2009-09-08

Instytut Kultury Polskiej w Nowym Jorku oraz (Le) Poisson Rouge zapraszają na amerykańską premierę utworów Krzysztofa Pendereckiego, Olgi Hans, Terrego Riley oraz nowojorską premierę Arvo Pärta i Cristobala Halfftera, w wykonaniu holenderskiego zespołu Cello Octet Amsterdam pod dyrekcją wiolonczelisty Roberta Putowskiego. Koncert odbędzie się 8 września 2009 roku o godz. 21.00 w (Le) Poisson Rouge w Nowym Jorku, prestiżowej sali słynącej z prezentacji muzyki współczesnej. W programie: Agnus Dei z Polskiego Requiem Krzysztofa Pendereckiego, Pieśni Słoneczne Olgi Hans, ArchAngeles amerykańskiego kompozytora Terry Riley’a, Fandango hiszpańskiego kompozytora i dyrygenta Cristóbala Halfftera oraz O- Antiphonen Arvo Pärta.

Cello Octet Amsterdam (na zdjęciu) jest unikalnym, ośmioosobowym zespołem wiolonczelowym, jednym z najwybitniejszych na światowej scenie muzycznej. Występował w najbardziej prestiżowych salach koncertowych, wykonał ponad 60 premier i wydał 13 płyt. Oktet został założony w 1989 roku przez Eliasa Arizcurena, który był jednocześnie dyrygentem grupy. Od 1997 roku zespół występuje bez dyrygenta, a pod kierunkiem pierwszego wiolonczelisty i dyrektora artystycznego Roberta Putowskiego. Nietypowy skład zespołu wymaga specjalnego repertuaru, dlatego też oktet zainspirował wielu wybitnych kompozytorów, m.in. Arvo Pärta, Terrego Riley, Mauricio Kagela, Theo Loevenidea, Franco Donatoniego i Luciano Berio do tworzenia muzyki specjalnie dla niego. Zespół zawsze szuka nowych wyzwań, często współpracując z innymi artystami, jak na przykład z grupą tańca nowoczesnego Conny Janssen Danst, chórem Cappella Amsterdam, czy śpiewaczkami flamenco Ginesą Ortega i Carmen Linares.

Polskie Requiem Krzysztofa Pendereckiego na cztery głosy solowe, chór mieszany i orkiestrę symfoniczną, jak większość wielkich dzieł tego kompozytora powstało na przestrzeni kilkunastu lat (1980 – 1984 – 1993). Utwór, nad którym praca rozpoczęła się podczas stanu wojennego powstawał „ku pokrzepieniu serc”. Jak mówi sam kompozytor: „gdyby nie ogólna sytuacja polityczna, Solidarność, nie stworzyłbym Requiem, mimo iż ten temat od dawna mnie interesował. Komponując Requiem, chciałem zająć określone stanowisko, opowiedzieć się, po której jestem stronie." Poszczególne części Requiem poświęcone są ważnym wydarzeniom historycznym oraz dedykowane osobom, które wyróżniły się bohaterstwem. Lacrimosa dedykowana jest ofiarom Grudnia 1970; Agnus Dei − Kardynałowi Wyszyńskiemu; pierwsza część Dies Irae − Powstaniu Warszawskiemu i oporowi przeciw niemieckiej okupacji, a jej druga część − Św. Maksymilianowi Kolbe. Z kolei Libera me, Domine upamiętnia ofiary Katynia. Polskie Requiem (bez Sanctus, które zostało skomponowane dopiero w 1993 r.) miało swoją premierę w 1984 r. w Sztutgarcie w wykonaniu tamtejszej Orkiestry Symfonicznej Radia, Chóru Opery Miejskiej Wirtembergii i Chóru Süddeutsche Rundfunk, pod batutą Mścisława Rostropowicza. Pierwsze wykonanie Agnus Dei z Polskiego Requiem w opracowaniu na osiem wiolonczel zostało zaprezentowane podczas nabożeństwa żałobnego po śmierci Mścisława Rostropowicza w 2007 roku w kościele Sw. Jana w Kronbergu. Profesorzy i studenci Festiwalu Wiolonczelowego Akademii w Kronbergu wystąpili pod dyrekcją Fransa Helmersona.

Pieśni słoneczne Olgi Hans na siedem wiolonczel zostały skomponowane w 1999 roku i miały swoją premierę w Łodzi w 2000 roku. Utwór ten napisany jest w swobodnej formie rapsodycznej, rozwijającej się w trzech głownych częściach − pierwsza i ostatnia są melodyczne, w wolnym tempie i rozpoczynają się tematem na wiolonczelę solo, z kontrastującą częścią drugą w szybkim tempie. Choć kompozycja nie jest utworem programowym, jej tutuł, charakter i materiał melodyczny przywodzą na myśl pogański hymn do słońca.