2006-02-24

Koncert karnawałowy w wykonaniu Jacka Kortusa, finalisty XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie oraz Orkiestry Filharmonii pod dyrekcją Avnera Birona odbędzie się w piątek, 24 lutego 2006 roku o godz. 19.00 w Sali Koncertowej Polskiej Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku. W programie znajdzie się Koncert fortepianowy e-moll op.11 Fryderyka Chopina, Karnawał rzymski op.9 Hectora Berlioza, a także premiera światowa Karnawału Zbigniewa Kruczka.
W związku z prapremierą w dniu 24 lutego o godz. 13.30 Filharmonia Bałtycka zaprasza "przyjaciół medialnych" do udziału w spotkaniu około 100-osobowej grupy młodzieży z kompozytorem. Tematem spotkania będą okoliczności i inspiracje powstania premierowego utworu na orkiestrę symfoniczną Carnaval, którą jest niezwykle barwana wielowiekowa tradycja ostatnich Dni Karnawału w Binche w Belgii. Spotkaniu towarzyszyć będzie prezentacja bogatej dokumentacji wizualnej Karnawału w Binche (wystawa zdjęć, wystawa masek karnawałowych). Po spotkaniu organizatorzy przewidują oprowadzenie młodych melomanów po najciekawszych miejscach budynku Filharmonii Bałtyckiej. Miejsce spotkania - Foyer Filharmonii na I piętrze.
Całość koncertu zostanie zarejestrowana i wydana w postaci płyty.

Zbigniew Kruczek Carnaval

Kompozycja powstawała w ciągu 9 miesięcy 2005 roku.
Karnawał - inaczej zapusty – to okres zimowych balów, maskarad, pochodów i zabaw. Rozpoczyna się najczęściej w dniu Trzech Króli a kończy w Środę Popielcową. Nazwa pochodzi z łac. carrus navalis czyli wóz w kształcie okrętu, od wozu który uczestniczył w procesji świątecznej ku czci Izydy a później Dionizosa.
Premierowa kompozycja Carnaval Zbigniewa Kruczka nawiązuje do wielowiekowej tradycji karnawału pochodzącej z belgijskiego miasta Binche. Trzy ostatnie dni karnawału – niedziela, poniedziałek i „tłusty wtorek”- ich charakter i różnorodność doskonale odzwierciedlają 3 części Carnaval.

Niedziela w Binche (część pierwsza Pochód) rozpoczyna się corocznie poranną i jedyną tego dnia mszą o godz. 8.00, po której formuje się barwny korowód pełen przebierańców w charakterystycznych fantazyjnych maskach. Korowód tworzy kilkanaście grup tematycznych, z których każda posiada własną orkiestrę i specjalnych muzyków grających na tamburynach (instrument ten jest charakterystycznym elementem karnawału w Binche). Repertuar muzyczny tego dnia jest ściśle przez tradycję określony – jest to zbiór 25 melodii powstałych od czasów renesansu aż po wiek XIX. W jednej z nich - Polce - pobrzmiewają wyraźnie motywy polskiego folkloru i jak podaje tradycja przywędrowała ona z Polski wraz z Napoleonem. Korowód przechodzi przez całe miasteczko Binche, a nakładające się kilkunastu orkiestr tworzą prawdziwa kakofonię.

Poniedziałek w Binche (część druga Gry dziecięce) to dzień, w którym króluje młodość i dziecięca radość. Przed ratuszem zbierają się grupy dzieci poprzebierane w trzy stroje obowiązujące tego dnia – strój wieśniaczki w kapeluszu ze strusich piór, strój Arlekina i Pierrota. Dzieci bawią się i tańczą do melodii granych przez ... kataryniarzy.

Tłusty wtorek w Binche (część trzecia Gilles) to dzień, w którego główną postacią jest Gille będący symbolem obfitości, szczęści i powodzenia. Gilles noszą na plecach garb wypychany tradycyjnie sianem oraz pleciony koszyk pełen soczystych i dorodnych pomarańczy. Jak wygląda dzień z życia „Gille z Binche”? Wstaje ok. 4 rano i przygotowuje strój do ceremonii nie zapominając o wypchaniu garbu sianem. Mimo bardzo wczesnej pory sprasza do domu przyjaciół, których częstuje obficie szampanem i razem oczekują na nadejście muzyków z tamburami, którzy powiodą ich ku miastu. O godzinie 6 rano po odegraniu ”Melodii porannej” (clarinetto lub flet piccolo) i przy towarzyszeniu charakterystycznych dla tego dnia rytmów formują się grupy Gilles przynależące np. do jednego stowarzyszenia. Po wybiciu godziny 11.00 barwny korowód przemaszerowuje przez miasto i zatrzymuje się przed ratuszem miejskim, gdzie jest witany i przyjmowany przez władze miejskie Binche. Jest to moment, kiedy wszystkie Gilles zakładają na twarze charakterystyczne maski i wspólnie dają się porwać tańcom w kole (Rondo). Godziny popołudniowe to dla Gilles’ów czas krótkiego odpoczynku w domu (temat fugi) i szybki powrót na plac przed ratuszem, gdzie dopełni się dzień. Wieczornej zabawie Gilles towarzyszą sztuczne ognie i nieodłączny dźwięk tamburów. Przed północą czas karnawałowej zabawy dobiega końca wraz z ostatnią melodią o tytule „Kawaler z Binche” i ostatnim tańcem w kole (Rondo). W rytmie tambura Karnawał w Binche cichnie i przechodzi do przeszłości. Rozpoczyna się czas oczekiwania na kolejny ... za rok.

Karnawał w Binche wraz z jego wielowiekowa tradycją został w roku 2003 wpisany przez UNESCO na światową listę dziedzictwa kulturowego.