Muzeum Polskich Organów Elektronicznych w Gnieźnie

Muzeum Polskich Organów Elektronicznych w Gnieźnie poświęcone jest historii kultury muzycznej i technicznej: posiada największe na świecie zbiory elektrofonów klawiszowych polskiej produkcji.

Unikatowe muzeum powstało w 2020 roku z inicjatywy Dawida Junga, muzyka, pisarza i badacza kultury, a jego współtwórcami zostali także Wanda, Jacek i Maciej Jungowie, pełniący funkcje kustoszy.

Muzeum zostało wpisane decyzją ministra kultury do oficjalnego wykazu muzeów i obecnie buduje siedzibę stałą (przy ul. Gdańskiej). Wystawy czasowe odbywają się w Starym Ratuszu (ul. Chrobrego 41A).

Muzeum stawia sobie za cel ocalenie pamięci o polskiej produkcji organów elektronicznych, syntezatorów, keyboardów i klawiatur sterujących MIDI wytwarzanych od lat sześćdziesiątych do dziewięćdziesiątych XX wieku. W ekspozycji znajdują się instrumenty produkowane zarówno systemem przemysłowym (m.in. Bydgoska Fabryka Akordeonów, Unitra, Eltra, Elwro i inne), jak i rzemieślniczym, w tym w spółdzielniach inwalidzkich, które specjalizowały się w instrumentach edukacyjnych i zabawkowych dla dzieci. Instrumenty podzielono na trzy główne działy: estradowe, młodzieżowe i dziecięce.

Zbiory placówki obejmują ponad sto modeli, wśród których znajdują się takie unikatowe egzemplarze, jak Eltra Eltronic 109 z numerem seryjnym 0001, Byfakord B-1, prototypowe Eltronic 101R, Brawo OW-1, Transiston AB-1P w wersji gabinetowej czy Techtronik W-1.

Z kolekcji korzystają nie tylko odwiedzający, lecz także badacze i muzycy. Biorą udział w organizowanych przez placówkę koncertach, podczas których prezentowane są możliwości zabytkowych instrumentów. Muzeum organizuje również projekty edukacyjne dla najmłodszych, umożliwiając im grę na popularnych dawniej modelach.

Powołano także kolegium doradcze złożone z osób wyróżniających się wiedzą muzyczną i organizacyjną, które wspiera muzeum w jego działalności. Przy muzeum powstała także biblioteka i archiwum, gromadzące literaturę muzyczną i techniczną. Dzięki temu Muzeum współorganizuje sympozja i spotkania, a także prowadzi działalność badawczą i popularyzatorską.

Z myślą o uhonorowaniu zasłużonych artystów założyciele Muzeum powołali Nagrodę Gloria Musicorum, przyznawaną muzykom współpracującym z placówką, którzy wnoszą znaczący wkład w popularyzację polskiego dziedzictwa muzycznego.

Muzeum corocznie uczestniczy w takich znanych cyklicznych wydarzeniach, jak Noc Muzeów, Noc Bibliotek.

aktualizacja: 2025 (Wiktoria Antonczyk)