2014-05-11

Na koncert zatytułowany Śluby, pogrzeby, zaraza i najazd turecki – muzyka w dawnym Wrocławiu zaprasza 11 maja 2014 roku do wrocławskiego Ratusza zespół Ars Cantus. Wystąpią: Monika Wieczorkowska – sopran, Radosław Pachołek – alt, Maciej Gocman – tenor, Piotr Karpeta – bas, Tomasz Dobrzański – flet prosty, szałamaja, Paweł Iwaszkiewicz – flet prosty, dulzian altowy, szałamaja, Arkadiusz Wróblewski – flet prosty, szałamaja, Joanna Walczak – skrzypce barokowe, Radosław Dembiński – viola da gamba, Milena Dobroć – lutnia renesansowa, arcylutnia, Maciej Kaziński – dulzian basowy, Ewa Prawucka – pozytyw. Wstęp wolny.

W XVI i XVII Wrocław był ważnym ośrodkiem kulturalnym i naukowym. Oświecona atmosfera miasta miała wpływ na rozwój wszelkich sztuk w tym również muzyki. Sprzyjało temu także mocne, dzięki zgodzie katolickiego wprawdzie cesarza, zakorzenienie się we Wrocławiu protestantyzmu z jego muzyczną tradycją. Obok patronatu kościoła kierującego głównym nurtem muzykowania kościelnego, w renesansowym Wrocławiu odegrał wielką rolę silny mecenat artystyczny bogatego i wykształconego mieszczaństwa. W zbiorach Bibliotece Uniwersyteckiej we Wrocławiu znajduje dużej ilości utworów okolicznościowych zamawianych u kompozytorów z okazji ślubów i pogrzebów i innych uroczystości rodzinnych niemieckich patrycjuszy miejskich. Zachował się również popularny religijny repertuar pieśniowy, także w języku polskim.

Nasze zainteresowanie muzyką tworzoną we Wrocławiu odzwierciedla tendencje do badania i wykonywania muzyki określonych ośrodków muzycznych. – podkreśla Tomasz Dobrzański, kierownik artystyczny zespołu Ars Cantus. - Podczas koncertu zabrzmi więc repertuar muzyczny dawnego Wrocławia – od tańców i popularnych pieśni, poprzez domowe muzykowanie protestanckie do muzyki towarzyszącej wielkim wydarzeniom politycznym i ceremoniom kościelnym. Jednocześnie znajdują się na niej utwory, które wyszły spod piór najważniejszych wrocławskich kompozytorów i zostały wydane drukiem we wrocławskich oficynach drukarskich. W muzyce tej znajdziemy m. in. odbicie nastrojów społecznych czasów, w których śmiertelne zarazy często nawiedzały europejskie miasta. Wrocław przeżywał takie epidemie w 1542, 1568, 1585, 1599. W czasach tych zagrożenie nawałą turecką ciągle towarzyszyło życiu chrześcijan. Nastroje te podsycane były przez straszne opowieści o tureckim okrucieństwie. Tak jak wszędzie, we Wrocławiu, mimo że nigdy nie pojawiło się bezpośrednie zagrożenie najazdem, istniało wielkie zapotrzebowanie na pieśni przeciw Turkom, zwłaszcza, że udział w modlitwach bywał obowiązkowy. Życie miasta obfitowało też w radosne i podniosłe chwile, jak wjazd króla Węgier i Czech Macieja, który w 1612, po śmierci swego brata Rudolfa został koronowany na cesarza, jako Maciej II, uczczony okolicznościową kompozycją przez Samuela Beslera. Ważną dziedziną twórczości muzycznej wrocławskich kompozytorów było uświetnianie uroczystości życia bogatych mieszczan. Ówczesna muzyka przeznaczona na śluby i pogrzeby przeznaczona dla odbiorców o wysokiej kulturze artystycznej i literackiej stanowi istotny rozdział w historii muzyki artystycznej. Ku rozrywce tej wykształconej publiczności w r. 1555 we Wrocławiu wydano drukiem dwie olbrzymie kolekcje tańców zebrane i opracowany przez braci Hessen, wrocławskich piszczków miejskich. Wrocławska muzyka zachowała się jednak najczęściej w postaci pojedynczych utworów wydawanych w okazjonalnych drukach ulotnych. Tak też została wydrukowana pieśń noworoczna dedykowana radzie miejskiej. Towarzyszy jej rozbudowany poemat w kształcie wielopiętrowego kielicha (poculum), zawierający życzenia dla rady miejskiej. Wokół kielicha rozmieszczone zostały cztery poszczególne głosy kompozycji muzycznej.