2013-01-21

Cztery koncerty, w tym dwa symfoniczne, dwie otwarte próby oraz pięć spotkań z artystami i dyskusji: to program tygodnia z Witoldem Lutosławskim, na który w dniach 21-26 stycznia 2013 roku zaprasza Filharmonia Łódzka.

Sejm RP ogłosił rok 2013 Rokiem Lutosławskiego ze względu na przypadającą 25 stycznia setną rocznicę jego urodzin. To okazja, by lepiej poznać i zrozumieć muzykę jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów wszystkich epok, klasyka XX wieku, współtwórcy oblicza kultury minionego stulecia. Do Filharmonii Łódzkiej zaproszono grono wybitnych artystów kilku pokoleń. Młodzi instrumentaliści Meccorre String Quartet, cenieni za otwartość wobec sztuki i niestandardowe programy koncertowe, wykonają Kwartet smyczkowy Lutosławskiego oraz utwory Mozarta i Beethovena, które pozwolą ujrzeć jego twórczość w szerszym kontekście tej formy (22 stycznia). Tomasz Daroch, 24-letni utytułowany wiolonczelista, rodem z Łodzi, przedstawi własną interpretację Koncertu wiolonczelowego, utworu silnie kojarzonego z osobą Mścisława Rostropowicza, któremu został on dedykowany (25 stycznia). Krzysztof Jakowicz dokonał polskich prawykonań wszystkich skrzypcowych utworów Lutosławskiego. W Łodzi zaprezentuje Interludium, Partitę i Łańcuch II (26 stycznia).

Przez lata mało mówiło się o popularnym nurcie twórczości Lutosławskiego. Sam kompozytor niechętnie wypowiadał się na ten temat. Tym razem będzie można posłuchać piosenek, które napisał pod pseudonimem „Derwid”, głównie w latach 50. XX wieku. Zaśpiewa je wybitna wokalistka i kompozytorka, laureatka Paszportu „Polityki” Agata Zubel, a nowoczesną oprawę zyskają dzięki elektronicznym dźwiękom, nad którymi czuwać będzie Cezary Duchnowski (24 stycznia).

Lutosławski niechętnie mówił o własnych utworach, przytaczając słowa Debussy’ego: „Muzyka zaczyna się tam, gdzie kończą się słowa”. Organizatorzy „Stycznia z Lutosłąwskim” uważają jednak, że warto rozmawiać o sztuce, zwłaszcza o sztuce współczesnej, która nierzadko wymaga od odbiorcy intelektualnej analizy. Dlatego zapraszają na spotkania z artystami wykonującymi kompozycje Lutosławskiego oraz na otwarte próby, dzięki którym jego muzyce będzie można przyjrzeć się „od środka”.

Grzegorz Michalski – prowadzenie
Wstęp wolny

Witold Lutosławski – jeden z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku – był także niezwykłym człowiekiem. Doskonale artykułujący swoje sądy (teksty Lutosławskiego można podziwiać w niedawno wydanym tomie O muzyce), będący prawdziwym autorytetem środowiska muzycznego, potrafił zająć niezwykle pryncypialną postawę (jak to było w czasie stanu wojennego), a przy tym był człowiekiem niezwykle skromnym (słynne jest jego powiedzenie: Kto nie jest skromny, jest śmieszny). Był perfekcjonistą w każdym calu, jego dzieła powstawały w wyniku metodycznej, codziennej pracy, a porządek panujący w pracowni był legendarny.

Jednocześnie Lutosławski był spragniony wiadomości o otaczającym go świecie, które lubił czerpać bezpośrednio od ludzi. Stąd otaczał się gronem przyjaciół, wybitnych specjalistów z różnych dziedzin. Wymieńmy przykładowo parę nazwisk jego przyjaciół: Ryszard Kapuściński, Julia Hartwig i Artur Międzyrzecki, Andrzej Wajda i Krystyna Zachwatowicz, Krzysztof Zanussi, Jerzy Szaniawski, Stefan Jarociński. Grzegorz Michalski – dziennikarz i krytyk muzyczny, który osobiście znał Lutosławskiego, autor zbioru rozmów o kompozytorze pod nazwą Lutosławski w pamięci, a obecnie Prezes Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego będzie gościem tego wieczoru i przypomni nam niezwykłą postać Lutosławskiego: kompozytora i człowieka.


Kawartet konstrukcja/psychologia - otwarta próba zespołu „Meccore String Quartet”
wtorek, 22 stycznia 2013, godz. 13:00
Otwarta próba zespołu „Meccore String Quartet” – omówienie formy Kwartetu smyczkowego Witolda Lutosławskiego z wykorzystaniem multimedialnej partytury.
Wstęp wolny

Konstrukcja utworu była dla Lutosławskiego sprawą naczelną. Pomimo, że w dojrzałej twórczości posługiwał się techniką aleatoryczną, w której pewne elementy wykonania zostały pozostawione przypadkowi, to zawsze był bardzo nieufny wobec improwizacji i wszelkich rodzajów form otwartych. Cyzelował formę swoich utworów z niezwykłą pedanterią. Nie jest to forma klasyczna, choć Lutosławski jest autorem czterech symfonii, paru koncertów na różne instrumenty, kwartetu smyczkowego, a nawet fugi. Na próżno będziemy tu szukać czteroczęściowego cyklu czy allegra sonatowego (poza I Symfonią).
Lutosławski stworzył własne formy, przede wszystkim dwuczęściową formę, którą po raz pierwszy zastosował w Kwartecie, oraz formę łańcuchową. To, co kompozytor podziwiał w twórczości klasyków wiedeńskich, to doskonałe proporcje i wyczucie psychologii słuchacza, objawiające się właściwym dozowaniem części istotnych i mniej ważnych. W swojej formie dwuczęściowej próbował znaleźć rozwiązanie własne. Część wstępna – budzi oczekiwanie, część druga jest spełnieniem. Czy ten zamysł kompozytora jest czytelny? Czy odnaleźlibyśmy go, gdyby nie autorski komentarz? Oto pytanie jakie zadaje nam twórca.


Kawartet konstrukcja/psychologia - koncert muzyki kameralnej
wtorek, 22 stycznia 2013, godz. 19:00
Wykonawcy: „Meccore String Quartet” w składzie: Wojciech Koprowski – I skrzypce, Aleksandra Tomasińska – II skrzypce, Michał Bryła – altówka, Karol Marianowski – wiolonczela
Program: W. A. Mozart – Kwartet smyczkowy G-dur KV 387 Wiosenny
W. Lutosławski - Kwartet smyczkowy
F . Mendelssohn-Bartholdy – IV Kwartet smyczkowy e-moll op. 44 nr 2


Psychologia słuchania według Witolda Lutosławskiego – spotkanie i dyskusja
wtorek, 22 stycznia 2013, godz. 21:00
Lech Dzierżanowski – prowadzenie
Wstęp wolny


El.Derwid - plamy na słońcu - koncert muzyki kameralnej
czwartek, 24 stycznia 2013, godz. 19:00
Wykonawcy: Andrzej Bauer – wiolonczela, Cezary Duchnowski – elektronika, Agata Zubel – śpiew, Ewa Guziołek-Tubelewicz – realizacja dźwięku
Program: piosenki pisane przez W. Lutosławskiego pod pseudonimem „Derwid”, m.in. Cyrk jedzie, Jeden przystanek dalej, Z lat dziecinnych, Czarownica, Miłość i świat, Złote pantofelki, Daleka podróż


Muzyka użytkowa? – spotkanie i dyskusja o podejściu Witolda Lutosławskiego do muzyki użytkowej
czwartek, 24 stycznia 2013, godz. 21:15
Lech Dzierżanowski – prowadzenie
Wstęp wolny

Z czego może utrzymać się kompozytor? W latach 50., kiedy Lutosławski odkrywał swój język muzyczny, nie było grantów i stypendiów dla twórców. Aby przeżyć kompozytorzy musieli podejmować się różnych działań (sam Lutosławski pracował w radiu), a najlepszym źródłem dochodu była muzyka użytkowa, pisana dla filmu, teatru bądź estrady. Dziś nikt nie ma za złe Kilarowi, że jest autorem muzyki do Pana Tadeusza. Lutosławski jednak ukrywał swoją twórczość rozrywkową. Pisał ją pod pseudonimem „Derwid” i tylko nieliczni wiedzieli, kto kryje się pod tym pseudonimem. Ujawnienie tego faktu w 1976 r. przez Bogusława Maciejewskiego zaowocowało krytycznym komentarzem Lutosławskiego. Jeszcze ostrzej zareagował kompozytor, kiedy poproszono go w latach 80. o zgodę na wykorzystanie w telewizji dwóch piosenek. Lutosławski stwierdził wtedy: piosenki te, opublikowane w swoim czasie pod pseudonimem, nie są przeze mnie przeznaczone do wznawiania czy przypominania w jakiejkolwiek formie. Czy rzeczywiście miał rację?


Zaangażowanie/społeczeństwo - otwarta próba Orkiestry Symfonicznej FŁ
piątek, 25 stycznia 2013, godz. 12:00
Otwarta próba Orkiestry Symfonicznej FŁ
Wstęp wolny


Koncert wiolonczelowy z perspektywy młodszego i starszego pokolenia – spotkanie i dyskusja z Joshuą Dos Santosem, Tomaszem Darochem i Andrzejem Bauerem w ramach "Stycznia z Lutosławskim"
piątek, 25 stycznia 2013, godz. 13:00
Joshua Dos Santos, Tomasz Daroch i Andrzej Bauer - goście
Lech Dzierżanowski – prowadzenie
Wstęp wolny


"Kubańskie rytmy" - koncert symfoniczny w 100. rocznicę urodzin Witolda Lutosławskiego
piątek, 25 stycznia 2013, godz. 19:00
Wykonawcy: Tomasz Daroch – wiolonczela, Joshua Dos Santos – dyrygent, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Łódzkiej
Program:
G. Gershwin – Uwertura kubańska
W. Lutosławski – Koncert wiolonczelowy
J. Brahms – II Symfonia D-dur op. 73


"Roztańczona estrada" - koncert gościnny Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Lubelskiej im. Henryka Wieniawskiego
sobota, 26 stycznia 2013, godz. 19:00
Wykonawcy: Wojtek Rodek – dyrygent, Krzysztof Jakowicz – skrzypce, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Lubelskiej
Program:
Witold Lutosławski – Partita, Interludium, Łańcuch II
Siergiej Rachmaninow – Tańce symfoniczne op. 45


Spotkanie z Krzysztofem Jakowiczem
sobota, 26 stycznia 2013, godz. 21:15
Lech Dzierżanowski – prowadzenie
Wstęp wolny

Wraz z Krzysztofem Jakowiczem będziemy wspominać muzyczne przyjaźnie Witolda Lutosławskiego. Było ich bardzo dużo. Wymieńmy może tylko polskich muzyków: Krystiana Zimermana, dla którego Lutosławski napisał Koncert fortepianowy, Romana Jabłońskiego – wspaniałego interpretatora Koncertu wiolonczelowego, czy Jana Krenza, który wprowadzał Lutosławskiego w arkana sztuki dyrygenckiej.

źródło: www.filharmonia.lodz.pl