2008-01-01

2008 - Rokiem Zbigniewa Herberta

W 10. rocznicę śmierci jednego z najwybitniejszych polskich poetów, dnia 10 lipca 2007 roku Sejm podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2008 Rokiem Zbigniewa Herberta. Inicjatorem ustanowienia "Roku Herberta" był ówczesny minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski. W posiedzeniu Sejmu wzięły udział siostra poety Halina Żebrowska i żona Katarzyna Herbert.
W uchwale czytamy:
W dziesiątą rocznicę śmierci poety Zbigniewa Herberta, jednego z najwybitniejszych pisarzy naszych czasów, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej postanawia oddać hołd artyście, który twórczo nawiązując do wielkiej tradycji europejskiej kultury, wzbogacił ją i wzmocnił.
W dobie kryzysu wartości i bolesnego zwątpienia stał twardo po stronie zasad: w sztuce - kanonu piękna, hierarchii i rzemiosła, w życiu - kodeksów etycznych, jasno odróżniających pojęcia dobra i zła. Dla wielu był pisarzem tragicznym i niezłomnym, uosobieniem wierności - samemu sobie i słowu. Odważny i niezależny, wyrażał w swej poezji umiłowanie wolności, wiarę w godność jednostki i jej moralną siłę. Patriotyzm rozumiał jako miłość surową, nieidealizującą, wymagającą od tych, którzy ją deklarują, nie tylko poświęcenia, ale i światłej krytyki, nie tylko wzniosłych gestów, lecz przede wszystkim pracy i odpowiedzialności. Wprowadził do polszczyzny formułę-przykazanie - słowa "Bądź wierny Idź".
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski powołał 18 września 2007 roku Komitet Organizacyjny "Roku Herberta" w celu koordynacji przedsięwzięć, które odbędą się w 2008 roku w ramach "Roku Zbigniewa Herberta".
Poezja Zbigniewa Herberta (1924-1998) od kilkudziesięciu lat znajduje zainteresowanie także wśród kompozytorów. Do tekstów artysty, w tym słynnych już wierszy o Panu Cogito napisali muzykę tak znani twórcy, jak Aleksander Szeligowski (Cztery pieśni do słów Zbigniewa Herberta na sopran i 17 instrumentów, 1962), Józef Świder (Trzy pieśni, 1964 i Usta proszą na chór mieszany a cappella z cyklu Dziesięć pieśni do słów poetów polskich, 1983), Marek Stachowski (Ptaki na sopran i instrumenty, 1976), Krzysztof Knittel (dorikos siedem miniatur na kwartet smyczkowy i taśmę, 1976-77), Barbara Buczek (Hipostaza I. Kwintet na sopran, flet, wibrafon, wiolonczelę i saksofon, 1978), Zygmunt Mycielski (Osiem pieśni do słów Z. Herberta, 1984), Zbigniew Bagiński (Versus na baryton i zespół instrumentalny do wiersza bez tytułu Zbigniewa Herberta, 1985), Paweł Łukaszewski (Prośba na chór mieszany a cappella, 1989 z cyklu Sześć utworów do słów poetów polskich i Trzy utwory). W 2007 roku na specjalne zamówienie 50. Jubileuszowego Festiwalu "Warszawskiej Jesieni" Roman Berger skomponował utwór Improvisation sur Herbert na sopran, chór i orkiestrę, który miało swe prawykonanie 25 września 2007 roku. W programie festiwalu kompozytor napisał: Kiedyś dawno życie nauczyło mnie, że „wielkie słowa” są nieodzowne. Zwłaszcza na dzień powszedni. Bez nich grozi chodzenie na czworakach. Potem przeczytałem Herberta: „…powtarzaj wielkie słowa powtarzaj je z uporem…”. Więc je powtarzam. Z uporem, tzn. bardzo osobiście – tak, jak w danej chwili potrafię.”

Z okazji Roku Zbigniewa Herberta Fundacja Kultury Bałtyckiej PROBALTICA i Związek Kompozytorów Polskich ogłaszają Konkurs kompozytorski - szczegóły w dziale "konkursy"