Dwa rękopisy Fryderyka Chopina w polskich zbiorach

Na odbywającej się 3 grudnia 2008 roku aukcji w domu aukcyjnym Sotheby's w Londynie Narodowy Instytut Fryderyka Chopina zakupił dwa autografy muzyczne Fryderyka Chopina: Tarantellę op. 43 za kwotę 409 tys. funtów oraz Etiudę f-moll ze zbioru Trois nouvelles Etudes za kwotę 181 tys. funtów. Oba manuskrypty to szczególnie cenne chopiniana: pierwszy jest jedynym na świecie autografem Tarantelli op. 43, a na wartość drugiego wpłynęło m.in. uznawanie tego autografu przez dłuższy czas za zaginiony.

zobacz: zdjęcie rękopisu Etiudy f-moll ze zbioru Trois nouvelles Etudes

Rękopisy te w przeszłości znane były jako własność spadkobierców Juliana Fontany - przyjaciela, kopisty i pierwszego wydawcy dzieł Chopina. Ze względu na prywatny charakter kolekcji i zastrzeżone dane jej właścicieli, dostęp do rękopisów z czasem był coraz bardziej utrudniony, a autograf Etiudy f-moll został ostatecznie uznany za zaginiony.

Tekst Tarantelli op. 43 ma osiem stron, jest rękopisem edycyjnym zawierającym ostateczną wersję utworu Chopina, przeznaczoną dla kopisty Juliana Fontany, który przepisał oryginał dla trzech wydawców - w Paryżu, Londynie i Hamburgu. To dzieło z dojrzałego okresu twórczości kompozytora, sięgające do konwencji włoskiego żywiołowego tańca, powszechnie uznane za pogodne i lekkie w odbiorze, a jednocześnie doskonałe technicznie.

Rękopis Etiudy f-moll ze zbioru Trois nouvelles Etudes zawiera pierwszą z trzech kompozycji przeznaczonych do dydaktycznego zbioru Ignaza Moschelesa i Francoisa-Josepha Fetisa pt. Methode des Methodes. Tekst został uznany za zaginiony przez Krystynę Kobylańską (Rękopisy utworów Chopina. Katalog, Warszawa 1977), choć cytowała ona informacje badacza twórczości Chopina - Arthura Hedley'a, iż manuskrypt ten podobno znajdował się w Anglii wraz z rękopisem Tarantelli. Grudniowa aukcja jest dowodem prawdziwości tych informacji. Wystawiony na aukcji rękopis jest pierwszym (najprawdopodobniej wczesnym) źródłem tego utworu. Inny manuskrypt tej kompozycji jest przechowywany w muzeum w Valldemossie. Istnienie dwóch rękopisów tej samej kompozycji Chopina daje wykonawcom i badaczom możliwość prześledzenia procesu twórczego kompozytora.