80. rocznica urodzin Joanny Bruzdowicz-Tittel – kompozytorki i ambasadorki Polski na całym świecie

17 maja 2023 Joanna Bruzdowicz-Tittel obchodziłaby 80. urodziny. Światowej sławy polska kompozytorka zmarła 3 listopada 2021 roku we Francji, gdzie tworzyła i mieszkała od 50 lat. Była niestrudzoną ambasadorką Polski na całym świecie....

„Wiem, że wielu kolegów kompozytorów nie podejmowałoby tego rodzaju tematów, uważając, że publiczności należy się trochę radości. Nie wykluczam napisania w przyszłości opery buffa. Ale dotychczas interesowała mnie tematyka dotycząca losu, jaki ludzie zgotowali sami sobie. To właśni jest główny temat moich trzech oper. Dlatego nie sięgam ani do mitologii, ani do postaci bohaterskich, ani do wątków miłosnych. W moich trzech operach wszystkie główne postaci są indywidualnie bohaterskie, wszystkie kochają, ale równocześnie są elementami tematu o wymiarach uniwersalnych, dotyczącego doli jaką ludzie sam sobie zgotowali przez brak zainteresowania drugim człowiekiem” (z wywiadu przeprowadzonego drogą korespondencyjną przez Ludwika Erhardta).

Joanna Bruzdowicz przyszła na świat 80 lat temu, 17 maja 1943 roku. Urodziła się w Warszawie. Pierwszy utwór skomponowała w wieku sześciu lat. Ukończyła stołeczną Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną. W czasie studiów koncertowała w Belgii, Austrii i Czechosłowacji. Po otrzymaniu stypendium Rządu Francuskiego im. Maurice’a Ravela, w 1970 roku, rozpoczęła w Paryżu studia kompozycji, m.in. pod okiem Nadii Boulanger.

Skomponowała opery inspirowane światową literaturą: Kolonia karna, Trojanki, Bramy raju, Przypływy, odpływy. Skomponowała blisko 100 utworów na orkiestrę kameralną i symfoniczną – wśród nich koncerty, concertina, wariacje, miniatury, inspirowane m.in. poezją Gałczyńskiego, „Bogurodzicą”, Saint-Exuperim, Sołżenicynem, malarstwem Dalego wydarzeniami historycznymi, takimi jak Powstanie Warszawskie czy wybór Karola Wojtyły na stolicę Piotrową. Jej kompozycje grane są na całym świecie.

Joanna Bruzdowicz-Tittel była jedną z niewielu kompozytorek muzyki filmowej. Napisała blisko 90 godzin muzyki ilustracyjnej. Współpracowała m.in. z francuską reżyserką Agnes Vardą, z którą zrealizowała, nagrodzony w 1985 roku Złotym Lwem na Festiwalu w Wenecji, film Bez dachu, bez prawa. Wraz z mężem Horstem Jürgenem stworzyli 36-odcinkowy niemiecki serial telewizyjny Stahlkammer Zürich, do którego Bruzdowicz napisała ponad 15 godzin muzyki. Często współpracowała również z synem Jörgiem Tittlem i synową Alex Helfrecht, zarówno na scenie, jak i na ekranie, np. przy ich pierwszym filmie fabularnym The White King z Jonathanem Pryce'em w roli głównej.

Przez całe artystyczne życie wspierała i promowała młodych twórców.

Była wykładowcą akademickim w uczelniach europejskich i amerykańskich.

W trudnych politycznie latach 60-tych XX wieku, widząc szansę w kontaktach międzynarodowych, została współzałożycielką Stowarzyszenia Polskiej Młodzieży Muzycznej Junesses Musicales de Pologne, organizacji, którą szybko włączono w Międzynarodową Federację. Będąc już w Paryżu została współzałożycielką Groupe International de Musique Electroacustique. Założyła Belgijskie Towarzystwo im. Fryderyka Chopina i Karola Szymanowskiego, a także zorganizowała liczne konkursy i festiwale - muzyczne i filmowe, m.in.: Festiwal Filmów Polskich w Perpignan.

W 2001 r. Joanna Bruzdowicz została uhonorowana Orderem Odrodzenia Polski „Polonia Restituta”, a w 2013 otrzymała Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Dobromiła Skalska