W 1957 roku ukończył studia muzykologiczne pod kierunkiem Zofii Lissy w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jednocześnie praktyczne umiejętności w zakresie harmonii i kontrapunktu doskonalił prywatnie u Piotra Rytla. Gruntowne opanowanie języka warsztatu kompozytorskiego stanowi mocną stronę jego muzycznego pisarstwa.

Pracę zawodową rozpoczął w 1957 roku w redakcji muzyki poważnej Polskiego Radia najpierw w trzecim, potem w drugim programie. Do 1981 roku prezentował cykle audycji o polskiej i europejskiej muzyce XX wieku. Audycje te stanowią kompendium wiedzy o stylach, kierunkach muzyki ubiegłego wieku, najwybitniejszych twórcach. W latach 1960–1991 był redaktorem i autorem dwutygodnika „Ruch Muzyczny”. Swoje liczne artykuły publikował w czasopismach polskich i zagranicznych, w niemieckim „Melos”, szwedzkim „Nutida Musik”, w „Nuova Revista Musicale Italiana”, w „Musica America”.

Jego publikacje muzykologiczne, artykuły i monografie, poświęcone są życiu i twórczości Fryderyka Chopina oraz muzyce współczesnej, w tym twórczości polskich kompozytorów. Dowodem uznania dla jego prac są przekłady na języki obce i nagrody: medal węgierski za monografię o Beli Bartóku, medal ministra kultury za książkę o Karolu Szymanowskim. Monografia o Chopinie, będąca jednym z najobszerniejszych opracowań tego typu w literaturze chopinowskiej 2. polowy XX wieku, otrzymała w 1996 roku francuską nagrodę wydawców „Prix des Muses”.

Tadeusz Andrzej Zieliński przez całe lata towarzyszył plejadzie polskich kompozytorów w ich drodze twórczej, komentował utwory Witolda Lutosławskiego, Andrzeja Panufnika, Grażyny Bacewicz, Kazimierza Serockiego, Tadeusza Bairda, Włodzimierza Kotońskiego, Andrzeja Dobrowolskiego, pisał o muzyce Krzysztofa Pendereckiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Marka Stachowskiego, Krzysztofa Meyera, Romana Maciejewskiego, Juliusza Łuciuka, Marty Ptaszyńskiej i innych.

Obok muzyki drugą pasją Tadeusza Andrzeja Zielińskiego była filozofia. Pod pseudonimem Antoni Domaniewski opublikowane zostały jego książki: Byt i względność (Warszawa 2002), Homo domini. Mały traktat etyczny (Warszawa 2008) i Osiem zagadek świata (Warszawa 2014).

Tadeusz A. Zieliński „za wybitny dorobek muzykologiczny i krytyczny w zakresie muzyki współczesnej” otrzymał w 2002 roku nagrodę Związku Kompozytorów Polskich, a w roku 2006 – doroczną nagrodę „w dziedzinie muzyki” Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

aktualizacja: 2019 (wa)

Książki Tadeusza Zielińskiego o muzyce współczesnej cechuje połączenie dogłębnej znajomości omawianych dzieł (utrzymanych w bardzo zróżnicowanej stylistyce) z rozległą wiedzą o kulturze i historii najnowszej, wiedzą pozwalającą na błyskotliwe i przekonujące interpretacje drogi twórczej omawianych kompozytorów. Widać to zarówno w pracach bardziej specjalistycznych, jak np. Koncerty Prokofiewa (1959), Style, kierunki i twórcy XX wieku (1972), Spotkania z muzyką współczesną (1975) czy Problemy harmoniki nowoczesnej (1983) – te trzy ostatnie książki funkcjonują jako podręczniki akademickie, jak i w znakomitych pracach biograficznych, takich jak Bartók (1969, przekład niemiecki 1973, drugie wydanie w Szwajcarii w 1989), O twórczości Kazimierza Serockiego (1985), a zwłaszcza w wyjatkowo cennej książce Szymanowski. Liryka i ekstaza (1997) i poświęconej najpopularniuejszmu polskiemu kompozytorowi książce Dramat instrumentalny Pendereckiego.

Prace Tadeusza Zielińskiego, wydawane starannie przez renomowane Polskie Wydawnictwo Muzyczne w Krakowie, cechuje połączenie najwyższych kompetencji naukowych (analiza, dokumentacja) z polotem interpretacyjnym, barwnym stylem i pięknym językiem. Rzadkie połączenie talentu popularyzatorskiego z dogłębnością podejścia i świetnym warsztatem naukowym decyduje, że jego prace są popularne nie tylko w Polsce, ale i w świecie, dzięki tłumaczeniom na języki obce. Większość tych prac należy do kanonu podstawowych lektur muzykologicznych, a niektóre są głównym źródłem wiedzy w świecie o twórczości polskich kompozytorów XX wieku.

książki

Ostatnie symfonie Czajkowskiego, PWM, Kraków 1955

Koncerty Prokofiewa, PWM, Kraków 1959

Tadeusz Baird, PWM, Kraków 1966

Bartók, PWM, Kraków 1969 (tłum. niem. Zurych 1973, Monachium 1989)

Style, kierunki i twórcy muzyki XX w., COMUK, Warszawa 1972

Spotkania z muzyką współczesną, PWM, Kraków 1983

Problemy harmoniki nowoczesnej, PWM, Kraków 1985

Chopin - życie i droga twórcza, PWM, Kraków 1993 (tłum. franc. Paryż 1995)

O twórczości Kazimierza Serockiego, PWM, Kraków 1995

Szymanowski Liryka i ekstaza, PWM, Kraków 1997

Byt i względność, (pod pseudonimem Antoni Domaniewski), Neriton, Warszawa 2002

Dramat instrumentalny Pendereckiego, PWM, Kraków 2003

Homo homini. Mały traktat etyczny, (pod pseudonimem Antoni Domaniewski), Prószyński i S-ka, Warszawa 2008

Witold Lutosławski. Przewodnik po arcydziełach, [wspólnie z Barbarą Smoleńską-Zielińską], Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010

artykuły

Sergiusz Prokofiew. Piewca radości życia i pokoju, "Głos Robotniczy" 28 marca 1953 (nr 76)

O "Koncercie" Tadeusza Bairda, "Przedpole" lipiec 1954

Podstawowe zagadnienia harmoniki mazurków Szymanowskiego, "Muzyka" 1956 nr 3

O pogardzie i nowoczesnym słuchaczu, "Ruch Muzyczny" 1959 nr 12

O muzyce bez kompleksów, "Ruch Muzyczny" 1960 nr 1

Sonety Bolesława Szabelskiego, "Ruch Muzyczny" 1960 nr 21

Linie i kierunki, "Ruch Muzyczny" 1960 nr 9

Piękno nadal aktualne, "Ruch Muzyczny" 1960 nr 15

Wokół problematyki ekspresji, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 3

Walor szlachetnego rzemiosła, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 8

Espressioni per soprano ed orchestra A.Blocha, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 5

Szkic symfoniczny Juliusza Łuciuka, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 11

Nowe utwory Krzysztofa Pendereckiego, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 12

"Kody" Bogusława Schäffera, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 21

XXXV Festiwal SIMC w Wiedniu, "Ruch Muzyczny" 1961 nr 15-16

Korzyść z dystansu (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 1

Muzyka zmaterializowana (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 4

Muzyka "atrakcyjna" (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 6

O magiach i rodzimej ignorancji (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 7

Wielka szansa (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 9

Wehikuł czasu (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 10

Robione na styl (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 13

Przeciw publicystom (cykl "Refleksje"), "Ruch Muzyczny" 1961 nr 14

Kompozytor naprawdę europejski, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 6

Tadeusz Bairds Erotica, "Nutida Musik" 1962/63 nr 4

Witold Lutoslawskis Konsert för orkester, "Nutida Musik" 1962/63 nr 4

Debatten som kom av sig, "Stockholms-Tidningen" 28 Juli 1962

Lekcja ze Sztokholmu. List ze Szwecji, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 17

O polskiej muzyce na festiwalu dobrze i źle, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 22

Autumn and the Avant-garde, "Musical America" December 1962

Andrzej Markowski o koncertach w Niemczech, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 11

Proces przeciwko miastu, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 13

O metodach krytykowania nowej muzyki, "Ruch Muzyczny" 1962 nr 20

Współczesny kompozytor a tradycja., Rozmowa z Krzysztofem Pendereckim, "Ruch Muzyczny" 1963 nr 12

Festiwal łódzkich kompozytorów, "Ruch Muzyczny" 1963 nr 8

Genealogia nowej muzyki, "Ruch Muzyczny" 1963 nr 20

Karol Szymanowski, w: Polen in Wort und Bild, Wien 1964

The Latest Styles, "Musical America" January 1964

A Question of Style, "Musical America" March 1964

Antologia Ekspresjonizmu, "Ruch Muzyczny" 1964 nr 20

Z listów Bartóka, "Ruch Muzyczny" 1965 nr 18

Tadeusz Baird - kommentarer till nya verk, "Nutida Musik" 1965/66 nr 1-2

Nutida musik i Polen, "Musik-kultur" 1965 nr 2

Wrocławski Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej, "Ruch Muzyczny" 1965 nr 1

Żiwoje tworczestwo ili tainstwo "eksperimenta", "Sowietskaja Muzika" 1965 nr 8

Neue Klangästhetik, "Melos" Juli/August 1966

Nove, sed non nova. Jeszcze o krytyce muzycznej, "Forum Musicum" 1966 nr 7

Praski festiwal SIMC bez rewelacji, "Ruch Muzyczny" 1967 nr 23

Krytyk i nowa muzyka, "Współczesność" 2.06.-4.07.1967

Einstein i muzyka, "Ruch Muzyczny" 1967 nr 15

Technika operowania instrumentami smyczkowymi w utworach Krzysztofa Pendereckiego, "Muzyka" 1968 nr 1

Jesienne konfrontacje, "Ruch Muzyczny" 1969 nr 23

Problemy harmoniki renesansu, PWM, "Forum Musicum" 1969 nr 5

Ekspresjonizm Schönberga i Weberna, "Ruch Muzyczny" 1970 nr 18

Holland Festival 1971, "Ruch Muzyczny" 1971 nr 17

IX Wrocławski Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej, "Ruch Muzyczny" 1972 nr 8

Praska Wiosna 1972, "Ruch Muzyczny" 1972 nr 16

Muzyka chóralna w Międzyzdrojach, "Ruch Muzyczny" 1972 nr 17

XIII Festiwal Polskiej Muzyki Współczesnej w Poznaniu, "Ruch Muzyczny" 1973 nr 11

Międzyzdroje po raz ósmy, "Ruch Muzyczny" 1973 nr 17

Prowansalskie wieczory muzyczne, "Ruch Muzyczny" 1973 nr 20

Festiwalowe prawykonania, "Ruch Muzyczny" 1973 nr 23

O muzyce polskiej na Festiwalu, "Ruch Muzyczny" 1974 nr 23

"Magnificat" Krzysztofa Pendereckiego, "Ruch Muzyczny" 1975 nr 7

Festiwal bydgoski - lokalny czy światowy?, "Ruch Muzyczny" 1975 nr 22

Dziesięć najciekawszych pozycji Festiwalu, "Ruch Muzyczny" 1975 nr 24

Krajobraz dźwiękowy, "Ruch Muzyczny" 1975 nr 5

Kwartety Krzysztofa Meyera, "Ruch Muzyczny" 1976 nr 15

"Paryska Jesień" i SIMC, "Ruch Muzyczny" 1976 nr 2

"Mi-parti" Witolda Lutosławskiego, "Ruch Muzyczny" 1977 nr 19

"Przestrzenie snu" Witolda Lutosławskiego, "Ruch Muzyczny" 1978 nr 12

WJ'78, "Ruch Muzyczny" 1978 nr 24

Festiwal w Metzu i "Pianophonie" Serockiego, "Ruch Muzyczny" 1979 nr 3

Poznańskie spojrzenia na muzykę współczesną, "Ruch Muzyczny" 1979 nr 11

Pieśń chóralna nad Bałtykiem, "Ruch Muzyczny" 1979 nr 18

Najciekawsze moim zdaniem..., "Ruch Muzyczny" 1979 nr 23

Bolesław Szabelski (1896-1979), "Wychowanie Muzyczne w Szkole" 1980 nr 1

Miroslav Kabeláč. W pierwszą rocznicę śmierci, "Ruch Muzyczny" 1980 nr 19

Muzyka współczesna w Lotaryngii, "Ruch Muzyczny" 1980 nr 3

Wokół Festiwalu w Międzyzdrojach, ":Ruch Muzyczny" 1980 nr 17

Nieporozumienie z tonalnością, "Ruch Muzyczny" 1980 nr 4

Kazimierz Serocki (3.III.1922 - 9.I.1981), "Wychowanie Muzyczne w Szkole" 1981 nr 2

Jesienne rodzynki, "Ruch Muzyczny" 1981 nr 23

Die modalen Strukturen im Werk Bartóks, Editions Peters, "Jahrbuch der Musik - bibliothek Peters" 1981/82

Gdy minął czas wielkiej awangardy, "Ruch Muzyczny" 1981 nr 21

Osobowość Strawińskiego, "Ruch Muzyczny" 1982 nr 15

Carl Orff (1895-1982), "Wychowanie Muzyczne w Szkole" 1982 nr 5

Szymanowski's Mazurkas, "Polish Music/Polnische Musik" 1982 nr 3-4

Witold Lutosławski, "Polish Music/Polnische Musik" 1983 nr 3-4

Szymanowski - próba pełniejszego spojrzenia czyli dlaczego nie zgadzam się z Krzysztofem Meyerem, "Ruch Muzyczny" 1983 nr 21

Messiaen - twórca niezależny, "Ruch Muzyczny" 1983 nr 26

V Symfonia Meyera, "Ruch Muzyczny" 1983 nr 18

Kogda proszło wremia "bolszogo awangarda", "Muzyka" 1983 nr 4, Moskwa

"Sinfonia di sfere"  Andrzeja Panufnika, "Ruch Muzyczny" 1984 nr 20

Dni muzyki NRD, "Ruch Muzyczny" 1984 nr 9

Witold Lutosławski's "Chain I", "Polish Music/Polnische Musik" 1985 nr 1-2

Passacaglia i Muzyka nr 6 Andrzeja Dobrowolskiego, "Ruch Muzyczny" 1985 nr 15

New Works by Andrzej Dobrowolski, "Polish Music/Polnische Musik" 1985 nr 3-4

To, co najcenniejsze, "Ruch Muzyczny" 1985 nr 6

Bronię pluralizmu, "Ruch Muzyczny" 1985 nr 7

Geniusze i modele, "Ruch Muzyczny" 1985 nr 12

Opowieść zimowa Marty Ptaszyńskiej, "Ruch Muzyczny" 1986 nr 10

Alarm odwołuję, "Ruch Muzyczny" 1987 nr 12

Manowce i pułapki wpływologii, "Ruch Muzyczny" 1987 nr 22

Trzy oblicza Karola Szymanowskiego, "Wychowanie Muzyczne w Szkole" 1988 nr 1-2

"Pożądanie", "Ruch Muzyczny" 1989 nr 3

Trzeba jeździć na "Poznańską Wiosnę", "Ruch Muzyczny" 1989 nr 11

Chopinowska "Modlitwa Polaków", "Ruch Muzyczny" 1992 nr 4

Chopin's Musical Friendships in Paris, "Polish Music/Polnische Musik" 1992 nr 3-4

Ilu nauczycieli miał Chopin?, "Ruch Muzyczny" 1992 nr 6

Czy ostatni nokturn Chopina?, "Ruch Muzyczny" 1992 nr 8

Dobre imię Chopina, "Ruch Muzyczny" 1992 nr 11

Czy kicz musi zamordować sztukę, "Wychowanie Muzyczne w Szkole" 1993 nr 5

Pieśń powstańcza w Fantazji f-moll Chopina, "Ruch Muzyczny" 1993 nr 17

Poezja brzmień i nastrojów, "Studio" 1994 nr 6 (14)

Nie wszystko jest muzyką, "Ruch Muzyczny" 1994 nr 14

Wiara w autorytety czy zdrowy rozsądek?, "Ruch Muzyczny" 1994 nr 11

Jak miał wyglądać III Koncert Chopina, "Ruch Muzyczny" 1994 nr 25

Różne odcienie geniuszu, "Studio" 1995 nr 5 (23)

Czy Chopin mógł grać w Poznaniu?, "Ruch Muzyczny" 1995 nr 5

Klasyk polskiej muzyki współczesnej, "Ruch Muzyczny" 1997 nr 13

Czas choroby. Uwagi o kondycji muzyki współczesnej, "Ruch Muzyczny" 1997 nr 14-17

Casus Penderecki, "Ruch Muzyczny" 1998 nr 19

Zagadka Nokturnu e-moll, "Ruch Muzyczny" 1998 nr 3

The Many Shades of Genius, "Polonaise" Winter-Spring 1998

Listy do Redakcji, "Ruch Muzyczny" 2001 nr 12

Penderecki - kompozytor niezależny, "Tygodnik Powszechny" 30.11.2003, nr 48

Romantyzm Pendereckiego, "Ruch Muzyczny" 2003 nr 24

Podstawową jednostką muzyki jest utwór, Z Tadeuszem A. Zielińskim rozmawia Mieczysław Kominek, "Ruch Muzyczny" 2006 nr 17, s.8-12

O politycznym lustrowaniu muzyki, "Ruch Muzyczny" 2006 nr 6

Mazurki Romana Maciejewskiego, "Ruch Muzyczny" 2007 nr 25

hasła encyklopedyczne

Krzysztof Penderecki, w: Dictionary of Contemporary Music (ed. John Vinton), E.P.Dutton, New York 1974-

Harmony and Counterpoint, w: Dictionary of Contemporary Music (ed. John Vinton), E.P.Dutton, New York 1974-

recenzje, komentarze, sprawozdania

Schäffer i Rudziński o muzyce współczesnej. Z książek Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, "Współczesność" 1965 nr 9

Encyklopedia Muzyczna PWM. Mówią: Michał Bristiger, Ludwik Erhardt, Roman Jasiński, Władysław Kopaliński, Władysław Malinowski, Bohdan Pociej, Tadeusz A. Zieliński, "Ruch Muzyczny" 1981 nr 1

Steven Stucky: "Lutosławski and His Music", Cambridge 1981, "Muzyka" 1985 nr 1

Zofia Helman: "Neoklasycyzm w muzyce polskiej XX wieku", Kraków 1985, "Muzyka" 1994 nr 4

Frapująca opowieść o Panufniku, "Ruch Muzyczny" 2002 nr 16/17

Meyer Krzysztof Książka o stylach, kierunkach i twórcach muzyki XX wieku, "Ruch Muzyczny" 1981 nr 5

Piotrowska Maria Harmonika według Zielińskiego, "Ruch Muzyczny" 1985 nr 5

Kofin Ewa Czy harmonika może być naturalna? (Pod wpływem lektury książki Tadeusza A. Zielińskiego), "Ruch Muzyczny" 1985 nr 5

Szczepańska-Lange Elżbieta Monografia subiektywna: Karol Szymanowski w ujęciu Tadeusza A. Zielińskiego, "Ruch Muzyczny" 1998 nr 16

Mechanisz Janusz Prawykonanie pieśni Tadeusza Zielińskiego, "Ruch Muzyczny" 2003 nr 14