Wieczorek Ryszard J.
-
muzykolog
muzykolog; ur. 29 kwietnia 1956 w Ostrzeszowie. Po ukończeniu VIII Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu i Państwowej Średniej Szkoły Muzycznej im. F. Chopina w Poznaniu studiował w latach 1975-1980 muzykologię w ówczesnym Zakładzie Muzykologii Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskał w 1989 roku na podstawie dysertacji Rola poetyki humanistycznej w kształtowaniu włoskiej muzyki wokalnej XVI wieku (promotor: prof. dr hab. Mirosław Perz). W roku 2003 habilitował się na podstawie książki "Musica figurata” w Saksonii i na Śląsku u schyłku XV wieku. Studia nad repertuarem kodeksów menzuralnych Berlin 40021, Leipzig 1494 i Warszawa 5892 (Poznań 2002). W 2015 Ryszardowi Wieczorkowi nadano tytuł profesora nauk humanistycznych.
Na różnych etapach swej drogi zawodowej odbywał zagraniczne staże naukowe. W semestrze zimowym 1988/1989 studiował w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu w Kolonii jako stypendysta Gemeinschaft zur Förderung von Studienaufenthalten Polnischer Studierenden in Deutschland, a w semestrze 1993/1994 w tym samym Instytucie prowadził badania, pod kierunkiem prof. Klausa W. Niemöllera, jako stypendysta Konferenz der deutschen Akademien der Wissenschaften. W latach 1997-1999 oraz powtórnie w roku 2003 jako stypendysta Alexander von Humboldt–Stiftung przebywał w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu w Getyndze, gdzie współpracował z prof. Martinem Staehelinem. W roku 2003 prowadzał kwerendy źródłowe w Berlinie jako stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, a rok później w Londynie jako stypendysta Fundacji z Brzezia Lanckorońskich. W roku 2006 otrzymał stypendium Mellon-Foundation na badania w August Herzog Bibliothek w Wolfenbüttel.
Od 1980 roku jest zatrudniony w Zakładzie Muzykologii Instytutu Historii Sztuki (przekształconym w 2001 roku w Katedrę Muzykologii) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, początkowo jako asystent, w latach 1990-2002 jako adiunkt, a od roku 2003 jako profesor UAM. W latach 1992-1994 pracował równolegle na stanowisku kustosza w Muzeum Instrumentów Muzycznych, Oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. Od 2005 roku pełni funkcję kierownika w Katedrze Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dotychczas wypromował trzech doktorów i kilkadziesiąt magistrantów. Był recenzentem w przewodach habilitacyjnych i doktorskich oraz w kilku projektach krajowych i zagranicznych. Prowadzi wykłady gościnne na uczelniach w Polsce i za granicą.
W 2019 został wybrany na członka Rady Doskonałości Naukowej I kadencji w dyscyplinie "Nauki o sztuce" - do 2023 roku brał udział w pracach na rzecz stworzenia najwyższych standardów jakości działalności naukowej wymaganych do uzyskania stopni naukowych, stopni w zakresie sztuki i tytułu profesora.
Jest członkiem zwyczajnym Związku Kompozytorów Polskich (od 2007 roku był członkiem zarządu Sekcji Muzykologów), International Musicological Society, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (w latach 1999–2005 był sekretarzem Komisji Muzykologicznej), członkiem Rady Naukowej Instytutu Sztuki PAN (od 2007), członkiem Komitetu Nauk o Sztuce PAN (od 2007). Był członkiem jury Konkursu ZKP im. ks. prof. Hieronima Feichta. Bierze udział w pracach różnych komitetów redakcyjnych, m.in. Prac Komisji Muzykologicznej Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, periodyków "Interdisciplinary Studies in Musicology” (Poznań), "Musicology Today” (Warszawa), "Res Facta Nova".
Ryszard J. Wieczorek publikuje wyniki swoich badań w licznych polskich i zagranicznych czasopismach oraz księgach pokonferencyjnych. Jest także autorem kilkudziesięciu haseł dla Encyklopedii Muzycznej PWM i Die Musik in Geschichte und Gegenwart oraz kilkunastu recenzji książek muzykologicznych, głównie dla "Muzyki”
Za osiągnięcia w pracy naukowej dwukrotnie (1996, 2004) otrzymał nagrodę indywidualną Rektora Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, a w 2023 - Nagrodę zespołową I stopnia.
aktualizacja: 2015 (Zespół POLMIC), 2026 (Wiktoria Antonczyk)
Twórczość
Zainteresowania naukowe Ryszarda J. Wieczorka sprowadzić można do trzech szerokich obszarów. W pierwszym sytuują się humanistyczne i literackie konteksty muzyki w renesansowych Włoszech, będące przedmiotem jego dysertacji doktorskiej (1989/1995) oraz kilku późniejszych prac. Drugi obszar, obejmujący zarówno aspekty źródłoznawcze, jak i konteksty historyczne oraz refleksję metodologiczną, stanowi kultura muzyczna Europy Środkowej w okresie późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności; problematyce tej poświęcił m.in. swą książkę (2002) będącą podstawą przewodu habilitacyjnego. Trzecim obszarem są historyczne i teoretyczne aspekty badań instrumentologicznych, której to problematyce poświęcił wiele uwagi pracując w Muzeum Instrumentów Muzycznych oraz kierując działem "Budowniczowie instrumentów” w Encyklopedii Muzycznej Polskiego Wydawnictwa Muzycznego. W kręgu jego zainteresowań, realizowanych głównie w dydaktyce akademickiej, mieszczą się też problemy XIX-wiecznego historyzmu, XX-wiecznej praktyki wykonawczej muzyki dawnej, związków intertekstualnych oraz nowszej muzyki jazzowej.
Publikacje
książki
„Ut cantus consonet verbis”. Związki muzyki ze słowem we włoskiej refleksji muzycznej XVI wieku. Poznań 1995
„Musica figurata” w Saksonii i na Śląsku u schyłku XV wieku. Studia nad repertuarem kodeksów menzuralnych Berlin 40021, Leipzig 1494 i Warszawa 5892, Poznań 2002
Patronat muzyczny w renesansowych Włoszech, 1470-1527. Mediolan, Ferrara, Mantua, Florencja, Rzym, Poznań 2013
artykuły
Kontrafaktura. Uwagi o zachodnioeuropejskiej liryce dworsko-rycerskiej, „Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” nr 100 za 1982 r. Poznań 1984, s. 125-133
Boezio e l'oda umanistica in Polonia, "Sodalium Voces", (Miscelanee Saggi Convegni; 24), Bologna 1984 , s. 85-98
Maxim Sozontovic Berezovskij, discepolo ucraino di Padre Martini, "Quadrivium", vol. XXVI - fasc. 1, Bologna 1985, s. 203-213.
Petrarca w muzyce renesansu w: Miłość ziemska – miłość niebiańska. III Seminarium mediewistyczne „Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” nr 104 za 1986 r., Poznań 1988
Missa parodia wobec tradycji retorycznej, „Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” nr 107 za lata 1989-1990, Poznań 1990, s. 39-42
Sonet 164 Petrarki w madrygale XVI w. i pierwszej połowy XVII w. w: Muzyka i liryka, tom 3: Wiersz i jego pieśniowe interpretacje. Zeszyty Naukowe Zespołu Historii i Teorii Pieśni Akademii Muzycznej w Krakowie (pod red. Mieczysława Tomaszewskiego), Kraków 1991
Vox-gestus-musica. Z badań nad tradycją retoryczną w średniowiecznej i renesansowej teorii muzyki w: Obraz, słowo, gest i muzyka w kulturze średniowiecznej Europy, Sprawozdania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk nr 109, Poznań 1991
Rola poetyki humanistycznej w kształtowaniu włoskiej muzyki wokalnej I połowy XVI wieku, „Muzyka" 1992 nr 3, s. 79-82
Funkcja mitu o Orfeuszu w renesansowej teorii muzyki w: Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej im. F.Nowowiejskiego w Bydgoszczy nr 4. Materiały z sesji "Muzyka i mit". 24-25.04.1992, Bydgoszcz 1993
La "Petite Messe Solennelle" di Rossini: alcuni nuovi aspetti w: Momenti di storia musicale fra Italia e Polonia. Contributi al Convegno nel Secondo Centenario della Nascita di Gioacchino Rossini, AMIS, Bologna 1993
O niektórych aspektach imitacji w renesansowej teorii muzyki, "Muzyka" 1993 nr 2, s. 3-27
Rossini i tradycja mszalna w: Twórczośźć Gioacchino Rossiniego - w dwusetną rocznicę rodzin. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Muzykologicznej Poznań, 28-29 lutego 1992, Poznań 1993
„Decorum" i „varietas" - zapomniane kategorie retoryczne muzyki dawnej w: Materiały z Ogólnopolskiej Sesji Naukowej „Muzyka baroku - style, interpretacje, stylizacje", 26-27 kwietnia 1993, „Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej im. I.J.Paderewskiego w Poznaniu” VI, Poznań 1994
Nochmals zum Thema "Heinrich Finck in Polen": aus der polnischen Sicht w: Die Musik der Deutschen im Osten und ihre Wechselwirkung mit den Nachbarn. Kongreßbericht Köln 1992, Köln 1994
Rytmika deklamacyjna a polifonia wokalna renesansu, w: Mistrzowie muzyki późnego renesansu – dokonania i tradycje. Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Muzykologicznej, Toruń, 21-23.X.1994. Warszawa 1994, s. 38-39
Das Poetica-Modell und das musikalische Bewußtsein in der Renaissance w: Interdisciplinary Studies in Musicology (ed. by Maciej Jabłoński, Jan Stęszewski), Poznań 1995
Początki lutnictwa w Polsce (XVI-XVIII w.) w: „Polakowi tylko boga a skrzypic”. Dzieje lutnictwa na ziemiach polskich do II wojny światowej" [katalog wystawy, Muzem Narodowe w Poznaniu], Poznań 1996
Zur Geschichte der Musikinstrumente im Ostseeraum: Streichleier / Gęśle von Gdańsk (14. Jh.) w: Musica Baltica - interregionale musikkulturelle Beziehungen im Ostseeraum. Konfenerzbericht Greifswald-Gdańsk 28. November bis 3. Dezember 1993 (Deutsche Musik im Osten, Bd 8), Sankt Augustin 1996
An den Quellen der italienischen Musikdeklamation: die Frottola w: Musica Antiqua Europae Orientalis X, Bydgoszcz 1994, vol. 1: Acta Musicologica, Bydgoszcz 1997
Breslauer Kodex 2016: ein Zwischenbericht w: Musikgeschichte zwischen Ost- und Westeuropa. Symphonik - Musiksammlungen. Tagungsbericht Chemnitz 1995, hrsg. von Helmut Loos (Deutsche Musik im Osten, Bd 10), Sankt Augustin 1997
Wrocławski kodeks menzuralny WarU 2016 (PL-Wu 5892, olim Mf 2016): stan i perspektywy badań w: Staropolszczyzna muzyczna. Księga Ogólnopolskiej Konferencji Muzykologicznej, Warszawa 18-20 października 1996 (red. Jolanta Guzy-Pasiakowa, Agnieszka Leszczyńska, Mirosław Perz), Warszawa 1998
Zu der sogenannten „Deklamationsrhythmik” w: Contexts of Musicology (red. Maciej Jabłoński, Danuta Jasińska, Bożena Muszkalska, Ryszard Wieczorek) vol. 2, Poznań 1998
Missa anonyma I - śląska msza parodia? w: Affetti musicologici. Księga pamiątkowa z afektem ofiarowana profesorowi Zygmuntowi Marianowi Szweykowskiemu w 70. rocznicę urodzin (red. Piotr Poźniak), Kraków 1999
Badania instrumentologiczne w Zakładzie Muzykologii Instytutu Historii Sztuki UAM, w: Muzykologia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w latach 1974-1999. Tradycje, działalność i dokumentacja, red. Maciej Jabłoński, Danuta Jasińska, Jan Stęszewski. Poznań 1999, s. 109-113
Dreistimmige Messen in sächsisch-schlesischen Quellen um 1500 w: Musikgeschichte zwischen Ost- und Westeuropa: Kirchenmusik – geistliche Musik – religiöse Musik. Bericht der Konferenz Chemnitz 28-30. Oktober 1999 anläßlich des 70. Geburtstages von Klaus Wolfgang Niemöller, Sinzig 2002
Zwischen der Musiktheorie und Poetik der Renaissance: „decorum” w: Musicology and Sister Disciplines. Past, Present, Future: Proceeedings of the 16th International Congress of the International Musicological Society, London, 1997 (Ed. by David Greer), Oxford 2002
Humanizm muzyczny. Z dziejów kłopotliwej hipostazy w: Studia dedykowane Paolo Emilio Carapezzy na Jego sześćdziesiąte piąte urodziny przez przyjaciół sycylijskich i polskich, „Res Facta Nova” 6 (15), Poznań 2003
Italienische Musik in Mitteleuropa in der 2. Halfte des 15. Jahrhunderts w: Early Music. Context nd Ideas. International Conference in Musicology. Kraków 18 September 2003, Institute of Musicology, Jagiellonian University, Kraków 2003
Recepcja wielogłosowej laudy na Śląsku u schyłku XV wieku w: Complexus effectuum musicologiae. Studia Miroslao Perz septuagenario dedicata (red. Tomasz Jeż), Kraków 2003
Ephraim Oloff und seine „Polnische Liedergeschichte” (Danzing 1744) w: Musik und Migration in Ostmitteleuropa, hrsg. von Heike Müns (Schriften des Bundesinstituts für Kultur und Geschichte der Deutschen im östlichen Europa, Band 23), München 2004
Facts about Contrafacta. Netherlandish-Italian Music in Saxo-Silesian Sources from the Late Fifteenth Century w: „Musicology Today” vol. 1: Polish Musical Culture within the European Context, Musicology Section of the Polish Composers’ Union, Warszawa 2004
Musica Figurata in Saxony and Silesia at the End of the 15th century w: Musikgeschichte in Mittel- und Osteuropa. Mitteilungen der internationalen Arbeitsgemeinschaft an der Universität Leipzig, Heft 9, Leipzig 2004
„Sacrum” und der Palestrina-Stil. Noch einmal zum Problem der „wahren Kirchenmusik” w: Musica Antiqua Europae Orientalis, XIII, Acta Musicologica, Bydgoszcz 2004
Zwischen Leipzig,Breslau und Mailand: Repertoirebildung im Mitteleuropa an der Wende des 15. zum 16. Jahrhundert, „Jahrbuch Mitteldeutsche Barockmusik” 2004, hrsg. von Peter Wollny, Beeskow 2005, s. 219-235
Między źródłem a nagraniem: problem metrum i taktu w edytorstwie, analizie oraz interpretacji muzyki XVI i XVII wieku w: Muzyka i jej konteksty, cz. I (red. Teresa Brodniewicz, Hanna Kostrzewskiej, Janina Tatarskiej), „Musica practica, musica theoretica” 9, Poznań 2005
Polifonia religijna na Śląsku u schyłku XV wieku w świetle kodeksu Warszawa 5892, w: Wielkopolska – Polska – Europa”. Studia dedykowane pamięci Alicji Karłowskiej-Kamzowej, od red. Jacek Wiesiołowskiego przy współpracy Jacka Kowalskiego. Poznań 2006, s. 303-317
Kulturtransfer und Repertoirebildung in der frühen Neuzeit: am Beispiel Schlesiens, w: Passagen: 18 Kongress der Internationalen Gesellschaft für Musikwissenschaft. Zürich, 10. bis 15. Juli 2007. Hg. von Hans-Joachim Hinrichsen und Laurenz Lütteken. Kassel 2007
A Reading of Patrarca: ‘Il Canzoniere’ and the Italian Madrigalists, „Interdisciplinary Studies in Musicology”, Poznań 2007, s. 65-87
„O czystości w muzyce”. Anton Friedrich Justus Thibaut i romantyczny kult dawnej polifonii wokalnej w: Karol Szymanowski w perspektywie kultury muzycznej przeszłości i współczenści. Studia pod red. Zbigniewa Skowrona (Księga Jubileuszowa dla Zofii Helman), Kraków 2007
Początki polskiej hymnologii: Ephraim Oloff i jego "Polnische Liedergeschichte", „Muzyka” 2007 nr 4, s. 65-82
Patronage and Music c.1400 – c.1700: Italy vs. Northern Europe. Preliminary remarks w: Early Music II. Context nd Ideas. International Conference in Musicology. Kraków 2008., Institute of Musicology, Jagiellonian University, Kraków 2008
“In decimis”. On the Specificity of ‘German’ Polyphony towards the End of the Fifteenth Century, w: ‘Littera Nigro scripta manet’. In honorem Jaromir Cerny, red. Jan Bata, Jiri K. Kroupa, Lenka Mrackova, Praha 2009, s. 82-92
“Ars canendi ex tempore ad lyram”. Raffaele Brandoliniego apologia muzyki i poezji, w: "Muzykolog wobec świadectw źródłowych i dokumentów". Księga pamiątkowa dedykowana Profesorowi Piotrowi Poźniakowi w 70. rocznicę urodzin], red. Zofia Fabiańska, Jakub Kubieniec, Andrzej Sitarz, Piotr Wilk, Kraków 2009. s. 653-668
Muzyka w kulturze dworskiej: z perspektywy teorii wymiany społecznej, ”Polski Rocznik Muzykologiczny” 2009, s. 73-90
Do problemu zapożyczeń u Händla. Parodia, plagiat, intertekstualizm, w: Händel, Haydn i idea uniwersalizmu muzyki, red. Ryszard D. Golianek, Piotr Urbański, Poznań 2010, s. 11-28
Organisationsformen des Musiklebens in Posen im 19. und frühen 20. Jahrhundert: Musik im Theater, w: Musik – Stadt. Traditionen und Perspektiven urbaner Musikkulturen. Bericht über den XIV. Internationalen Kongress der Gesellschaft für Musikforschung vom 28. September bis 3. Oktober 2008 am Institut für Musikwissenschaft der Universität Leipzig, hrsg. von Helmut Loos. Leipzig 2011, Band I, s. 117-148
Florenckie canti carnascialeschi: między rytuałem a muzyką, „Res Facta Nova” 12 (21), Poznań 2011, s. 111-125
Epika – chorał – jazz. O pewnych aplikacjach teorii oralno-formulicznej w muzykologii, w: Muzyka jest zawsze współczesna. Studia dedykowane Profesor Alicji Jarzębskiej, red. Małgorzata Woźna-Stankiewicz, Andrzej Sitarz, Kraków 2011, s. 759-778
„Habent sua fata”… O wrocławskim „Kodeksie 2016” raz jeszcze, w: Tradycje śląskiej kultury muzycznej, t. XIII, red. Andrzej Wolański, Wrocław 2015, s. 89-110
Denkmäler der Tonkunst in Österreich jako prefiguracjaMonumenta Musicae in Polonia, „Muzyka” LX (2015), nr 3, s. 3-48
"... der Musikwissenschaft bester Teil"? O profilu niemieckiej muzykologii historycznej w czasach Republiki Weimarskiej, w: Sto lat muzykologii polskiej. Historia – Teraźniejszość – Perspektywy, red. Dagmara Łopatowska-Romsvik, Aleksandra Patalas, Kraków 2016, s. 58-75
Chybiński i Besseler. Przyczynek do polsko-niemieckich kontaktów naukowych w okresie II Rzeczypospolitej, w: Ars musica and its contexts in medieval and early modern culture, red. Paweł Gancarczyk. Warszawa 2016, s. 485-499
Italianità in Polen und Schlesien. Bemerkungen zum musikalischen Kulturtransfer im 15. und 16. Jahrhundert, „Troja. Jahrbuch für Renaissancemusik“, 12 (2016), s. 36-57
„Besolte Instrumentisten der Königlichen Stadt Breslaw“: antologia braci Hess (1555) i jej europejski kontekst, w: „Tradycje śląskiej kultury muzycznej”, Tom XIV, część 1, red. Anna Granat-Janki, Wrocław 2017, s. 71-87
(wraz z M. Wysockim), Lamentationes Wacława z Szamotuł: fragmenty brakujących głosów odnalezione w Gnieźnie, „Muzyka” LXII (2017) nr 2, s. 3-20
Horace, Zarlino and Poussin. On the history of a topos. “Interdisciplinary Studies in Musicology” 17 (2017), s. 61-81
Problem suity: korespondencja Adolfa Chybińskiego z Maxem Regerem i Arnoldem Schönbergiem, w: Cum debita reverentia. Księga pamiątkowa dedykowana Profesor Danucie Jasińskiej, red. Justyna Humięcka-Jakubowska, Hanna Winiszewska, Poznań: Wydawnictwo PTPN 2019, s. 101-108
hasła encyklopedyczne
Kaschendorf Stephan w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Kielbich Julian w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”,, Kraków 1997
Kirkman [rodzina ang. budowniczych klawesynów i fortepianów], w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Klotz [rodzina niem. lutników], w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Knabe William w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
König [rodzina niem. budowniczych organów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Kwiatkowski Mateusz w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Landolfi Carlo Ferdinando w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Le Caine Hugh w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Le Jeune Claude w: Encyklopedia Katolicka (red. Eugeniusz Ziemann) t. 10, TNKUL, Lublin 2004
Lenartowicz Krzysztof w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Leonardo da Vinci w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 2000
Leszczyński Antoni w: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik begründet von Friedrich Blume. Zweite, neubearbeitete Ausgabe (red. L. Finscher), Personentail 11 „Les – Men“, Bärenreiter, Kassel 2004
Leszczyński Antoni w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Liebich [rodzina niemieckich lutników] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Lindemann Jerzy w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Lupot [rodzina fr. lutników] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 1997
Maggini Givanni Paolo w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000
Mahillon [rodzina belg. budowniczych instrumentów dętych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000, Kraków 2000
Mälzel Johann Nepomuk w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000
Mangeot Edouard Joseph w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000
Marius Jean w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000
Mason [rodzina amer. muzyków] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 2000
Matzke Hermann w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. VI „m”, Kraków 2000
Meyer-Siat Pie w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 2000
Montagnana Domenico w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. V „k-l”, Kraków 2000
Naderman [rodzina fr. muzyków, wydawców i budowniczych harf] Encyklopedia Muzyczna PWM(część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VII „n-pa”, Kraków 2002
Neupert [rodzina niem. producentów instrumentów klawiszowych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VII „n-pa”, Kraków 2002
Panormo [rodzina włoskich lutników działająca w Anglii] w: Encyklopedia Muzyczna PWM(część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VII „n-pa”, Kraków 2002
Petrarca Francesco w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Pique Francois Louis w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Pleyel Ignace w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Polen: Frühzeit bis 1600 w: Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik begründet von Friedrich Blume. Zweite, neubearbeitete Ausgabe (red. L. Finscher), Sachteil VII „ Mut – Que“, Bärenreiter, Kassel 2004
Pressenda Giovanni Francesco w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Reubke Adolf w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Rocca Giuseppe w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Röder Johann Michael w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Rogeri Giovanni w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Ruckers [rodzina flam. budowniczych klawesynów i wirginałów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. VIII „pe-r”, Kraków 2004
Sax [rodzina belg. wynalazców i producentów instrumentów dętych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Schiedemayer [rodzina niem. budowniczych instrumentów klawiszowych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Schimmel [rodzina niem. producentów fortepianów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Schmahl [rodzina niem. budowniczych instrumentów klawiszowych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Schnitzer [rodzina niem. budowniczych instrumentów dętych] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Serassi [rodzina wł. budowniczych organów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Shudi Burkat w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Skowroneck Martin w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. IX „s-sł”, Kraków 2007
Späth Franz Jacob w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Stein [rodzina niem. budowniczych instrumentów klawiszowych i muzyków] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Stodart Robert w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Stoquerus Gaspar w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Stradivari Giacomo Antonio w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Streicher [rodzina austr. budowniczych fortepianów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej) t. X „sm-ś”, Kraków 2007
Tabel Hermann w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Taskin [rodzina fr. budowniczych klawesynów i fortepianów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Testore [rodzina wł. lutników] w:Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Thierry [rodzina fr. budowniczych organów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Tieffenbrucker [rodzina niem. lutników] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Trasuntino [wł. budowniczowie klawesynów, klawikordów, regałów i organów] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Triebert [rodzina fr. budowniczych instrumentów dętych drewnianych oraz muzyków] w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Tromlitz Johann Georg w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
Vuillaume Jean-Babtiste w: Encyklopedia Muzyczna PWM (część biograficzna pod red. Elżbiety Dziębowskiej), t. XI „t-v”, Kraków 2009
recenzje, komentarze, sprawozdania
Martin Staehelin, Die Messen Heinrich Isaac, Bern und Stuttgart 1977, „Muzyka" 1983 nr 1, s. 101-109
Lothar Hoffmann-Erbrecht, Heinrich Finck - musicus excellentissimus (1445-1527), Köln 1982, Muzyka" 1986 nr 1, s. 110-115
Don Harran, Word-Tone Relations in Musical Thought, Neuhausen-Stuttgart 1986, „Muzyka”1992 nr 1, s. 90-98
Zygmunt M. Szweykowski, Między kunsztem a ekspresją, Kraków 1992, „Ruch Muzyczny" 1993 nr 7, s. 13-14
Berliner Lautentabulaturen in Krakau, hrsg. von Dieter Kirsch und Lenz Meierott. Mainz 1992, "Die Musikforschung" 1993, s. 432-34
Der Kodex Berlin 40021. Staatsbibliothek Preußischer Kulturbesitz Berlin Mus. ms. 40021. Hrsg. von Martin Just. Das Erbe Deutscher Musik, Band 76-78. Kassel-Basel-London-New York 1990-1991, „Muzyka" 1995 nr 4, s. 123-128
William Waterhose, The New Langwill Index. A Dictionary of Wind-Instrument Makers and Inventors, London 1993, „Muzyka" 1997 nr 3, 119-123
Music in the German Renaissance. Sources, Styles and Contexts. Ed. by John Kmetz. Cambridge 1994, „Muzyka" 1998nr 3, s. 127-131
Paweł Gancarczyk, „Musica scripto”. Kodeksy menzuralne II połowy XV wieku na wschodzie Europy Łacińskiej, Warszawa 2001, „Muzyka" 2003 nr 2, s. 99-106
Piotr Poźniak: Repertuar polskiej muzyki wokalnej w epoce Renesansu. Studium kontekstualno-analityczne. Musica Iagellonica, Kraków 1999, „Muzyka" 2003 nr 4, s. 158-169
Heinrich Isaac (ca 1450-1517): Missa Presulem ephebeatum. Partitura / Partitur. K vydáni připravil a studii napsal / Herausgegeben und einführende Studie von Martin Horyna. Praha, Národní knihovna české Republiki, 2002 (Fontes musicae; 1, „Muzyka" 2004/2, s. 111-114




