2011-05-21

III Powstanie Śląskie, jakie wybuchło w maju 1921 roku było wyrazem batalii o podział Górnego Śląska po marcowym plebiscycie, w którym za Polską opowiedziało się 40,3 proc. głosujących. Powstanie wpłynęło na ostateczny podział korzystniejszy dla Polski, która otrzymała powiaty: katowicki, lubliniecki, tarnogórski, świętochłowicki, rybnicki, pszczyński i Królewską Hutę (Chorzów) z 53 kopalniami węgla, 10 kopalniami cynku i ołowiu, 9 stalowniami i 22 wielkimi piecami. Dla jednych była to śląska wojna domowa, dla innych – powstańczy zryw Ślązaków. Okazał się jednym z niewielu w polskiej historii powstaniem zwycięskim.

Na obchody 90. rocznicy III Powstania Śląskiego w sobotę, 21 maja 2011 roku przybędzie prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski. O godz. 11 rozpoczną się one na Górze Św. Anny, gdzie w 1921 roku zacięte walki toczyły oddziały polskie i niemieckie i którą Niemcy zdobyli, ale przerwać linii obrony nie zdołali.

W programie obchodów o godz. 14.30 rozpocznie się program artystyczny, w którym wezmą udział filharmonicy śląscy. Wraz z marszałkiem województwa śląskiego Filharmonia Śląska ogłosiła konkurs kompozytorski na utwór nawiązujący do 90. rocznicy III Powstania Śląskiego. Z partytur nadesłanych z całego kraju najwyżej oceniono utwór Z tamtych dni młodego katowiczanina Marka Grucki (na zdjęciu), który w swej kompozycji wykorzystał fragmenty Elegii katowickiej Tadeusza Kijonki i śląskiej pieśni powstańczej Czemu płaczesz ty powstańcze? Prezentacja tego utworu na Górze Św. Anny będzie jego światowym prawykonaniem. Orkiestrę Symfoniczną i przygotowany przez Jarosława Wolanina Chór Filharmonii Śląskiej z dyrygenckiego podium poprowadzi Jan Wincenty Hawel. Program bloku wypełnionego przez Filharmonię Śląską dopełni Victoria Wojciecha Kilara.

Marek Grucka (ur. 1989 r. w Katowicach) - student w klasie kompozycji prof. Eugeniusza Knapika. Wielokrotny laureat Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego Festiwalu „Uczniowskie Forum Muzyczne”: zdobył na nim II nagrodę za utwór Virtus (2007 - pierwszej nagrody wtedy nie przyznano), a także wyróżnienie i nagrodę wykonawców za utwór Agni (2008). Został wyróżniony w grupie wiekowej studentów i młodych kompozytorów na I Międzynarodowym Konkursie Kompozytorskim na utwór poświęcony pamięci Ojca Świętego Jana Pawła II „Patri Patriae” za utwór Vincit malos pertinax bonitas (2010). Utwór Cyclus (2009) był wykonany przez Orkiestrę Muzyki Nowej pod dyr. Szymona Bywalca na festiwalu Brand New Music w 2009 roku oraz został wydany na płycie zawierającej utwory kompozytorów Akademii Muzycznej w Katowicach zatytułowanej Wizytówki (2010).