2012-12-30

Muzeum Narodowe w Poznaniu zaprasza do obejrzenia wystawy W służbie sacrum … Z kultury muzycznej Jasnej Góry i Poznania w XVIII wieku, która prezentowana będzie od 30 grudnia 2012 do 10 marca 2013 przy Alejach Marcinowskiego 9. Współorganizatorem wystawy jest Klasztor O.O. Paulinów na Jasnej Górze i Archiwum Archidiecezjalne. Kuratorzy: Patryk Frankowski i Alina Mądry.

Główną ideą tej wyjątkowej wystawy jest zaprezentowanie barokowego instrumentarium, na przykładzie dwóch wybitnych zespołów muzycznych tego czasu – kapeli klasztoru OO. Paulinów na Jasnej Górze oraz poznańskiej kapeli Kościoła Św. Marii Magdaleny.

W osiemnastowiecznej Polsce rządzonej przez Sasów oraz Stanisława Augusta Poniatowskiego, na dworach nie było sprzyjających warunków do rozwoju polskiej muzyki. Władcy preferowali kompozytorów francuskich, włoskich lub z racji pochodzenia niemieckich. Podobne tendencje muzyczne, choć w mniejszym stopniu, były zauważalne na dworach magnackich. Miejscami, które sprzyjały polskiej twórczości lokalnej były ośrodki kościelne – zarówno zakonne jak i diecezjalne. W kapelach klasztornych, jak i parafialnych często wspieranych przez miejskich włodarzy, nie tylko zatrudniano muzyków, ale również dbano o ich edukację, kupowano instrumentarium i zapewniano codzienną egzystencję. Tego typu zespołów muzycznych na terenie XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej było bardzo dużo. Do najbardziej znaczących, jak nie najważniejszej w tym czasie, należała kapela klasztoru OO. Paulinów na Jasnej Górze. Do dziś świadectwem świetności tego zespołu jest ocalałe instrumentarium i repertuar. Typowym zespołem działającym w tym czasie przy parafii, wspieranym przez władze miejskie, była poznańska kapela Kościoła św. Marii Magdaleny. Rękopisy i druki muzyczne, które stanowiły jej repertuar i zachowały się do naszych czasów, potwierdzają jej znaczenie nie tylko dla życia muzycznego parafii, ale i całego miasta. Muzycy swoją pracą służyli Kościołowi i mieszkańcom danego ośrodka współtworząc jednocześnie kulturę muzyczną całej XVIII-wiecznej Rzeczpospolitej.

Wystawa pokaże pochodzące z kapeli jasnogórskiej instrumenty, które rzeczywiście były w użyciu muzyków. Natomiast w przypadku kapeli poznańskiej, po której nie zachowały się instrumenty, jej skład zostanie odtworzony na podstawie kolekcji Muzeum Instrumentów Muzycznych. Prezentowane na wystawie rękopisy muzyczne pochodzą z Archiwum OO. Paulinów na Jasnej Górze oraz Archiwum Archidiecezjalnego w Poznaniu.

Wystawę zainauguruje koncert zespołu „Sine Pulvere” z Holandii, który wykona muzykę z zachowanego repertuaru obu kapel zgodnie z ówczesną praktyką wykonawczą. Główną ideą holenderskich muzyków jest nieustające rozwijanie ruchu muzyki dawnej. Zespół swoje decyzje odnośnie użytych instrumentów i interpretacji opiera na dostępnych historycznych świadectwach danej epoki, niezależnie od nakładu pracy potrzebnej do urzeczywistnienia ich w praktyce wykonawczej. Podczas koncertu 30 grudnia 2012 roku o godz.18.00 w Muzeum Narodowym w Poznaniu usłyszymy wybór XVIII-wiecznych kompozycji: Marcina Żebrowskiego - Mittit ad Virginem, Sonate duae pro Procesione (III - 752) (dwie sonaty) i Sonate duae pro Procesione (I - 168) (dwie sonaty), Józefa Zeidlera - Offertorium Omni die, Franciszka Perneckhera - Vespers oraz F.X. Brixi - Missa ex D.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęło m.in. Polskie Centrum Informacji Muzycznej.