Łódź | „100 na 100. Muzyczne dekady wolności”

11 listopada 2018 roku o godz. 15.00 w Filharmonii Łódzkiej im. Artura Rubinsteina zabrzmią utwory Krzysztofa Pendereckiego, Grażyny Bacewicz, Romana Palestra i Aleksandra Tansmana.

Stulecia muzyki polskiej 1918–2018 nie sposób opisać pomijając fajerwerk sonoryzmu lat 1960-tych, który stworzył sławę takich kompozytorów, jak Krzysztof Penderecki czy Henryk Mikołaj Górecki. Istnieje wszakże zjawisko, które uformowało historię polskiej muzyki w porównywalnym stopniu: zdaniem Adama Suprynowicza jest to neoklasycyzm. Ten nurt przyjęła za swój potężna grupa kompozytorów urodzonych w pierwszych dekadach XX wieku, w tym Aleksander Tansman. Jego I Koncert fortepianowy dobrze pokazuje polską odmianę neoklasycyzmu. Można w nim usłyszeć echa polskiego folkloru, zapisane w cierpkim liryzmie części wolnej i charakterystycznych zwrotach melodycznych.

Roman Palester możliwości wyrazowych szukał w technice dodekafonicznej, budując na niej swoistą odmianę ekspresjonizmu. Inspiracja dla jego utworu Trzy sonety do Orfeusza stały się wiersze Rainera Marii Rilkego, których tematyka krąży wokół tematu śmierci. Ów temat podkreśla Palester charakterystycznymi relacjami harmonicznymi wszędzie tam, gdzie mowa jest o odchodzeniu czy przemijaniu.

Pensieri notturni Grażyny Bacewicz interpretowane są jako nawiązanie do rozwiniętego przez Bélę Bartóka stylu „muzyki nocy”, z migotliwą grą barw, drobnych fragmentów melodycznych, z naśladowaniem odgłosów natury, które lepiej słychać w ciemności. Pozostałości wszechmocnego w polskiej muzyce neoklasycyzmu uległy w tym subtelnym dziele rozproszeniu, wyrafinowanej przemianie w nowe myślenie, wyłaniający się z chaosu nowy porządek.

Utwory zaprezentuje Orkiestra Symfoniczna FŁ pod dyrekcją Pawła Przytockiego. W roli solistek wystąpią Julia Kociuban (fortepian) i Iwona Socha (sopran).