2014-04-29

W roku 2014 przypada 80. rocznica pobytu Karola Szymanowskiego w Katowicach.

13 maja 1934 roku największy kompozytor polski tamtych czasów przyjechał do Katowic na zaproszenie Stefana Stoińskiego - dyrektora Instytutu Muzycznego, by być obecnym na wykonaniu swojego oratorium Stabat Mater. Wizyta kompozytora i sam koncert, który miał miejsce 15 maja 1934 w Teatrze Polskim (dziś Teatr im. Wyspiańskiego) był wielkim wydarzeniem dla polskiej społeczności Katowic. Po wykonaniu oratorium „rozległy się takie brawa, że nie wierzyliśmy własnym oczom i uszom” – wspomina jeden z wykonawców koncertu. – „wprost nie było im końca. Spotęgowały się one kiedy Szymanowski, prowadzony przez ówczesnego prezydenta Katowic dr Kocura, wszedł na estradę. Z zażenowaniem dziękował za gorące przyjęcie i zrozumienie dzieła przez publiczność. Kiedy zaś odwrócił się do chóru, spadł na niego deszcz kwiatów, które chórzystki miały przypięte do bluzek…” Po koncercie odbył się bankiet w Sali hotelu Savoy wydany przez Magistrat Miasta Katowic. Na bankiecie obecny był marszałek Sejmu Śląskiego Konstanty Wolny, przedstawiciele świata muzycznego, zarząd chóru Ogniwo, członkowie L.O.P.P (koncert urządzono staraniem Ligi Ochrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, ku czci Żwirki i Wigury) i soliści koncertu wraz z dyrygentem. Wzruszony tak serdecznym przyjęciem w Katowicach, Szymanowski planował podjąć pracę w tutejszym Konserwatorium – niestety przedwczesna śmierć pokrzyżowała te plany. Dziś Akademia Muzyczna w Katowicach nosi imię Karola Szymanowskiego.

Pamiętne wydarzenie z 1934 roku Towarzystwo imienia kompozytora uczci cyklem koncertów „Czterogłos”. W ramach trzech koncertów kameralnych - 29 kwietnia, 7 i 14 maja 2014 roku – przedstawiona zostanie twórczość Karola Szymanowskiego oraz kompozytorów związanych z Akademią Muzyczną w Katowicach: Bolesława Szabelskiego, Henryka Mikołaja Góreckiego, Eugeniusza Knapika - uczniów Szymanowskiego w kolejnych pokoleniach.

Linia sukcesorów Szymanowskiego w Katowicach nie została nigdy przerwana. Sam Szymanowski rekomendował swego ucznia, Bolesława Szabelskiego, na stanowisko profesora Państwowego Konserwatorium Muzycznego. Spod jego skrzydeł wyszło wielu znakomitych uczniów, wśród nich najwybitniejszy – Henryk Mikołaja Górecki. Ten z kolei także miał znakomitych wychowanków, do których należy Eugeniusz Knapik. Dzieła tych właśnie artystów, przedstawicieli kolejnych pokoleń śląskiej szkoły kompozytorskiej, zabrzmią w cyklu koncertów rocznicowych.

Zmieniały się style i techniki muzyczne, czasem gwałtownie. Ale jest coś, co na jakimś „wyższym piętrze” łączy wszystkich tych kompozytorów – silna ekspresyjność, kontrastowość (nierzadko sięgająca do korzeni ludowych), rzetelność rzemiosła, szacunek dla tradycji, żywiołowość. Wszyscy ci twórcy zachowują głęboką cześć dla Szymanowskiego, przejawiającą się także w ich własnej muzyce, czasem wprost, a czasem w ukryty sposób.

Punktem kulminacyjnym obchodów będzie koncert symfoniczny w dniu 17 maja 2014 roku w wykonaniu Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia pod dyrekcją Jerzego Maksymiuka – będzie to replika koncertu z 1934 roku.

Henryk Mikołaj Górecki – Trzy utwory w dawnym stylu (1963)

Wykonawcy:
Urszula Kryger – mezzosopran
Grzegorz Biegas – fortepian
Akademicka Orkiestra Kameralna pod dyr. Michała Klauzy

KONCERT II 7 maja, godz.19.00
Karol Szymanowski – II Kwartet smyczkowy op.56
Eugeniusz Knapik - Kwartet smyczkowy (1980)
Henryk Mikołaj Górecki – Pieśni kurpiowskie op.75 w transkrypcji na kwartet smyczkowy
Bolesław Szabelski – II Kwartet smyczkowy (1956)

Wykonawcy: Kwartet Śląski
Szymon Krzeszowiec – I skrzypce
Arkadiusz Kubica - II skrzypce
Łukasz Syrnicki – altówka
Piotr Janosik - wiolonczela

KONCERT III 14 maja, godz.19.00
Karol Szymanowski – Harnasie op. 55 balet – pantomima w wersji na dwa fortepiany
Eugeniusz Knapik – Trio na skrzypce, klarnet i fortepian (2003)
Bolesław Szabelski – Aforyzmy 9 na zespół kameralny (1962)
Henryk Mikołaj Górecki – Koncert na pięć instrumentów i kwartet smyczkowy op.11

Wykonawcy:
Joanna Domańska – fortepian
Andrzej Tatarski – fortepian
Piotr Tarcholik – skrzypce
Aleksander Tesarczyk – klarnet
Monika Wilińska-Tarcholik – fortepian
Kwartet Śląski
Orkiestra Muzyki Nowej pod dyr. Aleksandra Lasonia

KONCERT Finałowy 17 maja - Noc Muzeów, godz. 20.00
KONCERT w 80. ROCZNICĘ POBYTU KAROLA SZYMANOWSKIEGO w Katowicach
Rekonstrukcja historycznego koncertu z 15 maja 1934
Stefan Marian Stoiński - Wielka Modlitwa op.14 na sopran, baryton, chór i orkiestrę
Hektor Berlioz – Requiem op.5 na tenor, chór mieszany i orkiestrę, część I
Karol Szymanowski – Stabat Mater op.53 na sopran, alt, baryton, chór mieszany i orkiestrę

Wykonawcy:
Iwona Hossa- sopran, Ewa Marciniec - alt, Adam Kruszewski - baryton
Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia
Chór Filharmonii Śląskiej
Jerzy Maksymiuk, Maciej Tworek – dyrygenci
Jarosław Wolanin – przygotowanie chóru

Koncertowi towarzyszy wystawa Życie muzyczne w międzywojennych Katowicach
Bezpłatne wejściówki do odbioru w Informacji