka Krzysi, Niańka króla Heroda) (1960)
• Nagi książę, balet-pantomima (1960)
• Suita warmińska (A w niedzielę raniusieńko, Zachodźże słoneczko, Z tamtej strony jeziora, Wysoko daleko, Siadaj-siadaj śliczne kosianie) na chór mieszany (1960)
• Humoreska na chór mieszany (1960)
• Suita z baletu "Nagi książę" na orkiestrę (1960)
• Ptak na chór męski (1960)
• Trzy pieśni ludowe (Furały jeskółki, Kani ty Jaśku [wersja I], Śląska pieśń) na sopran i fortepian (1960)
• Kołysanka warmińska na głos i fortepian (1960, 2007)
• Dwie pieśni warmińskie (Furały jeskółki, Kani ty Jaśku [wersja II]) na sopran i fortepian (1960-2015)
• Carmina de mortuis (Moment, Pogrzeb, O chorym synku, Nieznane drzewo) na chór mieszany (1961)
• Antifone per tre gruppi d’orchestra (1961)
• Bukoliki (Czereśnie, Kaczuszki) na chór mieszany (1962)
• Cantus antiqui na sopran, klawesyn, fortepian i perkusję (1962)
• Cyrano de Bergerac, opera romantyczna (1962)
• Nomopedia Cinque movimenti per orchestra (1962)
• Psalmus 149 per coro misto (1962)
• Mała suita na skrzypce i fortepian (1962)
• Madrygał na chór mieszany (1962)
• Preludio e toccata na chór mieszany (1962)
• Dwa treny [wersja I] na chór żeński (1962)
• Dwie wokalizy na głos i fortepian (1962)
• Canzona na wiolonczelę i fortepian (1962, 2005)
• Dwa treny [wersja II] na chór męski (1962, 2005)
• Kwietniowe pieśni (To było tak, Na ciepłej niebieskiej łące) na chór mieszany (1963)
• Posągi czarnoksiężnika (Rzeźby mistrza Piotra), balet-pantomima (1963)
• Suita z baletu "Posągi czarnoksięznika" na orkiestrę (1963)
• Miniatury (Wiosna, Chwila, Wspomnienie, Smutek, Droga) na chór mieszany (1964)
• Oda 64 na orkiestrę (1964)
• Dwie pieśni murzyńskie (Strach, Niam) na chór mieszany (1965)
• Tragedya albo Rzecz o Janie i Herodzie, opera-moralitet (1965)
• Sonetti di Petrarca (Benedetto, La vita fugge) per tenore solo e due cori a cappella (1965)
• Tre studi secondo Giotto per orchestra da camera (1966)
• Impressioni fiorentini for four instrumental choirs  (1967)
• Capricci (Sonatiny) per pianoforte (1967)
• Mała liturgia prawosławna na zespół wokalny i 3 grupy instrumentów (1968)
• A jak śpiewać na chór żeński (1968)
• Oda do młodości na głos recytujący, chór mieszany i orkiestrę (1969)
• Upadek ojca Suryna, radiowy dramat muzyczny (1969)
• Liryki (Bez ciebie, Moim sąsiadem jest anioł, Na drzewo mówię: drzewo, Koniugacja, Ptaki mojego serca) na chór mieszany (1969)
• Trzy sonety pożegnalne (Au bord tristement doux, Ruine des humains, Père du doux repos) [wersja I] na bas-baryton i orkiestrę kameralną (1970)
• Lord Jim, dramat muzyczny (1970-73)
• Trzy sonety pożegnalne (Au bord tristement doux, Ruine des humains, Père du doux repos) [wersja II] na bas-baryton i fortepian (1971)
• Nocą na chór mieszany (1971)
• Pejzaże (Wiatraki, Hawrań i Murań, Perun) na chór mieszany (1971)
• Dwie pieśni żartobliwe (Kukułka, Była babuleńska) [wersja I] na chór mieszany (1972)
• Dwie pieśni żartobliwe [wersja II] na chór żeński lub chłopięcy (1972)
• Nim przyjdzie wiosna na chór męski (1972)
• Interludium z dramatu muzycznego "Lord Jim" na orkiestrę (1972)
• Dwie pieśni żartobliwe [wersja III] na chór męski (1972, 2005)
• Preludium, toccata i chorał na orkiestrę symfoniczną (1973)
• Tryptyk Mariacki na orkiestrę smyczkową (Stajenka Betlejemska, Taniec, Złożenie do grobu, Taniec, Zmartwychwstanie) (1973)
• Studium in a na orkiestrę (1973)
• Robotnicy na chór mieszany (1973)
• Prolog z opery "Lord Jim" na chór i orkiestrę (1973)
• Preludio e toccata per coro misto (1974)
• Improvvisazione e toccata per due pianoforti (1974)
• Dwa pejzaże na orkiestrę symfoniczną (1975)
• Impresje morskie (Morze, Kocham cię, morze) na chór mieszany (1975)
• Krajobraz polski [wersja II] (Mowo polska, Tańczy noc, Kocham krajobraz) na bas-baryton i orkiestrę smyfoniczną (1975)
• Krajobraz polski [wersja I] (Mowo polska, Tańczy noc, Kocham krajobraz) na bas-baryton i fortepian (1975)
• Tryptyk morski (Pieśń Rycerzy Bolesławowych o morzu, Cisza morska, Morze [wersja II]) na chór męski (1975-2013)
• Laudate Dominum, dialog na 2 chóry mieszane (1976)
• Drobiazgi (Perpetuum mobile, Dzwony, Japoneczka Miki, Dwa Michały) na fortepian na 4 ręce (1976)
• Sequentiae de ss. Patronis Polonis na baryton, chór i zespół instrumentalny (1977)
• Ręka i miecz, trzy poematy (Chmury skłębione w chimery i gryfy, Matka bolesna, Już wiele jesieni minęło) na tenor solo i chór mieszany (1977)
• Maria Stuart, dramat muzyczny (1978)
• Okrzyk na chór mieszany (1978)
• Tryptyk mazowiecki (Cichymi słowami pozdrowię Ojczyznę, Mazowsze, Nadzieja) na chór mieszany (1978)
• U mojej mateńki (Pieśń sieroca, Kołysanka wiejska) na chór mieszany (1978)
• Dymią kominy na chór męski (1978)
• Na Górze Dorotce. Suita zagłębiowska na solistów, chór mieszany i orkiestrę (1978)
• Trzy piosenki z repertuaru zespołu "Śląsk" (Maryjanna z Gołonoga, Dziadkowe śpiewki, Polonez) na chór mieszany i fortepian (1978)
• Aria z dramatu muzycznego "Maria Stuart" na sopran i fortepian (1978)
• Pieśń (prawie) bez słów, miniopera telewizyjna w pięciu obrazach (1978)
• Capriccio in blue na skrzypce i orkiestrę (lub fortepian) (1979)
• Lamentationes per coro misto (1979)
• Oblicze morza, 5 pieśni (Westchnienia, Jeden z widoków morza, Woda zielona, Ryby, Korsarz) na bas-baryton i fortepian (1979)
• Preludio, recitativo ed aria con variazioni per cembalo (pianoforte) (1979)
• Sonata breve per cembalo (pianoforte) (1979)
• Śpiewy starowarszawskie (Na most warszawski, Sarmackich miast królowa) na chór mieszany (1979)
• Dal na chór mieszany (1979)
• Być może na chór mieszany (1979)
• Preludia bałtyckie (Morze, Żeglarz) na chór mieszany (1979)
• Warszawski wiatr na chór męski (1979)
• Wspomnienie na chór męski (1979)
• Pastor es supremus na baryton, chór mieszany i organy (1979)
• Rynek staromiejski na chór mieszany (1979)
• Koncert wiejski na chór mieszany (1980)
• Musica concertante na fortepian (1980)
• Mały koncert na fortepian i zespół instrumentalny (1980)
• Na czterech strunach na skrzypce i fortepian (1980)
• Trzy pieśni kurpiowskie (Ciemna nocka, A kiedy jo jechał, Jedźmy Jasiulu) na chór mieszany (1980)
• Trzy interludia z dramatu muzycznego "Maria Stuart" na orkiestrę (1980)
• Waldszcene, burleska na zespół głosów męskich (1980)
• Wiosenne Rendez-vous na głos i fortepian (1980)
• Historya o św. Katarzynie, moralitet muzyczny (1981)
• Fantazja na organy (1981)
• Fantazja polska na dwoje skrzypiec (1982)
• Salve Regina [wersja I] na chór żeński i organy (1982)
• Trzy utwory (Elegia, Romanza, Thema con variazioni) na organy (1982)
• Ave Maris Stella [wersja I] na chór męski i organy (lub fortepian) (1982)
• Trzy tańce polskie (Polonez, Taniec renesansowy, Mazur) na orkiestrę symfoniczną [wersja I] (1982)
• Melodia ludowa na małą orkiestrę (1982)
• Son senza pan na chór męski (1982)
• Jadą nasi, suita melodii ludowych (Wyjrzałem przez okienko, Oj jadą nasi, W zielonym gaiku) na chór żeński i zespół instrumentów (1982)
• Wewióreczka [wersja II] na chór żeński z towarzyszeniem instrumentów (1982)
• Wewióreczka [wersja I], piosenka na głos i fortepian (1982)
• Cztery pieśni włoskie na chór męski (1982)
• Erotyki (Jesteś, Czekam, Przyjdź, Kiedy wracasz) na głos i fortepian (1983)
• Joannes Rex, kantata na baryton, chór mieszany i orkiestrę (1983)
• Przyjdź słoneczko na chór żeński (1983)
• Dzięcioł na chór żeński (1983)
• Hołd Pruski na chór męski i orkiestrę (1983)
• Koncert na fortepian i orkiestrę nr 2 (1984)
• Wesołe miasteczko na fortepian (1984)
• Dwie kolędy (Obudź się Warszawo, Samotna Wigilia) na bas-baryton i zespół instrumentalny (1984)
• Dwie canzony (Pieszczone dziewczę, Nie będę chciała) na chór mieszany (1984)
• Fantazja hiszpańska [wersja I] na skrzypce i orkiestrę (lub fortepian) (1985)
• Fantazja hiszpańska [wersja II] na wiolonczelę i orkiestrę (lub fortepian) (1985)
• Z plecakiem przez kraj, suita pieśni (Piosenka na każdą pogodę, Dwa buty szły drogą, Głodny miś w lesie śpi, Po całodziennym marszu, Palumpada, Na szczycie gór) [wersja I] na chór żeński i orkiestrę (1985)
• Taniec fantastyczny na dwoje skrzypiec (1985)
• Z plecakiem przez kraj, suita pieśni [wersja II] na chór żeński (lub dziecięcy), orkiestrę smyczkową i perkusję (1985)
• Mały tryptyk na kwintet dęty (1986)
• Trzy freski (Christos Pantokrator na Górze Athos, Św. Trójca według Rublowa, Prorok Eliasz na wozie ognistym z klasztoru w Rile) na orkiestrę symfoniczną (1986)
• Allegro rustico na obój i fortepian (1986)
• Wariacje symfoniczne na temat George’a Gershwina [wersja I] na perkusję solo i orkiestrę (1986)
• Kotek i smok, 7 piosenek (Kotek, Bambo, Kołysanka, Żarłok, Smok, Baran, Tydzień) na głos i fortepian (1986)
• Trzy tańce polskie na orkiestrę dętą [wersja II] (1986)
• Dwie pieśni z Podlasia (A w lesie na dębie, W stodole świta) na chór żeński lub chłopięcy (1986)
• Dwie pieśni ludowe (Na polu wierzba, Idzie chmura) na chór dziecięcy lub żeński (1986)
• Wariacje symfoniczne na temat George’a Gershwina [wersja II] na okiestrę (1986)
• Bambo i smok, 10 piosenek (Majowy wieczór, Smok, Nasza szkoła jest wesoła, Kwoka, Plastoludki, Bambo, Koziołeczek, Wiosna idzie, Tydzień, Krokodyli rock) na głos i fortepian (1986-1997)
• Trio nr 1 na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1987)
• Trzy pieśni do słów Stanisława Ryszarda Dobrowolskiego (Odkąd odeszła, Wróble warszawskie, Non è vero) na baryton i fortepian (1987)
• Tryptyk polski (Tu jest mój dom, To jest Polska, Nie żałuj) na chór mieszany (1987)
• Chorał na dwie wiolonczele (1987)
• Musica da quiesa na dwie trąbki, róg i puzon (1987)
• Koncert staropolski na orkiestrę smyczkową (1988)
• Mały koncert na orkiestrę wokalną (1988)
• Sonety Michała Anioła (Twymi oczyma, Dobiega podróż mojego żywota, O nocy słodka) na baryton i fortepian (1988)
• O radości na chór mieszany (1988)
• Polska na chór mieszany (1988)
• W mojej ojczyźnie na chór mieszany (1988)
• Namawiała Kasia na chór mieszany (1988)
• Tu jest mój dom na chór mieszany (1988)
• Tęsknota na chór męski (1988)
• Wariacje litewskie na flet, obój, klarnet, róg i fagot (1988, 2021)
• Symfonie dzwonów na fortepian (1988-91)
• Album włoski na orkiestrę (1989)
• Taniec staropolski na 3 gitary (1989)
• Suita dawnych tańców na cztery gitary (1989)
• Espressioni per violino e pianoforte (1990)
• Alleluja [wersja I] na chór mieszany (1990)
• Chwalitie Imia Gospodnie [wersja I] na chór mieszany (1990)
• Trzy sonety do Don Kichota (Orland Szalony do Don Kichota z Manczy, Solisdan do Don Kichota, Akademicy z Argamasilli na grób Don Kichota) na bas-baryton i fortepian (1990)
• Znad Willi (Oczy zielonych jezior, Kaziuk, Sanna) na bas-baryton i fortepian (1990)
• Chwalitie Imia Gospodnie [wersja II] na chór męski (1990)
• Burleska na skrzypce i fortepian (1990)
• Alleluja [wersja II] na chór żeński (1990)
• Chwalitie Imia Gospodnie [wersja III] na chór żeński (1990)
• Alleluja [wersja III] na chór męski (1990)
• Niggunim, melodie chasydów na skrzypce i orkiestrę symfoniczną (lub fortepian) (1991)
• Tu es Petrus na baryton, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną (1991)
• Wiosna idzie na głos i fortepian (1991)
• Hosanna I na chór mieszany (1992)
• Trzy eseje na chór mieszany (1992)
• Plejady na skrzypce i fortepian (Jarosław Iwaszkiewicz in memoriam) (1993)
• Trio młodzieżowe na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (1993)
• Pieśni Maryjne (Salve Regina, Stabat Mater, Maryjo Pani Aniołów) [wersja I] na sopran i małą orkiestrę symfoniczną (1993)
• Sonatina na dwoje skrzypiec (1993)
• Trzy etiudy na skrzypce solo (1993)
• Pieśni Maryjne (Salve Regina, Stabat Mater, Maryjo Pani Aniołów) [wersja II] na sopran i fortepian (1993)
• Canticum Canticorum (Nigra sum, Dilectus meus) [wersja I] na sopran, flet, klarnet i smyczki (1994)
• Jeż i żaba na chór żeński (1994)
• O gloriosa Virginum na chór męski (1994)
• A te rudzkie dziewki na chór żeński i fortepian (1994)
• Canticum Canticorum [wersja II] na sopran i fortepian (1994)
• Koncert na wiolonczelę i orkiestrę (1995)
• Samochwała na chór żeński (1995)
• Woskriesienije Christowo na chór mieszany (1995)
• Dwa utwory do słów J. Kochanowskiego (Czego chcesz od nas Panie, Serce rośnie) na chór mieszany (1995-1996)
• Wsiakoje dychanije na chór mieszany (1996)
• Inwokacja i capriccio na dwie wiolonczele (1996)
• Regina coeli [wersja I] na chór mieszany (1996)
• W gaiku zielonym, 5 miniatur (Walczyk, Piosenka litewska, Dzwony cerkiewne, W gaiku zielonym, Ragtime) na fortepian na 4 ręce (1996)
• Babcia-wróżka [wersja II] na chór żeński (1996)
• Babcia-wróżka [wersja I] na głos i fortepian (1996)
• Hosanna II na chór mieszany (1997)
• Melodie hebrajskie [wersja II] na klarnet i orkiestrę (1997)
• Melodie hebrajskie [wersja I] na klarnet i fortepian (1997)
• Abra-kadabra na chór mieszany (1997)
• Przyjaciel na jesienną porę, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Duży czy mały, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Drżą brudasy, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Atrament, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Karuzela, piosenka na głos i fortepian (1997)
• A ja rosnę, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Pożegnanie wakacji, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Dwa rękawy, piosenka na głos i fortepian (1997)
• Błażen muż na chór mieszany (1997)
• Concerto breve na orkiestrę smyczkową (1998)
• K Tiebie Władyko na chór mieszany (1998)
• Pieśni różańcowe na głos i organy (1998)
• O gloriosa Domina na chór mieszany (1999)
• Lauda Sion na chór mieszany a cappella (1999)
• Pastorale e danza na skrzypce i fortepian (1999)
• Benedictus for mixed choir (1999)
• Trzy pieśni wielkopostne na chór mieszany (1999)
• Sie nynie na chór męski (1999)
• Wokaliza [wersja I] na chór żeński (1999)
• Hymn Maryjny na głos i organy (1999)
• Bóg jest miłością na głos i organy (1999)
• 21 życzeń na chór żeński i fortepian (1999)
• Nocny Marek, piosenka na głos i fortepian (1999)
• Wakacje, piosenka na głos i fortepian (1999)
• Hommage à J. S. Bach, cykl utworów na fortepian (Preludium, Postludium, Inwencja, Chorał, Toccata in A) (2000)
• Wo carstwii Twojem [wersja II] na chór mieszany (2000)
• Chwali dusze moja na chór mieszany (2000)
• Humoreska na fortepian (2000)
• Melodia ludowa na dwa flety proste (2000)
• Kukułka [wersja I] na trzy flety proste (2000)
• Hymnus ad sanctum Joseph na chór mieszany (2000)
• Kukułka [wersja II] na flet i smyczki (2000)
• Żłóbek. Bóg się rodzi [wersja I] na chór żeński (2000)
• Żłóbek. Bóg się rodzi [wersja II] na chór chłopięcy (2000)
• Pieska pogoda, piosenka na głos i fortepian (2000)
• Carice moja na sopran i chór mieszany (2000)
• Jesienny walczyk na fortepian na 4 ręce (2000)
• Z Nowego Orleanu na fortepian na 4 ręce (2000)
• Dwie kolędy (Żłóbek, Bóg się dziś rodzi) na chór chłopięcy (2000)
• Wo carstwii Twojem [wersja I] na chór mieszany i 4 puzony (2000)
• Żłóbek. Bóg się rodzi [wersja III] na chór męski (2000, 2005)
• Wo carstwii Twojem [wersja III] na chór żeński (2000, 2008)
• Introdukcja i Allegro na skrzypce i fortepian (2001)
• Missa „Regina caeli” na chór mieszany (2001)
• Capriccio na skrzypce i fortepian (2001)
• O salutaris na chór mieszany (2001)
• Jubilate Deo na chór mieszany (2001)
• Ave Maris Stella [wersja II] na chór męski (2002)
• Pastorale i Humoreska na obój i fortepian (2002)
• Musica festiva na organy (2002)
• W chińskim ogrodzie na zespół perkusyjny (2002)
• Toccata i chorał na organy (2002)
• Jezu ufam Tobie. Misterium o Miłosierdziu Bożym na sopran, baryton (bas-baryton), 2 głosy recytujące, chór mieszany i orkiestrę (2002)
• Im ZOO na skrzypce i fortepian (2002)
• Jeż elegant, piosenka na głos i fortepian (2002)
• Dudek, piosenka na głos i fortepian (2002)
• Dwie kolędy (Samotna wigilia, Obudź się Warszawo) na chór mieszany (2002)
• Obudź się pasterzu na chór męski (2002, 2005)
• Trzy szkice na skrzypce, altówkę i wiolonczelę (2003)
• Serenada na orkiestrę smyczkową (2003-2004)
• Trzy intermezza na organy (2004)
• Lato z tatą, piosenka na głos i fortepian (2004)
• Tango na wiolonczelę i fortepian (2004)
• Medytacja na wiolonczelę i fortepian (2004)
• Campane IV z cyklu Symfonie dzwonów na fortepian (2004)
• Orzeł Biały, piosenka na głos i fortepian (2004)
• Piosenka matematyczna na głos i fortepian (2004)
• Pater noster na chór mieszany (2005)
• Tryptyk paschalny na organy (2005)
• Trio nr 2 na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2005)
• Otcze nasz na chór mieszany (2005)
• Te Alma Mater na chór mieszany a cappella (2005)
• Liturgia św. Jana Złotoustego na chór mieszany a cappella (2005)
• Zielona świątynia Białowieża na chór mieszany a cappella (2005)
• Kali łaska – bardzo proszę na chór mieszany a cappella (2005)
• Antifona de st. Joseph na chór mieszany (2005)
• Boży pokarm na chór mieszany (2005)
• Canzona na organy (2005)
• Kolęda góralska na chór męski (2005)
• Wschodzi gwiazdka na chór męski (2005)
• Alleluja, chwalmy Pana na chór męski (2005)
• Płacze Jezus mały na chór męski (2005)
• Marsz zerówki, piosenka na głos i fortepian (2005)
• Dwa utwory w dawnym stylu na wiolonczelę i fortepian (2005)
• Trzy łatwe utwory na dwie wiolonczele (2005)
• Koncert na flet i orkiestrę smyczkową (2006)
• Kołysanka na skrzypce i altówkę (2006)
• Płaczcie Anieli na chór mieszany a cappella (2006)
• Popule meus na chór mieszany a cappella (2006)
• Mysterium crucis na chór mieszany a cappella (2006)
• Koncert na skrzypce i orkiestrę smyczkową (2006)
• Tango na skrzypce, wiolonczelę i fortepian (2006)
• Chorał na organy (2006)
• Regina coeli [wersja II] na sopran i organy (2006)
• Lux aeterna na chór mieszany a cappella (2007)
• Otcze nasz na chór żeński lub chłopięcy a cappella (2007)
• Exegi monumentum, oratorium na sopran, bas, chór i orkiestrę (2007)
• Wokaliza [wersja II] na chór mieszany (2007)
• Wokaliza [wersja III] na sopran i organy (2007)
• Berceuse-Vocalise na sopran i organy (2007)
• Patrz morze [wersja I] na sopran, flet i orkiestrę smyczkową do słów Z. Herberta (2008)
• Życie pieśnią jest [wersja II] na chór żeński i fortepian (2008)
• O crux ave na chór mieszany a cappella (2008)
• Ave Maria [wersja I] na chór żeński (2008)
• Tam za lasem na flet, triangiel i smyczki (2008)
• Veni creator na organy (2008)
• Ave Maria [wersja III] na sopran i organy (2008)
• Mała rapsodia na klarnet i fortepian (2008)
• Dzień babci, piosenka na głos i fortepian (2008)
• Żegnajcie wakacje, piosenka na głos i fortepian (2008)
• Każdy lubi zimę, piosenka na głos i fortepian (2008)
• Życie pieśnią jest [wersja I], piosenka na głos i fortepian (2008)
• Trzy pieśni nabożne (Boże wieczny, Dnia jednego, Jezu w ogrójcu) na chór mieszany (2008)
• Patrz morze [wersja II] na sopran solo i fortepian do słów Z. Herberta (2008)
• Canzona na smyczki (2008)
• Ave Maria [wersja II] na chór męski (2008, 2010)
• Zagrajmy razem, duety skrzypcowe (2009)
• Dzień dziecka w szkole, piosenka na głos i fortepian (2009)
• Grunwald 1410, kantata na bas solo i orkiestrę (2010)
• Virginum Custos na chór mieszany a cappella (2010)
• Modlitwa matki na chór mieszany (2010)
• Wesołe nutki, na skrzypce i fortepian (2010)
• Tęczowe nutki na fortepian (2010)
• Wakacyjne skarby, piosenka na głos i fortepian (2010)
• Jedzie zima, piosenka na głos i fortepian (2010)
• Dzień Niepodległości, piosenka na głos i fortepian (2010)
• Lituania na orkiestrę smyczkową (2011)
• O Tiebie radujetsia – Mały koncert na chór mieszany (2011)
• Nynie otpuszczajeszi na chór mieszany a cappella (2011)
• Kolorowe nutki na skrzypce i fortepian (2011)
• Mały wirtuoz na fortepian (2011)
• Dzieci lubią lato, piosenka na głos i fortepian (2011)
• Barbórka, piosenka na głos i fortepian (2011)
• Epizody na oktet smyczkowy (2011)
• Salva Regina na sopran i organy (2011)
• Wospojtie Gospodiewi pieśń nowu, koncert na chór mieszany a cappella (2011-2012)
• Temat z wariacjami na fortepian (2012)
• Strumień leśny na fortepian (2012)
• Viva la musica, piosenka na głos i fortepian (2012)
• Cantus s. Casimiri na chór mieszany (2012)
• Magnificat na chór mieszany a cappella (2013)
• Pavana e tarantella na altówkę (skrzypce) i fortepian (2013)
• Canzona, medytacja i tango na altówkę i fortepian (2014)
• Śpiewające wiolonczele, łatwe utwory na dwie wiolonczele (2014)
• Melodia Kurpiowska na flet i dwa klarnety (2014)
• Przygrywka i Taniec na flet i dwa klarnety (2014)
• Sześć inwencji na dwa głosy (2014)
• Menuet na dwie wiolonczele (2014)
• Pavana na dwie wiolonczele (2014)
• Exultate, jubilate na chór mieszany (2015)
• Boże, wo imia Twoje na chór mieszany (2015)
• Oratio pro vivis ac defunctis na sopran i organy (2015)
• Aria w dawnym stylu na wiolonczelę i fortepian (2015)
• Trzy tańce w dawnym stylu na orkiestrę smyczkową (2016)
• Melodie Kurpiowskie na orkiestrę smyczkową (2016)
• Polonez na fortepian (2017)
• Smuga cienia (Joseph Conrad in memoriam) na orkiestrę smyczkową (2017)
• Tańce polskie na fortepian na 4 ręce (2017)
• Caelum et terra, oratorium na bas-baryton, chór mieszany i orkiestrę (2018)
• Trzy tańce polskie na fortepian (2018)
• W naszej szkole w Gostyninie na głos i fortepian (2018)
• Kolędy polskie na chór żeński (2019)
• Sacrum-profanum na chór mieszany (2020)
• Burleska na kwintet dęty (1958, 2021)
• Wariacje litewskie na flet, obój, klarnet, róg i fagot (1988, 2021)
• Hymn Szkoły Podstawowej w Zielonkach k/Warszawy im. Gen. Mariusza Zaruskiego na głos i fortepian (2021)

Muzyka filmowa

• Muzyka do filmu Z księgi Polaków w reż. Bohdana Kosińskiego (1967)
• Muzyka do filmu Kamień w reż. Andrzeja Brzozowskiego (1969)
• Muzyka do filmu Złoty wiek Pomorza i Warmii w reż. Zbigniewa Bochenka (1970)
• Muzyka do filmu Ognisty anioł w reż. Macieja Wojtyszko (1985)

Muzyka teatralna

• Muzyka do spektaklu Król Mięsopust w reż. Tadeusza Minca (1971)
• Muzyka do spektaklu Sen nocy letniej w reż. Bohdana Korzeniewskiego (1979)
• Muzyka do spektaklu Róża w reż. Macieja Wojtyszko (1983)
• Muzyka do spektaklu A jednak powrócę... w reż. Krzysztofa Orzechowskiego (1986)

aktualizacja: Beata Dźwigaj (2022)

książki

Było, nie minęło: wspomnienia kompozytora, Pani Twardowska, Warszawa 2000

Romuald Twardowski: kompozytor w zwierciadle krytyki: recenzje, opinie, listy, wypowiedzi, Pani Twardowska, Warszawa 2009

artykuły

Moje inspiracje folklorem, w: Inspiracje folklorem w kulturze i edukacji: w dwusetną rocznicę urodzin Oskara Kolberga, 2014

recenzje, komentarze, sprawozdania

Liturgia św. Jana Złotoustego, [wywiad, rozmawiał Arkadiusz Jędrasik], "Muzyka 21" 2008 nr 9

Liturgia św. Jana Złotoustego (Chryzostoma), [wywiad, rozmawiał Arkadiusz Jędrasik], "Nasz Dziennik", wyd. 3, 2008 nr 150

Być sobą, [wywiad, rozmawiała Andrea Angelini], "Muzyka 21" 2013 nr 2

Maciejewski Bogusław M., Romuald Twardowski, w: Twelve Polish Composers, Allegro Press, London 1976

Samson Jim, Adrian Thomas, Twardowski Romuald, w: The New Grove Dictionary of Music and Musicians. Second Edition (ed. Stanley Sadie), vol. 25, Macmillan Publishers Limited, London 2001

Markuszewski Paweł, Twardowski Romuald, w: Almanach Kompozytorów Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie, t. II, Akademia Muzyczna w Warszawie, Warszawa 2004

Romuald Twardowski, "Kwarta" 2006 nr 15, s.3

Muzyka przyjazna słuchaczowi [rozmowa z Romualdem Twardowskim], "Kwarta" 2006 nr 15, s.4-6

Gębski Andrzej, Zagadnienia wykonawcze utworów na skrzypce i fortepian Romualda Twardowskiego, Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina: Acte Préalable, Warszawa 2006

Wróblewski Sławomir Adam, Koncerty instrumentalne Romualda Twardowskiego: praca dyrygenta nad partyturą, Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, Warszawa 2010

Sacrum i profanum w muzyce wokalnej i instrumentalnej, pod red. Marleny Pietrzykowskiej i Grzegorza Rubina, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2010

Twardowska Alicja, Między życiem a sztuką: rzecz o Romualdzie Twardowskim, cz. 1-5, "Muzyka 21" 2010, nr 2 - 7/8

Kostrzewska Hanna, Starocerkiewna ikonografia u źródeł "Trzech fresków symfonicznych" Romualda Twardowskiego, w: Dzieło muzyczne i jego źródła, 2014